Dünyanın en büyük çevresel raporlama platformu CDP'nin Türkiye operasyonlarını yürüten Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu, 2025 yılına ait iklim değişikliği ve doğa raporlaması sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. 15 Mayıs'ta düzenlenen CDP Türkiye 16. İklim Değişikliği ve Doğa Konferansı ve Ödül Töreni'nde açıklanan verilere göre, Türkiye'den 45 şirket en az bir Küresel A Listesi'nde yer alarak büyük bir başarıya imza attı.
Türkiye'den 5 Şirket Triple A Statüsü Kazandı
CDP'nin global derecelendirme metodolojisine göre belirlenen liderler arasında, iklim, su ve ormansızlaşma kategorilerinin üçünde birden en yüksek liderlik seviyesi olan 'Triple A' listesine giren dünyadaki 27 şirketten 5'i Türkiye'den çıktı. Ayrıca 17 şirket, iki ayrı kategoride liderlik sergileyerek 'Double A' statüsü elde etti. Bu sonuçlarla Türkiye, CDP ekosisteminde çevresel raporlama ve performans alanında küresel ölçekteki en güçlü pazarlardan biri haline geldi.
Raporlama Performansı Küresel Ortalamaların Üzerinde
CDP Türkiye 2025 İklim Değişikliği ve Doğa Raporu'na göre, Türkiye'den raporlama yapan şirketler Avrupa ve küresel ortalamaların üzerinde performans gösterdi. İklim değişikliğinde yüzde 82, su güvenliğinde yüzde 87 ve ormansızlaşma temasında yüzde 70 oranında 'Yönetim' ve 'Liderlik' seviyelerine ulaşıldı. Bu durum, çevresel yönetimin artık sadece öncü şirketlere özgü bir alan olmadığını, giderek daha geniş bir şirket grubunun kurumsal sistemlerine entegre edildiğini gösteriyor.
Çevresel Liderlik Finansal Performansı Artırıyor
Raporun dikkat çeken bir bölümü, lider şirketlerin çevresel risk ve fırsatları finansal açıdan nasıl yönettiğini analiz ediyor. A ve A- notu alan lider şirketler, çevresel girişimler kapsamında yaptıkları her 1 dolarlık yatırımın yaklaşık 4 dolar finansal değer yaratma potansiyeli olduğunu raporlarken, daha düşük performans gösteren şirketlerde bu değer yaklaşık 0,07 dolar seviyesinde kalıyor. Benzer bir ayrışma risk yönetiminde de görülüyor: Lider şirketlerde 1 dolarlık riski yönetmek için yaklaşık 0,43 dolar harcamak yeterliyken, diğerlerinde bu maliyet 5,9 dolara çıkıyor.
İklim Hedeflerinde Derinlik ve Uygulama Eksikliği
Türkiye'deki şirketler temel iklim raporlama göstergelerinde yüksek olgunluk sergilese de, taahhütlerin derinliği ve düşük karbonlu ekonomiye geçiş araçlarının uygulanma düzeyi açısından farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Şirketlerin yüzde 70'i 1,5°C ile uyumlu bir iklim geçiş planı raporlarken, yalnızca yüzde 33'ü fosil yakıtlardan çıkışa yönelik açık taahhütte bulunuyor. Net-sıfır hedefleri yaygın olmakla birlikte (yüzde 62), bunların sadece yüzde 12'si Bilim Temelli Hedefler Girişimi (SBTi) tarafından doğrulanmış durumda.
Doğa Temelli Raporlamada İklim Gerisinde Kalındı
Rapor genelinde ortaya çıkan en önemli yapısal bulgulardan biri, iklim değişikliği konusundaki olgunluk ile diğer doğa temelli konular arasındaki belirgin fark. İklim değişikliği için riskleri belirleme ve yönetmeye yönelik yaklaşımlar tüm şirketlerde yüzde 100 yerleşmiş durumdayken, bu oran su yönetiminde yüzde 78'e, biyoçeşitlilikte yüzde 36'ya, plastiklerde yüzde 24'e ve ormansızlaşmada yüzde 11'e düşüyor. Değer zinciri etkileşiminde de benzer bir ayrışma görülüyor: iklimde yüzde 98 olan oran, plastiklerde yüzde 18 ve ormansızlaşmada yüzde 10 seviyesinde kalıyor.
