Arabalarda, uçaklarda ve hatta bazı otobüslerde emniyet kemeri bulunurken, trenlerde neden bu güvenlik önleminin olmadığı merak konusu. İlk bakışta bir eksiklik gibi görünse de, aslında trenlerde emniyet kemeri kullanılmamasının arkasında bilimsel ve mühendislik temelli nedenler yatıyor. Uzmanlara göre, trenlerde kemer takmak çoğu durumda güvenliği artırmak yerine azaltabiliyor.
Tren Sisteminin Dinamiği Farklı
Emniyet kemerleri, en çok ani ve sert yavaşlamaların yaşandığı araçlarda işe yarıyor. Otomobiller birkaç saniye içinde durabildiği için kemer, yolcuyu ileri savrulmaktan koruyor. Ancak trenler çok ağır olduklarından, çarpışma veya acil fren anında genellikle otomobiller kadar ani durmuyor; momentumlarını daha uzun sürede kaybediyor. Bu da kemerin sağladığı faydayı büyük ölçüde azaltıyor.
Trende Hareket Eden Yolcular Riski Artırıyor
Trenlerde yolcuların tamamı sürekli oturur durumda olmuyor; bazı yolcular ayakta seyahat ediyor, koridorda yürüyor ya da tuvalete gidiyor. Bu nedenle yalnızca koltukta oturanlara kemer takılması, güvenlik açısından yeterli görülmüyor. Uzmanlara göre olası bir çarpışma veya ani savrulma anında kemersiz yolcular vagon içinde kontrolsüz şekilde hareket ederek hem kendileri hem de kemerli yolcular için ek yaralanma riski oluşturabiliyor.
Trenlerde Kemer Kullanımı Tehlikeli Bile Olabilir
Trenlerde kullanılabilecek en basit kemer tipi, uçaklardaki gibi yalnızca bele bağlanan iki noktalı kemerler olurdu. Ancak uzmanlara göre bu tür kemerler tren kazalarında yeterli koruma sağlamayabilir. Çünkü trenler çarpışma sırasında sadece ileri doğru değil, yana ve farklı açılarda da savrulabiliyor. Bu durumda bel kemeri yolcunun alt bedenini koltuğa sabitlerken üst beden serbest kalır. Yani vücudun alt kısmı yerinde tutulurken baş, boyun ve göğüs sert şekilde öne ya da yana savrulabilir. Bu da boyun, omurga ve iç organ yaralanmalarını artırabilir. Daha güvenli kabul edilen omuz destekli üç noktalı kemerler ise tren koltuklarının yapısı, yerleşimi ve kullanım düzeni nedeniyle mevcut vagonlara kolayca uygulanamıyor.
Emniyet Kemeri Acil Tahliye Durumlarını Yavaşlatabilir
Bir tren kazasında çarpışmanın ardından yolcuların vagonu hızla terk etmesi gerekebilir. Uzmanlara göre emniyet kemerleri, özellikle devrilmiş veya hasar görmüş vagonlarda yolcuların araçtan çıkışını yavaşlatabilir. Panik anında kemerlerin çözülmesinin zorlaşması ya da mekanizmaların sıkışması, tahliye sürecini geciktirerek ek risk yaratabilir.
Koltuk Tasarımları Stratejik Bir Şekilde Tasarlanıyor
Modern trenlerde koltuk aralıkları, sırtlık yapısı ve bağlantı sistemleri “compartmentalization” denen prensiple tasarlanıyor. Yani yolcunun kontrollü biçimde önündeki koltuğa çarpıp enerjiyi dağıtması hedefleniyor; bu, okul servislerindeki mantığa benzer. Bu tasarım sayesinde kaza anında yolcuların yaralanma riski en aza indirgeniyor.
Trenler İstatistiksel Olarak Oldukça Güvenli
Demiryolu ulaşımı, yolcu başına kaza oranı açısından en güvenli ulaşım türlerinden biri kabul ediliyor. Bu nedenle birçok güvenlik otoritesi, trenlerde emniyet kemeri zorunluluğunun sağlayacağı ek faydanın sınırlı olduğunu değerlendiriyor. Trenler zaten yüksek güvenlik standartlarına sahip olduğu için kemer takma zorunluluğu getirilmesi gereksiz görülüyor.
