Dünya genelinde endişeye yol açan Hantavirüs vakaları yeniden gündemin merkezine yerleşti. Atlas Okyanusu'nda seyir halindeki bir yolcu gemisinde görülen vakalar, uluslararası sağlık alarmını tetikledi. Arjantin'den Cabo Verde'ye doğru ilerleyen "MV Hondius" adlı gemide enfekte olduğu belirlenen 3 kişinin hayatını kaybetmesi dikkat çekti. Bu gelişmelerin ardından Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) süreci yakından takip ederken, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) hantavirüs vakalarını 3. seviye acil durum koduyla izlemeye aldı.
Hantavirüs Nedir?
Hantavirüs, Bunyaviridae ailesinden bir RNA virüsüdür. İlk izole edildiği yer olan Güney Kore'deki Hantaan nehrinden adını alır. Virüsün yol açtığı Kanamalı Ateşle seyreden Renal Sendrom (HFRS) daha çok Asya ve Avrupa kıtasında görülürken, Hantavirus pulmoner sendrom (HPS) tipi daha çok Amerika kıtasında görülmektedir.
Hantavirüs Nasıl Bulaşır?
CDC'ye göre, insanlar genellikle enfeksiyonu fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrar, dışkı ve tükürükleriyle temas yoluyla kapar. Virüs, kemirgenlerin kronik asemptomatik enfeksiyonundan kaynaklanır. Bulaşma genellikle enfekte kemirgenlerin virüs bulaşlı çıkartılarının solunması yoluyla olur. Kemirgenin insanı ısırmasıyla bulaşma nadirdir. Hantavirüs insandan insana temasla geçmez. Kan transfüzyonuyla da geçmediği gösterilmiştir. Çiftlik hayvanları veya ev hayvanları virüsü taşımaz, ancak kemiricilerle temas halinde çıkartılarını taşıyabilirler.
Hantavirüs Belirtileri Nelerdir?
Hantavirüs enfeksiyonları damar çeperlerine zarar verir ve damar geçirgenliğinin artması ile trombositopeni sonucu hemorajik belirtilerle seyredebilir. Hipertansiyon, akciğer ödemi, böbrek yetmezliği ve şoka kadar gidebilen ölümcül bir tabloya yol açabilir.
Erken belirtiler:
- Yorgunluk
- Ateş
- Kalça, sırt, omuz gibi büyük kas gruplarında ağrı
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Karın ağrısı
- İshal
- Bulantı
Geç belirtiler:
- Hastalığın başlangıcından 4-10 gün sonra Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) gelişir. Akciğer ödemi ve buna bağlı öksürük, nefes darlığı görülür.
- HFRS sendromu gelişmişse: Oliguri (idrar miktarında azalma) ve böbrek yetmezliği gelişir.
- Nadiren kulak ağrısı, boğaz ağrısı gibi semptomlar da görülebilir.
Hantavirüs Tedavisi Var mı?
Günümüzde hantavirüs enfeksiyonları için özel bir aşı veya kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Tıbbi müdahale, hastanın hayati fonksiyonlarını korumaya yönelik destek tedavisi üzerine kuruludur.
- Akciğer Tutulumunda (HPS): Erken müdahale kritiktir. Hastalar yoğun bakımda oksijen desteğine alınır ve gerekirse solunum cihazına bağlanır. Kan basıncını dengelemek için sıvı takviyesi yapılır.
- Böbrek Tutulumunda (HFRS): Böbrek yetmezliği gelişen vakalarda diyaliz uygulaması hayat kurtarıcıdır.
- İlaç Çalışmaları: Bazı antiviral ilaçların hayati riski azaltabileceğine dair bulgular olsa da henüz kesinlik kazanmamıştır.
Hantavirüs Türkiye'de Görüldü mü?
Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Ülkemizde henüz pozitif vaka tespit edilmemiştir. Vatandaşlarımızın yalnızca resmî makamlar tarafından yapılan açıklamaları dikkate almaları, kamuoyunda dolaşıma giren doğrulanmamış bilgilere karşı dikkatli olmaları önem arz etmektedir." denildi. Bakanlık, halk sağlığını tehdit edebilecek her türlü bulaşıcı hastalığa karşı tarama, önleme, kontrol ve izleme çalışmalarını sürdürmektedir.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, gemide bildirilen 8 vakadan 5'inin hantavirüs olduğunun doğrulandığını, diğer 3'ünde ise şüphe bulunduğunu belirtti. CDC, Acil Durum Operasyonları Merkezini harekete geçirdi ve vakaları 3. seviye acil durum koduyla izlemeye aldı. Bu seviye, halk için riskin düşük olduğu ancak durumun aktif olarak izlendiği anlamına gelir.
Ünlü isim Ruhi Çenet, gemide seyahat ettiğini ve sağlık durumunun iyi olduğunu açıkladı. Gerekli kan testlerini yaptırdığını belirtti.
