Son yıllarda bir dizi toplumsal hareketliliğe sahne olan İran'da, ekonomik sıkıntıların da tetiklediği yeni protesto dalgası ülkeyi sarsıyor. ABD ve İsrail kaynaklı hava saldırılarının ardından derinleşen ekonomik kriz, sokaklardaki öfkeyi yeniden alevlendirdi.
12 Gündür Devam Eden Çatışmalı Gösteriler
12 gün önce Tahran'da bir çarşıda başlayan olaylar, kısa sürede ülkenin dört bir yanına yayıldı. Göstericiler ile güvenlik güçleri arasında yaşanan sert çatışmalar gece boyunca sürdü. Eylemciler kamu binalarına ve araçlarına zarar verirken, rejim karşıtı sloganlar eşliğinde polisle çatıştı.
Olayların şiddetlenmesi, özellikle başkent Tahran'da etkisini gösterdi. İran yönetimi, protestoları kontrol altına almak ve bilgi akışını sınırlandırmak amacıyla ülke genelinde internet erişimini büyük ölçüde kısıtladı. Yaşananlar, uluslararası kamuoyu tarafından endişeyle takip ediliyor.
Trump'tan Açıklamalar ve Hamaney İddiaları
ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki gelişmelere ilişkin dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Trump, protestoculara yönelik şiddet kullanılması halinde ABD'nin müdahil olacağını ve Tahran yönetimine "sert bir darbe" vuracağını ileri sürdü.
Protestoların giderek sertleşmesiyle birlikte, Dini Lider Ali Hamaney'in ülkeden ayrılmak için bir 'B planı' olduğuna dair söylentiler de gündeme geldi. Bu tartışmalar, devrik Pehlevi Hanedanı'nın ülkeye dönüp yönetimi devralma ihtimalini de yeniden tartışmaya açtı.
Pehlevi'ye Destek Yok
Ancak Donald Trump, Fox News'e verdiği bir röportajda, Rıza Pehlevi'nin İran'ın bir sonraki cumhurbaşkanı olması fikrine sıcak bakmadığını belirtti. Trump, "Şu an itibariyle cumhurbaşkanı olarak uygun olduğunu düşünmüyorum" ifadelerini kullandı.
Buna karşılık Rıza Pehlevi, sosyal medyadan yaptığı bir paylaşımla, milyonlarca İranlının özgürlük talebini selamladı ve "Özgür dünyanın lideri Başkan Trump'a" rejimi sorumlu tutma sözünü yinelediği için teşekkür etti.
Can Kaybı ve Gözaltı Sayıları Artıyor
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), yaşananlara dair güncel rakamları paylaştı. Buna göre, ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısı 42'ye yükseldi.
HRANA'nın verilerine göre, ülke genelindeki 31 eyaletin tamamında gerçekleşen olaylarda, 5'i 18 yaşından küçük olmak üzere toplam 34 protestocu ve 8 güvenlik görevlisi yaşamını yitirdi. Ayrıca, 2 bin 277 kişi gözaltına alındı. Yaralanmaların büyük çoğunluğunun saçma ve plastik mermi isabetleri sonucu meydana geldiği belirtildi.
İran makamları ise gösterilerde ölen veya yaralananlara ilişkin resmi bir açıklama yapmaktan kaçınıyor. HRANA, dün yayınladığı bir önceki raporda ölü sayısını 38, gözaltı sayısını ise 2 bin 217 olarak duyurmuştu.