Zorunlu Raporlama Çerçeveleriyle Uyum Artıyor
CDP kapsamında yapılan raporlamalar, zorunlu sürdürülebilirlik çerçeveleriyle yüksek ve artan bir uyuma işaret ediyor. 2025 itibarıyla Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlaması Standartları (TSRS) ile uyum yüzde 83'e, Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlaması Standartları (ESRS) ile uyum ise yüzde 71'e ulaştı. Ancak şirketlerin önünde üç temel gelişim alanı bulunuyor: üretilen bilgiyi finansal sistemlerle ilişkilendirmek, karar alma süreçlerine dahil etmek ve geçiş planlarıyla bağlantılı hale getirmek.
COP31 Öncesinde Güçlü Bir Referans
Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde, CDP verileri şirketlerin uygulama kapasitesini değerlendirmek için güçlü ve güvenilir bir referans sunuyor. Enerji dönüşümü, su, doğa, döngüsel ekonomi, geçiş planlaması ve iklim finansmanı gibi başlıklar, COP31 eylem gündeminin temel öncelikleriyle doğrudan örtüşüyor.
Konferansın açılışında konuşan Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Cemal Onaran, 'Garanti BBVA'da sürdürülebilirlik, iş modelimizin ayrılmaz bir parçası. 2025 CDP değerlendirmesinde iklim değişikliği, su güvenliği ve ormansızlaşma alanlarının tamamında A notu alarak Triple A seviyesine ulaşmamız bu yaklaşımın bir sonucu' dedi.
COP30 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Dan Ioschpe ise video mesajında, '25 yıl önce niş olan çevresel raporlama, bugün iş dünyası için küresel bir standart ve temel gereklilik haline gelmiş; veri, şeffaflık ve raporlama sürdürülebilir kalkınmayı ve etkili karar almayı mümkün kılmıştır' ifadelerini kullandı.
Deloitte Global Sürdürülebilir Finans Lideri Hans-Juergen Walter, 'Şirketler yalnızca mevzuata uyumla sınırlı kalmamalı. Raporlamayı bir zorunluluk olarak değil, rekabet avantajı yaratmanın bir aracı olarak görmeliler' diye konuştu.
CDP Politika ve Büyüme Direktörü Pietro Bertazzi, 'Yaklaşan COP31'in uygulama odağıyla birlikte, Türkiye'deki şirketlerin CDP aracılığıyla yaptığı raporlamalar, lider şirketlerin çevresel performans konusunda yüksek bir standart belirlerken aynı zamanda ticari kazanımlar da elde ettiğini gösteriyor' dedi.
CDP Türkiye Ülke Yöneticisi Mirhan Köroğlu Göğüş ise, 'Raporun sonuçlarına baktığımızda, Türkiye'de çevresel yönetim yapılarının güçlü bir kurumsal temele oturduğu açıkça görülmekte, fakat bu yapının tüm çevresel temalar ve şirketler genelinde henüz dengeli ve bütüncül bir şekilde yaygınlaşmadığı görülüyor' değerlendirmesinde bulundu.
Konferans kapsamında düzenlenen '2026 Triple A Liderler Paneli'nde Garanti BBVA Yönetim Kurulu Üyesi Mevhibe Canan Özsoy, Akbank CFO'su Türker Tunalı ve CarrefourSA CEO'su Kutay Kartallıoğlu yer aldı. Panelde sürdürülebilir finansman ve stratejik yönetim konuları ele alındı.
Programın sonunda gerçekleştirilen CDP Türkiye 2026 Ödül Töreni'nde, Küresel A listelerine girmeyi başaran 45 şirket ödüllerini aldı. TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Dr. Fatih Kemal Ebiçlioğlu ve Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkan Yardımcısı Murat Yünlü, ödülleri takdim etti.
