Antalya'da dün Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Rekabet Kurumu tarafından düzenlenen Enerji Piyasalarında Regülasyon ve Rekabet Zirvesi'nde önemli açıklamalar yapıldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, etkinlikte yaptığı konuşmada dünyanın yakın tarihin en büyük enerji krizlerinden birini yaşadığını belirtti.
Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı tehdidi
Bayraktar, Orta Doğu'da başlayan savaşın ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliklerin küresel ekonomiyi doğrudan etkilediğini söyledi. Küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmayı değerlendiren Bakan, "Enerji alanında adeta Büyük Buhran ile karşı karşıyayız" ifadelerini kullandı. Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin petrol ve doğal gaz piyasalarının 'şah damarı' niteliğinde olduğunu vurgulayan Bayraktar, tüm ülkelerin yüksek risk altında bulunduğunu dile getirdi.
2026 enerji planlamasında revizyon
2026'nın enerji planlamalarında kritik bir revizyon yılı olduğunu belirten Bayraktar, "Üzerinde çalıştığımız yeni planda yeni bir enerji mimarisi inşa etmeyi hedefliyoruz" dedi. Önümüzdeki aylarda açıklanacak yeni planın daha dirençli, daha esnek ve elektrikleşme ile dijitalleşmenin merkezde olduğu bir yapıya dayanacağını aktardı.
Türkiye'nin Hürmüz bağımlılığı düşük
Petrol ve doğal gazda Türkiye'nin Hürmüz bağımlılığının düşük olduğunu anlatan Bayraktar, "Petrol ihtiyacımızın yalnızca yüzde 10'unu bu bölgeden karşılıyoruz, doğal gazda ise LNG tedarikimiz yok. Arz güvenliği açısından risk bulunmuyor" diye konuştu.
Eşel Mobil Sistemi ve fatura destekleri
Vatandaşın fiyat dalgalanmalarından korunması için Eşel Mobil Sistemi'nin devreye alındığını hatırlatan Bayraktar, "Motorinde ÖTV'yi sıfıra indirdik, böylece 600 milyar liralık yükü vatandaşın üzerinden aldık. Vatandaşın üzerine yeni bir yük bindirmemek için zam yapılmaması yönündeki prensip kararımızı sürdürüyoruz" bilgisini verdi. Kovid-19 salgınından beri vatandaşlara enerjide önemli destekler verildiğinin altını çizen Bayraktar, "Son 3 yılda, doğal gaz ve elektrikte sağlanan fatura desteklerimiz güncel fiyatlarla yaklaşık 1,85 trilyon liraya ulaştı" açıklamasını yaptı.
Uluslararası projeler devreye alınıyor
Bayraktar, Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefi doğrultusunda yeni uluslararası projelere dikkat çekti. Türkmen doğal gazını Hazar üzerinden Türkiye'ye ve Avrupa'ya taşıyacak boru hattının önemine değinen Bayraktar, "Bu projenin hayata geçmesi gerektiğini düşünüyoruz" dedi. Irak-Türkiye ham petrol boru hattının Basra'ya kadar uzatılmasının küresel piyasalar için kritik olduğunu vurgulayan Bayraktar, Katar'dan Türkiye'ye doğal gaz boru hattının da arz güvenliği açısından önemli olduğunun altını çizdi.
Yeşil elektrik ve entegre hatlar
Elektrik alanında kıtaları aşan projeler üzerinde çalışıldığını paylaşan Bayraktar, "Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan Yeşil Elektrik İletimi ve Ticareti anlaşmasıyla yenilenebilir enerji Avrupa'ya taşınacak" diye konuştu. Ayrıca Suudi Arabistan'dan Türkiye'ye uzanacak entegre elektrik iletim hattı üzerinde çalıştıklarını belirten Bayraktar, projenin Avrupa için alternatif bir enerji koridoru olacağını vurguladı. Türkiye'nin depolarının yüzde 75 doluluk oranına sahip olduğunu da sözlerine ekledi.
Yerli yazılıma yüzde 5 teşvik
Programda konuşan EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, 2026-2030 tarife döneminde yerli yazılım kullanan elektrik dağıtım şirketlerine yüzde 5 ilave teşvik sağlandığını belirterek, dışa bağımlılığın azaltılmasını ve rekabet gücünün artırılmasını desteklemeye devam edeceklerini söyledi. Yeni uygulama döneminde elektrik dağıtım yatırımlarının reel olarak 1,5 kat artırılarak 776 milyar TL'ye çıkarıldığını ifade eden Yılmaz, planlı bakım bütçesinin ise 2,1 kat artışla 189 milyar TL'ye yükseltildiğini kaydetti.
Rekabet Kurumu Başkanı'ndan değerlendirme
Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle ise küresel enerji krizlerinin arz güvenliğini yalnızca ekonomik bir başlık olmaktan çıkararak ulusal güvenlik ve makroekonomik istikrarla doğrudan bağlantılı hale getirdiğini vurguladı. Yaşanan gelişmelerin, ülkeleri enerji politikalarında daha müdahaleci ve çok boyutlu yaklaşımlara yönelttiğini belirten Küle, Türkiye'nin son 20 yılda arz güvenliği, kaynak çeşitliliği ve rekabetçi piyasa yapısını güçlendirme ekseninde önemli adımlar attığını aktardı.
