İsrail Cezaevinde Tartışmalı 'Safari Turu' Düzenlendi
İsrail basınında yer alan çarpıcı haberlere göre, İsrail Cezaevi İdaresi (IPS) Başkanı Kobi Yaakobi, işgal altındaki Doğu Kudüs yakınlarındaki yasa dışı Har Homa yerleşiminde bulunan bir sinagogun 20 üyesini yüksek güvenlikli bir cezaevine götürdü. Bu ziyaret, 'safari turu' olarak adlandırıldı ve Nitzan yüksek güvenlikli cezaevinde gerçekleştirildi.
Ziyaretin Ayrıntıları ve Tartışmalı Uygulamalar
Ziyaret kapsamında mahkûmların tutulduğu alanlar gezdirildi, dini bir ders verildi ve Filistinli tutukluların bulunduğu bölümler ziyaretçilere gösterildi. İsrail Cezaevi İdaresi, İsrail medyasına yaptığı açıklamada bir haham ve beraberindeki grubun güvenlikli bir cezaevinde vaaz verdiğini ve tesisleri gezdiğini doğruladı. Ancak, ziyaret sırasında mahkûmların kelepçeli şekilde yere yatırıldığı ve grubun bu alanı izlediği aktarıldı.
Daha da tartışmalı olan, ziyaretçilerin Ramazan ayı nedeniyle oruçlu olan tutukluların önünde yemek yediği ve cezaevi personeli için dua ettiğinin bildirilmesi oldu. Bu durum, insan hakları örgütleri tarafından psikolojik şiddet olarak nitelendirildi.
IPS Başkanı Yaakobi'nin Geçmişi ve İddialar
IPS Başkanı Kobi Yaakobi, Ocak 2024'te Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir tarafından göreve atanmıştı. Yaakobi'nin, Filistinli mahkûmların koşullarını sertleştirmeye yönelik politikaların uygulanmasında rol oynadığı iddia ediliyor. Aynı zamanda, Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetine ilişkin bir soruşturmayı engellemeye çalıştığı gerekçesiyle de inceleme altında olduğu belirtiliyor.
Cezaevindeki Mahkûmların Durumu
Cezaevinde tutulan bazı Filistinli mahkûmların, aralarında Hamas'ın seçkin üyelerinden oluşan Nukhba birimlerine mensup olduğu iddia edilen kişilerin de bulunduğu ifade edildi. Bu, ziyaretin güvenlik ve etik açıdan sorgulanmasına neden oldu.
İnsan Hakları Örgütlerinin Raporları ve İhlaller
İsrailli insan hakları örgütü B'Tselem, cezaevlerinde sistematik kötü muamele, fiziksel ve psikolojik şiddet, yetersiz beslenme ve tıbbi bakım eksikliği yaşandığını savunuyor. Örgüt, yayımladığı raporlarda, Ekim 2023'ten bu yana gözaltı koşullarının ciddi biçimde ağırlaştığını ve bazı tutukluların hayatını kaybettiğini duyurdu.
Kasım ayı itibarıyla İsrail verilerine göre, Ekim 2023'ten bu yana en az 98 Filistinli gözaltında yaşamını yitirdi. Ancak Physicians for Human Rights–Israel (PHR-I), özellikle Gazze'den alınan yüzlerce kişinin akıbetinin belirsiz olduğunu ve gerçek sayının daha yüksek olabileceğini ifade ediyor.
Cenaze İade Skandalı ve Kimlik Belirsizliği
Şubat ayında İsrail'in Gazze'ye 120 Filistinliye ait cenazeyi kimlik ve ölüm nedenlerine dair ayrıntı vermeden iade ettiği bildirildi. Cenazeler, Gazze'deki Şifa Hastanesi'ne beyaz torbalar içinde teslim edildi. Adli ekiplerin kimlik tespiti için inceleme başlattığı açıklandı, ancak bu durum uluslararası toplumda endişe yarattı.
Bu gelişmeler, İsrail cezaevlerindeki insan hakları ihlallerinin boyutunu gözler önüne sererken, uluslararası gözlemcilerden daha fazla şeffaflık ve hesap verebilirlik talep ediliyor.
