Batman'da Başlayan Petrol Macerası 78 Yıldır Sürüyor
Türkiye'nin enerji tarihinde önemli bir dönüm noktası olan petrol üretimi, 78 yıl önce Batman'da atılan temellerle bugünlere ulaştı. 1935 yılında yürürlüğe giren 2804 sayılı Kanun ile Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü'nün (MTA) kurulması, Raman Dağı'nda jeolojik çalışmaların başlamasını sağladı.
İlk Petrol Keşfi ve Batman'ın Dönüşümü
1940 yılından itibaren kazılan 7 kuyuda ekonomik değere sahip petrole rastlanamadı. Ancak 1945 yılında Raman'ın Yakıtlı köyü yakınlarında farklı bir teknoloji kullanılarak gerçekleştirilen sondaj çalışması, tarihi bir sonuç verdi. 17 Ocak 1946'da 1361 metre derinlikte petrol bulundu ve Raman-8 adı verilen kuyudan 8 Mart 1948'de petrol çıkarılmaya başlandı.
Bu keşif, Batman'ın kaderini kökten değiştirdi. 1937 yılında köy statüsünde olan yerleşim, 1957'de ilçe, 16 Mayıs 1990'da ise il haline geldi. Petrol üretimindeki artışla birlikte 1953 yılında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Batman Bölge Müdürlüğü, 1955 yılında ise Türkiye'nin ilk petrol rafinerisi olan Tüpraş Batman Rafinerisi kuruldu.
Dört İlde Süren Üretim ve Ekonomik Katkı
Batman'daki petrol serüvenini Siirt, Diyarbakır ve Mardin illeri takip etti. TPAO Batman Bölge Müdürlüğü'nün sorumluluk sahasında yer alan bu dört ildeki üretim, ülke ekonomisine önemli katkı sağlıyor.
- Siirt: 1956 yılında başlayan petrol üretimi, 60 kuyuda devam ediyor.
- Diyarbakır: 1961 yılında petrol serüvenine katılan kentte 314 kuyuya ulaşıldı.
- Mardin: 1970 yılında başlayan üretim, 72 kuyuda sürdürülüyor.
Bu dört ilde üretilen günlük 35 bin 85 varil petrol, Türkiye'nin ham petrol üretiminin yüzde 28'ini karşılıyor. Mevcut rezervlerin artırılması ve ekonomiye kazandırılması için yeni sondaj çalışmaları da devam ediyor.
TPAO'nun Hedefleri ve Yerlileştirme Çabaları
TPAO Batman Bölge Üretim Müdürü Mehmet Tahir Ergin, Batman'ın Türkiye'nin enerjide tam bağımsızlık hedefinin başlangıç noktası olduğunu vurguladı. Ergin, "İlk ticari Raman-8 kuyusunda üretim 1948'den bu yana devam etmektedir. Bu kuyuda şu ana kadar yaklaşık 1 milyon varilin üzerinde petrol üretimi sağlanmıştır" dedi.
2025 yılında dört ilde 52 kuyu açıldığını belirten Ergin, 2026 yılı içerisinde 140 yeni kuyu açmayı hedeflediklerini ifade etti. Petrolün gravitesi ve kalitesi, bünyelerindeki laboratuvarlarda analiz edilerek ticari değeri tespit ediliyor.
Ergin, üretim stratejilerini şöyle açıkladı: "Çok değişik gravitelerde petrol üretmekteyiz. En büyük petrol rezervinin bulunduğu Batı Raman sahasındaki petrolümüz, Şırnak sahalarına göre daha düşük gravitede fakat rezervi çok fazla. Uzun yıllar boyunca bu sahadan üretim yaparak ülke ekonomisine katkıda bulunacağımızı düşünüyoruz."
Yerli ve Milli Üretim Vurgusu
Petrol sahalarındaki üretim, atbaşı pompalar, burgulu pompalar ve dalgıç pompalar gibi farklı ekipmanlarla gerçekleştiriliyor. TPAO, yerli ve milli imkanların kullanılması ve ekipmanların yerlileştirilmesi için yoğun çalışmalar yürütüyor.
Ergin, bu konudaki kararlılıklarını şu sözlerle dile getirdi: "Yerli imkanlarla, yerli ekipmanla ve tamamen yerli personel ile petrol üretmek için çalışmalarımız devam etmektedir. Yerlileştirme ve millileştirme anlamında yaptığımız çalışmalar, şirketimizin genel politikası ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın vizyonu çerçevesinde sürdürülmektedir."
Batman ve bölge illerindeki petrol üretimi, Türkiye'nin enerji bağımsızlığı yolunda kritik bir rol oynamaya devam ediyor. 78 yıllık bu serüven, yeni yatırımlar ve teknolojik gelişmelerle geleceğe taşınmayı hedefliyor.
