Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), tarihi arşivlerinden çarpıcı bir belgeyi daha kamuoyu ile paylaştı. Paylaşılan belge, İngiliz istihbaratının efsanevi ismi "Arabistanlı Lawrence" lakaplı Thomas Edward Lawrence'ın Orta Doğu'daki gizli operasyonlarına ışık tutuyor.
Arşivden Çıkan Tarihi İstihbarat Raporu
MİT'in resmi internet sitesindeki "Özel Koleksiyon" bölümüne eklenen yeni belge, 23 Eylül 1929 tarihini taşıyor. Belge, o dönemki Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti tarafından hazırlanmış. Büyük Erkan-ı Harbiyye Reisliği, Dahiliye ve Hariciye Vekaletleri'ne gönderilen yazı, Lawrence'ın faaliyetlerine dair kritik bilgiler içeriyor.
Lawrence'ın Kılık Değiştirme ve Propaganda Operasyonları
Belgede aktarılan bilgilere göre, ünlü İngiliz ajanı Lawrence, Mısır, Suriye ve Irak bölgelerinde farklı kimliklere bürünerek hareket ediyordu. "Şeyh Abdullah" takma adını kullanan Lawrence'ın, bölgede propaganda ve provokasyon faaliyetleri yürüttüğü ve bölge istikrarını hedef alan planlarının olduğu vurgulanıyor.
Raporda, Kahire'deki bir Mason kulübünden gelen güvenilir istihbarata atıfta bulunuluyor. Bu bilgilere göre Lawrence, belgenin yazıldığı tarihten iki ay önce Mısır'da bulunduktan sonra Suriye ve Irak'a geçmişti. Ajanın, 1929 yılının Ağustos ayında aniden Kudüs'e geldiği ve belgenin hazırlandığı sırada Sudan'ın Hartum şehrinde olduğu tespit edilmişti.
Tarihe Işık Tutan Bir Belge
MİT'in paylaştığı bu tarihi belge, sadece bir istihbarat raporu olmanın ötesinde, 20. yüzyılın başında Orta Doğu'da oynanan emperyalist oyunlara dair önemli bir kanıt niteliği taşıyor. Lawrence'ın farklı isim ve kılıklarla yürüttüğü faaliyetler, bölgenin çalkantılı döneminde dış müdahalelerin boyutunu gözler önüne seriyor.
Belgenin yayımlanması, Türk istihbaratının o dönemde bölgedeki gelişmeleri ne kadar yakından takip ettiğini ve kayıt altına aldığını da ortaya koyuyor. 1929 tarihli bu yazı, tarihçiler ve Orta Doğu siyaseti üzerine çalışanlar için de değerli bir birincil kaynak olarak dikkat çekiyor.
