İran'da geçen ay başlayan ve ekonomik gerekçelerle yayılan protesto gösterilerinde hayatını kaybedenlerin sayısı 3 bin 919'a yükseldi. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ölü ve gözaltı sayılarını güncelleyerek ülkedeki insan hakları ihlallerine dikkat çekti.
HRANA'dan Güncel Rakamlar Açıklandı
HRANA'nın paylaştığı son verilere göre, 28 Aralık 2025 tarihinde Tahran Büyük Çarşı'da başlayan ve ülkenin birçok kentine yayılan protestolar sırasında yaşanan olaylarda 3 bin 919 kişi hayatını kaybetti. Bir önceki gün açıklanan ölü sayısı 3 bin 308 idi. Kuruluş, ayrıca 24 bin 669 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.
İranlı yetkililer ise ölü ve yaralı sayısına ilişkin resmi bir açıklama yapmazken, olaylarda 3 bin kişinin gözaltına alındığını ve bu kişilerin terör örgütleriyle bağlantılı olduğu ya da olayları provoke ettiği iddiasını dile getirmişti.
Protestoların Başlangıcı ve İnternet Kısıtlaması
Protestolar, İran yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve derinleşen ekonomik sorunlar nedeniyle 28 Aralık 2025'te Tahran'ın tarihi Büyük Çarşı'sında esnafın başlattığı eylemlerle başladı. Kısa sürede birçok kente sıçrayan gösteriler, 8 Ocak'ta başkent Tahran'da şiddetlendi.
Yaşanan şiddet olaylarının ardından İran yönetimi, iletişimi ve bilgi akışını kontrol altına almak amacıyla internet erişimini büyük ölçüde engelledi. Son günlerde ise internet erişiminin kısmen ve sınırlı şekilde sağlanmaya başladığı belirtiliyor.
Hamaney'den ABD ve İsrail Suçlaması
İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, 17 Ocak'ta yaptığı açıklamada, gösteriler sırasında "İsrail ve ABD ile bağlantılı kişilerin büyük hasara yol açtığını ve birkaç bin insanı öldürdüğünü" öne sürdü. Hamaney, ülke içindeki protestoları dış güçlerin kışkırtması olarak nitelendirdi.
HRANA ise gösterilerin sönümlenmiş gibi görünse de, vakaları doğrulama çalışmalarını sürdürdüğünü ve ölü ve gözaltı sayılarını güncellemeye devam edeceğini bildiriyor. İran'daki insan hakları durumu uluslararası toplum tarafından endişeyle izlenmeye devam ediyor.
