Motosiklet sürücüleri arasında yıllardır doğru bilinen bir efsane, trafik denetimlerinde binlerce kişiyi 11 bin 629 liralık ağır bir faturayla karşı karşıya bırakıyor. Ruhsatta yazan motor hacmine (cc) güvenerek yola çıkan motosiklet tutkunları, A2 ehliyetinin 600 cc'ye kadar her aracı kapsadığı yanılgısıyla polis çevirmesinde beklenmedik bir şok yaşıyor. Oysa Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre cezadan kurtulmanın sırrı sanılanın aksine sadece motor hacminde değil, ruhsattaki çok daha farklı bir değerde ve ufak bir matematik hesabında gizli.
Motor Hacmi Yanılgısı
Türkiye'deki Karayolları Trafik Yönetmeliği, otomobiller için B sınıfı şartı koşarken, hangi motosikletin hangi ehliyet sınıfıyla (A, A1, A2) kullanılacağını da oldukça net bir şekilde çiziyor. Ancak motosiklet tutkunları arasında yaygın olan, 600 cc motor hacmine kadar olan tüm araçların A2 sınıfı ehliyetle kullanılabileceği inancı tamamen bir yanılgıdan ibaret. Yönetmeliğe göre, 125 cc ve altındaki araçlar hariç olmak üzere, belirleyici olan unsur motor hacmi değil; aracın kilovat (kW) değeri ve gücünün ağırlığına oranıdır. Sürücülerin sadece ruhsattaki cc değerine bakarak yola çıkması, onları doğrudan cezai müeyyideyle baş başa bırakıyor.
Sürücü Belgesi Sınıfları
Mevzuat kapsamında motosiklet sürücü belgesi sınıfları, araçların güç ve ağırlık dengesine göre kesin sınırlarla birbirinden ayrılıyor. İki, üç veya dört tekerlekli motorlu bisikletleri (moped) kullanacaklara M sınıfı ehliyet veriliyor. A1 sınıfı belge, silindir hacmi 125 santimetreküpü, gücü 11 kilovatı ve gücünün ağırlığına oranı 0,1’i aşmayan sepetli veya sepetsiz iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kilovatı geçmeyen üç tekerlekli araçları kapsıyor. Daha üst bir segment olan A2 sınıfı ise gücü 35 kilovatı, gücünün ağırlığına oranı 0,2’yi geçmeyen iki tekerlekli motosikletler ve yine 15 kilovat sınırındaki üç tekerlekli araçlar için düzenleniyor. A sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar ise bu güç ve ağırlık kısıtlamalarına takılmadan tüm motosiklet türlerini kullanma hakkına sahip oluyor.
Ehliyette 2013 Yılı Kriteri
Sınıflar arasındaki bu ince çizgide, tecrübeli sürücüleri sevindiren önemli bir yasal istisna da bulunuyor. 2013 yılı ve bu tarihten daha öncesinde A2 sınıfı sürücü belgesi almış olan vatandaşlar, yapılan düzenlemeyle çok daha geniş bir hak elde etmiş durumda. Belirtilen tarihten önce alınan A2 ehliyetler, belge yenileme işlemleri sırasında doğrudan tüm motosikletleri kullanma yetkisi veren A sınıfına dönüştürülerek ruhsata işleniyor.
Basit Matematiksel Hesaplama Cezadan Kurtarıyor
Motosiklet sürücülerinin farkında olmadan cezaya düşmemesi için araç ruhsatındaki bilgileri dikkatlice okuyup basit bir matematiksel hesaplama yapması şart. Ruhsatta yer alan motor gücünün aracın ağırlığına bölünmesiyle elde edilen oran, mevcut ehliyet sınıfının o araç için yeterli olup olmadığını ortaya koyuyor. Örneğin, ruhsatında 35 kW güç ve 200 kilogram ağırlık yazan bir motosiklette, 35’i 200’e böldüğünüzde güç-ağırlık oranı 0,175 olarak ortaya çıkıyor. Bu oran, A2 sınıfı için yönetmelikte belirlenen 0,2 yasal sınırını aşmadığı için bahsi geçen araç A2 ehliyetiyle yasal bir şekilde kullanılabiliyor.
Kurallara Uymayanlara Çifte Fatura
Sürücü belgelerinin yetki alanı dışına çıkarak motorlu araç kullananları, trafik kontrollerinde oldukça ağır ve caydırıcı bir tablo bekliyor. Sınıfına uygun olmayan araç kullanan sürücülere anında 11 bin 629 lira trafik idari para cezası kesilirken, sicillerine de 20 ceza puanı işleniyor. İşin daha da çarpıcı tarafı ise aracı kullanan kişi ile ruhsat sahibinin farklı olması durumunda yaşanıyor. Böyle bir tespitte, aracının yetersiz ehliyetle kullanılmasına izin verdiği için araç sahibinin tescil plakası üzerinden aynı miktarda, yani bir 11 bin 629 liralık ceza tutanağı daha düzenlenerek fatura ikiye katlanıyor.
