Adana'da düzenlenen bir programda, bireysel başvuru sisteminin yargı üzerindeki etkileri ve Türkiye'deki uygulama sonuçları değerlendirildi. Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi ortak projesi kapsamında gerçekleştirilen etkinliğe, üst düzey yargı mensupları katıldı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, sistemin geldiği noktayı verilerle ortaya koydu.
Adana Bölge Toplantısı ve Proje Kapanış Töreni
Adana'daki bir otelde, Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi ortaklığında yürütülen 'Anayasa Mahkemesinin Temel Haklar Alanındaki Kararlarının Etkili Şekilde Uygulanmasının Desteklenmesi Avrupa Birliği-Avrupa Konseyi Ortak Projesi' kapsamında Proje Kapanış Töreni ve Adana Bölge Toplantısı düzenlendi. Programa Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya'nın yanı sıra, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanı Adem Albayrak, Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanvekili Fuzuli Aydoğdu, Adana Valisi Mustafa Yavuz, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Başkanı Vasip Şahin, Türkiye Adalet Akademisi Başkanı Metin Yıldırım, Adana Cumhuriyet Başsavcısı Altuğ Kürşat Şahin, Adana Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı Ferhat Karakuş, Adana Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı Mehmet Yüksek, Adana Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcısı Bestami Tezcan, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Yönetişim Bölüm Başkanı Jean Barbe ve Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi Başkanı William Massolin katıldı.
Vali Yavuz: Adana Dayanışma Kültürünün Önemli Şehirlerinden
Etkinlikte konuşan Adana Valisi Mustafa Yavuz, kentin tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını belirterek dayanışma kültürüne dikkat çekti. Yavuz, 'Adana, tarih boyunca milletlerin hafızasında iz bırakan şehirlerden bir tanesidir. Toroslara vakıf duruşunu ufkunda taşıyan Adana'mız, farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Bu kadim şehir, dayanışmanın önemli şehirlerinden birisi olmuştur. Adalet, mülkün temelidir. Bu tür programlar vatandaşlarımızın adalete olan güvenini pekiştirecektir' dedi.
Albayrak: Bireysel Başvuru Çağdaş ve Önemli Bir Kazanım
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanı Adem Albayrak, bireysel başvurunun Türk hukuk sisteminde önemli bir dönüşüm sağladığını ifade etti. Albayrak, sistemin temel hakların korunmasında önemli bir kazanım olduğunu belirterek, 'Bireysel başvuru, temel hak ve özgürlüklerin daha iyi korunması ve standartlarının yükseltilmesi amacıyla getirilmiş çağdaş bir kazanımdır. Başvuru sayısının fazla olması, işin önemini ve sıkıntıları birlikte getiriyor. Bu fazlalık, iyi uygulayan Avrupa ülkelerine göre 10-12 kat daha fazladır. 47 ülkeden başvuru alan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bile üstünde başvuru alıyoruz. Anayasa Mahkemesi, artan iş yüküyle başa çıkmak için yoğun bir çalışma içerisindedir' diye konuştu.
Özkaya: Hukuk Devletinin Gücü Normların Etkili Uygulanmasından Kaynaklanır
Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, hukuk devletinin temel gücünün normların etkin uygulanmasında ortaya çıktığını belirtti. Özkaya, 'Hukuk devletinin gerçek gücü, yalnızca normların varlığından değil, bu normların etkili şekilde uygulanmasından kaynaklanmaktadır. Anayasal güvencelerin gerçek anlamı, mahkeme kararlarının toplumsal hayata, yargısal uygulamalara ve kamu otoritesinin işleyişine yansımasında ortaya çıkar. Anayasa yargısının nihai amacı yalnızca ihlal tespiti yapmak değil, ihlallerin tekrarını önleyecek anayasal bir bilinç ve uygulama kültürü oluşturmaktır' ifadelerini kullandı.
739 Bin 417 Başvuru, 87 Bin İhlal Kararı
Bireysel başvurunun Türk hukuk sistemi açısından önemli bir reform olduğunu vurgulayan Özkaya, sistemin geldiği noktayı verilerle paylaştı. Özkaya, 'Bireysel başvuru mekanizması, Türk hukuk tarihinin en önemli reformlarından biridir. 23 Eylül 2012 tarihinden bu yana Anayasa Mahkemesi'ne toplam 739 bin 417 başvuru yapılmıştır. Bu başvuruların 637 bin 274'ü sonuçlandırılmış, yüzde 86'sı karara bağlanmıştır. Derdest başvuru sayısı 102 bin 143'tür. Bu rakamlar, vatandaşlarımızın Anayasa Mahkemesi'ne duyduğu güveni ve mahkememizin iş yükünün büyüklüğünü göstermektedir' dedi. Özkaya ayrıca, 'Anayasa Mahkemesi tarafından bugüne kadar makul sürede yargılanma hakkı dahil yaklaşık 87 bin ihlal kararı verilmiştir. Bu, bireysel başvurunun hak eksenli hukuk kültürünün gelişmesinde önemli bir işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Bireysel başvuru, temel hak ve özgürlüklerin ulusal düzeyde daha güçlü korunmasını sağlamakta ve uyuşmazlıkların uluslararası mercilere taşınmadan önce ulusal hukuk sistemi içinde çözülmesine imkan tanımaktadır. Bu sayede Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan başvurularda azalma yaşanmıştır. Başarının ölçüsü sadece Anayasa Mahkemesi'nin kararları değil, bu kararların ilk derece mahkemelerine, bölge adliye mahkemelerine ve toplumsal hayata etkili şekilde yansımasıdır' şeklinde konuştu.
