1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde hayata geçecek Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması öncesinde, ambalajlı içecek satan veya servis eden tüm işletmeler dbys.gov.tr üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne kayıt olarak operatörlerini seçebilecek.
DOA Sistemi Nedir?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA uygulaması, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının depozito kapsamına alınarak kontrollü ve sürdürülebilir biçimde ekonomiye geri kazandırılmasını hedefliyor. Sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla ekonomiye yıllık 30 milyar TL doğrudan katkı sağlanması öngörülüyor.
Kimler Dahil Olacak?
1 Temmuz 2026'dan itibaren DOA logolu içecek satışı yapan market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafeler depozito iade noktası haline gelecek. İşletmeler, operatörlerle yaptıkları anlaşmalar kapsamında teşvik bedeli elde ederken, iade için gelen müşteriler sayesinde artan müşteri trafiği ile ek gelir ve rekabet avantajı sağlayacak. Alışveriş merkezi, havalimanı ve hastane gibi işletmeler de iade noktası olabilecek.
Kayıt Süreci
Depozito sistemine dahil olmak isteyen işletmelerin 1 Temmuz tarihinden önce dbys.gov.tr web sitesi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıtlarını tamamlaması ve iade süreçlerini yönetecek yetkili operatörlerden birini seçmesi gerekiyor.
Geri Dönüşüm Seferberliği
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin at-kurtul alışkanlığının yerine iade ve geri kazanım odaklı yeni bir tüketim davranışı yerleştireceğini belirtti. Türkiye genelinde her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüm zincirine dahil edilmesiyle çevre kirliliğinin azalmasını beklediklerini ifade eden Öztürk, şunları söyledi: Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) ile Türkiye genelinde güçlü bir geri dönüşüm seferberliği başlatıyoruz. Ambalajlı içecek satışı yapan işletmelerimiz, bu sistemin sahadaki en önemli paydaşlarından olacak. Market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafelerimizin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne kayıtlarını tamamlayarak sisteme dahil olmaları, ambalajların doğru şekilde toplanıp geri dönüşüme kazandırılması açısından kritik rol oynuyor.
Sistem Nasıl İşleyecek?
DOA uygulaması, üretimden geri dönüşüme uzanan sürecin dijital olarak izlenebildiği entegre bir model sunuyor. Sistem, döngüsel ekonomi yaklaşımıyla atıkların doğaya karışmasını önlemeyi ve doğal kaynak kullanımını azaltmayı hedefliyor.
İşletmelerin Rolü
İşletmeler, DBYS'ye kayıt yaptırarak yetkili operatörlerden birini seçecek. Büyük mağazalar ve zincir mağazalar için Depozito İade Makinesi (DİM) kurulumu zorunlu olurken, diğer işletmelere el terminalleri, şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler operatörler tarafından ücretsiz sağlanacak. HOREKA (otel, restoran, kafe) işletmeleri, kendi bünyelerinde tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek operatöre teslim edecek.
Geri Dönüşüm Süreci
Toplanan ambalajlar operatörler tarafından düzenli olarak teslim alınarak sayma ve doğrulama merkezlerine götürülecek, ardından geri dönüşüm tesislerinde işlenerek yeniden hammaddeye dönüştürülecek.
Tüketiciye Dönüş
Tüketiciler, DOA logolu ambalajları iade noktalarına veya depozito iade makinelerine teslim ederek iade bedellerini alabilecek. DOA mobil uygulaması üzerinden kullanıcı hesaplarına aktarılan bedeller, banka hesabına transfer edilebilecek, ATM'den çekilebilecek veya alışverişlerde kullanılabilecek.
Küresel Ölçekte Yaygınlaşma
Depozito yönetim sistemleri, dünya genelinde hızla yaygınlaşıyor. Bugün 20'den fazla ülkede uygulanan ve 350 milyonu aşkın nüfusu kapsayan sistemlerin, 2026 itibarıyla 70 ülke veya eyalette yaklaşık 750 milyon kişiye ulaşması bekleniyor. Türkiye, uçtan uca dijital altyapısı ile uluslararası ölçekte örnek teşkil eden bir model ortaya koymayı hedefliyor.
