Küresel Enerji Güvenlik Ağı Çöküşün Eşiğinde
Wall Street Journal'ın (WSJ) son haberine göre, İran'daki savaş ortamı dünyanın enerji güvenlik ağını derinden sarsıyor. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile İran'ın misillemeleri, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarik zincirinin her noktasını etkilemiş durumda. Özellikle Hürmüz Boğazı'nın kapanma riski, petrol arzında öngörülemeyen bir krize yol açabilir.
LNG Artık Savaş Alanının Ta Kendisi
On yıllardır enerji krizlerinde küresel ekonominin güvenilir çıkış noktası olarak görülen LNG, şimdi savaş alanının merkezine dönüştü. İran'ın Katar'a düzenlediği misilleme saldırıları, Ras Laffan tesisine ciddi zarar vererek kapasitenin yaklaşık yüzde 17'sini beş yıla kadar devre dışı bıraktı. Bu durum, Katar'ın devasa genişleme planlarını da geciktirdi.
QatarEnergy, Çin, Güney Kore, İtalya ve Belçika'daki müşterilerini de kapsayan bazı LNG tedarik sözleşmelerinde mücbir sebep ilan etti. Küresel LNG'nin yaklaşık beşte birini taşıyan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği ise neredeyse felç olmuş durumda.
Uzmanlar Uyarıyor: Normale Dönüş Yıllar Alacak
Oxford Üniversitesi'nden Adi Imsirovic, "Savaş bir gecede bitse bile, doğalgaz piyasasının normale dönmesi petrol piyasasına göre çok daha uzun sürecektir" diyor. Ham petrolün aksine, dünyada acil durumlarda kullanılabilecek büyük bir stratejik doğalgaz rezervi bulunmuyor.
LNG krizi, zengin ülkeleri uzun süreli enerji kaynaklı enflasyon dalgasıyla tehdit ederken, gelişmekte olan ekonomileri de yakıt kısıtlamaya ve fabrika üretim hatlarını kapatmaya zorluyor. Ayrıca küresel mahsul verimini de tehlikeye atıyor.
Asya Ülkeleri Orantısız Şekilde Etkileniyor
Rystad Energy analisti Jan-Eric Fähnrich, "Bu, doğalgaz piyasası için yönsel bir değişim: daha sıkı dengeler ve daha büyük altyapı riskiyle karşı karşıya kalmaya doğru bir geçiş" ifadelerini kullanıyor. Katar ve BAE ihracatının durmasıyla, Avrupa ve Asya, ABD ve Avustralya'dan gelen boş kapasite için agresif bir rekabete girdi.
Verilere göre, Avrupa'ya gitmesi planlanan yaklaşık 11 LNG tankeri Asya'ya yönlendirildi. Çin, Katar LNG'sinin en büyük ithalatçısı olup ihracatının yaklaşık dörtte birini satın alırken, Hindistan ise yaklaşık yüzde 10'unu ithal ediyor.
Genişleme Planları Erteleniyor, Altyapı Riskleri Artıyor
Katar'ın devasa Kuzey Sahası genişletme projesinin bu yılın sonlarından itibaren piyasayı yeni LNG ile doldurması beklenirken, Körfez'deki altyapı hasarı ve lojistik felci bu planları geciktirecek gibi görünüyor. Rystad, genişlemede bir yıla kadar gecikmeler olabileceğini, Ras Laffan'ın yeniden inşasının ise beş yıl sürebileceğini tahmin ediyor.
Eurasia Group, müşterilerine gönderdiği bir raporda, "Aşırı arz beklenirken, küresel doğalgaz piyasası artık yetersiz arz durumuna düşecek" uyarısında bulunuyor. En büyük LNG ihracatçısı olan ABD, kıtlık döneminde kazançlı çıkacak olsa da, yeni ihracat kapasitesi eklemek yıllar alacak.
Uzmanlara göre, savaş devam ettiği sürece kırılganlıklar ve belirsizlikler dünyayı ve enerji piyasalarını sarsmaya devam edecek. LNG'nin jeopolitik bir güvenlik ağı olarak uzun süredir sahip olduğu itibarı da bu süreçte ciddi şekilde zedeleniyor.
