Enerji Bakanı Bayraktar: Türkiye Enerjide Merkez Ülke Olma Yolunda
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin enerji alanında merkez ülke konumuna gelme hedefini vurgulayarak, Irak, Türkmenistan ve Katar ile planlanan petrol ve doğalgaz hatlarına dikkat çekti. Bakan Bayraktar, Somali'de petrol aramalarına başlayan Çağrı Bey Derin Deniz Sondaj Gemisi'nin töreni sonrası Ankara'ya dönüş yolunda yaptığı açıklamalarda, Türkiye'nin enerji stratejisinin detaylarını paylaştı.
Küresel Enerji Piyasalarındaki Riskler ve Fırsatlar
Bayraktar, Orta Doğu'daki savaşın uzamasından duyduğu endişeyi dile getirerek, Katar, Suudi Arabistan ve Kuveyt'teki enerji tesislerine yönelik saldırıları hatırlattı. ABD eski Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik "Taş Devri'ne döndürürüz" tehdidinin enerji sektöründeki yansımalarını değerlendiren Bakan, "Küresel petrol-gaz sektörü Taş Devri'ni yaşayabilir. Körfez'de bombalanan tesislerin rehabilitasyonu uzun zaman alabilir" dedi.
Dünyada 11 milyon varillik arz açığı olduğunu belirten Bayraktar, "Bugün 'Petrol yüklü tanker buldum, almak istiyorum' deseniz, varili 140 dolar. Brent petrolü 110 dolar gözükse de o, haziran ayındaki kontratın fiyatı. Petrol fiyatlarının yükselmemesi için Hürmüz Boğazı probleminin çözülmesi ve savaşın sonlanması büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin Enerji Arz Güvenliği
Türkiye için petrol ve doğalgaz arzında sıkıntı olmadığının altını çizen Bakan Bayraktar, "Hürmüz üzerinden aldığımız petrol, ithalatımızın yüzde 10'u. Bu miktar bizim açımızdan yönetilebilir sınırlarda. Bölgeden doğalgaz zaten almıyoruz" dedi. İç piyasadaki akaryakıt fiyatlarına değinen Bayraktar, "Eşel mobil olmasaydı akaryakıtta 'üç haneli rakamları' görebilirdik. Vergi indirimiyle vatandaşımızı şok fiyatlardan korumaya çalıştık" açıklamasını yaptı.
Enerjide Merkez Ülke Vizyonu: Irak, Türkmenistan, Katar Hatları
Bayraktar, Türkiye'nin enerjide merkez olma hedefini gerçekleştirmek için üç önemli projeyi gündeme getirdi:
- Irak Hattı: "Irak'a diyoruz ki, 'Silopi'den Ceyhan'a 650 kilometrelik iki boru hattı var. Kapasitesi 1.5 milyon varil/gün. Basra'da ürettiğin petrolü, Kerkük'e bağlaman!' Yıllardır söylüyoruz. Hürmüz kapandı. Alternatifi ne olabilirdi? Burası olabilirdi. Cari fiyatlar üzerinden hattın bir senelik geliri 60 milyar dolar. Bu projeyi yeniden gündeme getirdik. Türk şirketleri bu hattı süratle yaparlar!"
- Türkmenistan Hattı: "Türkmen gazını, Hazar geçişli boru hattıyla Azerbaycan'a, oradan da ülkemize getirmeyi planlıyoruz! Bunun için zamanın ruhu uygun. Projeyi 30 sene önce konuşmuşuz. Bu hattı hayata geçirmek için Türkiye'de irade mevcut."
- Katar Hattı: "Katar'ın doğalgaz ihracatı LNG ile yapılıyor. Bugün Hürmüz Boğazı'ndan çıkamıyorlar. 2.200 kilometrelik bir hat tasarlıyoruz... Katar, Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye'den direkt bize gelecek bir hat. 10-12 milyar dolarlık bir proje."
Uluslararası Enerji Faaliyetleri ve Yatırımlar
Bayraktar, Somali sahasında TPAO'nun yanı sıra iki Amerikalı şirketin arama ruhsatına sahip olduğunu, ancak donanma desteği olmadan faaliyet gösteremeyeceklerini belirtti. Libya'da ise denizde ve karada iki blokta ruhsat alındığını, bu yıl sismik çalışmalara başlanacağını ifade etti.
Karadeniz Gaz Sahası'nda üretimi ikiye katlayacak hamle için 30 Ağustos'ta Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nun Filyos'tan çıkarılacağını açıklayan Bakan, "Platform 20 yıl boyunca denizde kalacak. İnşallah gelecek kışa ilave doğalgaz üretimiyle gireceğiz" dedi.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde birinci ünitenin yılsonuna yetiştirilmesinin arzulandığını kaydeden Bayraktar, yeni santraller için Çin, Güney Kore ve Kanada ile görüşmelerin sürdüğünü bildirdi. Nadir Toprak Elementleri konusunda ise pilot tesisin 2-3 yıl içinde ticari üretime geçirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Küresel Piyasalardaki Gelişmeler
ABD-İran görüşmelerinden gelen olumsuz haberlerle küresel piyasalar haftaya negatif başladı. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimler, petrol fiyatlarını yukarı çekti. Brent petrolü varil başına 104 dolara çıkarak yüzde 9.1 yükseldi. Avrupa doğalgaz fiyatları da yüzde 18'e varan artışlar gösterdi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji maliyetlerini artırdığını belirterek, "Çatışmanın başlamasından bu yana geçen 44 günde fosil yakıt ithalat faturamız 22 milyar euronun üzerinde arttı" açıklamasını yaptı. Savaşın AB'nin günlük enerji faturasını 500 milyon euro artırdığı bildirildi.
Türk Akım Boru Hattı'nın Önemi
Bakan Bayraktar, Türk Akım Boru Hattı'nın Türkiye, Rusya ve Avrupa için hayati değerde olduğunu vurguladı. "Enerji arz güvenliğimiz için kaynakları çeşitlendirme stratejisi geliştirdik. Türk Akım özellikle Macaristan ve Sırbistan için çok hassas" diyen Bayraktar, hatta yönelik drone saldırılarına değinerek, Rusya Devlet Başkanı Putin'in bu rahatsızlığını Cumhurbaşkanı'na ilettiğini aktardı.
Bayraktar, Türk Akım'ın artık Türkiye'den Avrupa'ya ihracat yönlü çalıştığını belirterek, enerjide merkez ülke olma yolunda atılan adımların önemine işaret etti.
