İran Savunma Bakanı Tuğgeneral Aziz Nasırzade, ülkesine yönelik dış müdahalelere ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Nasırzade, bazı yabancı istihbarat servislerinin İran genelinde kargaşa çıkarmak amacıyla provokatörlere yönelik özel bir bütçe belirlediğini ileri sürdü.
İstihbarat Servislerinden Provokasyon Planı
İran devlet televizyonuna konuşan Bakan Nasırzade, düzenlediği basın toplantısında son dönemdeki rejim karşıtı gösterileri değerlendirdi. Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve bazı müttefik ülkelerin istihbarat servislerinin bu olaylarda doğrudan rol oynadığını iddia etti. Nasırzade, bu servislerin ülke içindeki kargaşayı kışkırtmak için provokatörlere finansal kaynak sağladığını öne sürdü.
Savunma Bakanı, konuşmasında daha da ileri giderek, ABD ve Siyonist rejimin, ayrılıkçılar ve teröristlerin geleceği şekillendirmesi için bir 'diyalog merkezi' kurduğuna dair net bilgilere sahip olduklarını söyledi. Hatta bu güçlerin, her bölünmüş bölgenin kendi anayasasını yazmasını planladığını ve silah kaçakçılığı ile mali ve lojistik destek sağladıklarını ekledi.
"Yıkım Fiyat Listesi" İddiası
Aziz Nasırzade'nin en dikkat çeken iddiası ise bölge ülkelerinden birinde yapıldığını öne sürdüğü toplantılarda, İran'daki şiddet eylemleri için bir tür 'fiyat listesi' belirlendiği yönünde oldu. Bakan, bu toplantılarda sunulan plana göre belirlenen rakamları şöyle açıkladı:
- Bir kişiyi öldürmek: 500 milyon tümen (yaklaşık 3 bin 500 dolar)
- Araç yakmak: 200 milyon tümen (yaklaşık 1400 dolar)
- Polis karakolunu kundaklamak: 80 milyon tümen (yaklaşık 550 dolar)
- Her türlü taciz veya rahatsız edici eylem: 15 milyon tümen (yaklaşık 100 dolar)
Nasırzade, gösteriler sırasında gözaltına alınan bir kişinin, bu tür işler karşılığında 900 milyon tümen (yaklaşık 6 bin 200 dolar) aldığının tespit edildiğini de sözlerine ekledi. Ayrıca, provokatörlerin bazı göstericilere uyuşturucu verdiğini ve bu nedenle ölümlerin yaşandığını iddia etti.
Gösterilerin Arkasındaki Ekonomik Nedenler
İran'da gösteriler, 28 Aralık 2025 tarihinde başladı. Yerel para birimi tümenin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve derinleşen ekonomik sıkıntılar, Tahran'ın Büyük Çarşı'sındaki esnafın öncülük ettiği protestoları tetikledi. Kısa sürede ülke geneline yayılan gösteriler, başkent Tahran'da 8 Ocak tarihinde şiddetlendi.
Yaşanan çatışmalı olayların ardından İran yönetimi, iletişimi kontrol altına almak amacıyla internet erişimini büyük ölçüde kısıtladı. Resmi makamlar, olaylardaki ölü ve yaralı sayısına ilişkin resmi bir açıklama yapmazken, Amerika merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) çarpıcı rakamlar paylaştı. HRANA'ya göre, gösteriler sırasında 2 bin 615 kişi hayatını kaybetti ve 18 bin 470 kişi gözaltına alındı.
İran Savunma Bakanı Nasırzade'nin açıklamaları, ülke içindeki huzursuzluğun arka planında dış güçlerin olduğu tezini güçlendirmeyi amaçlarken, uluslararası kamuoyunda ise tartışma yaratmaya devam ediyor.
