Guterres'in Kıbrıs Ziyareti ve 5+1 Kararı
Doğu Akdeniz'in jeostratejik rolünün artmasıyla Kıbrıs konusu yeniden uluslararası gündemin üst sıralarına taşındı. Bu gelişmeler ışığında, görev süresi dolmak üzere olan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, 16 yıl sonra adayı ziyaret etti. Guterres, Kıbrıslı liderler Tufan Erhürman ve Nikos Hristodulidis ile ayrı ayrı ve ortak toplantılar gerçekleştirdi.
Önceki gün liderlerle akşam yemeğinde bir araya gelen Guterres, dün KKTC'nin başkenti Lefkoşa'da bulunan ara bölgede BM İyi Niyet Misyonu Ofisi'nde Erhürman ve Hristodulidis ile kapsamlı bir toplantı yaptı. Toplantıda güven yaratıcı önlemler, olası yeni müzakere sürecinin yöntemi ve bundan sonraki adımlar üzerinde duruldu. Toplantı öncesinde nihai bir barış anlaşması çıkması beklenmiyordu; Guterres adaya gelerek eylül ayında düzenlenmesi planlanan 5+1 formatlı çoklu konferans için zemin yoklaması yaptı.
BM'nin Rolü ve Tarafların Tutumu
Guterres, görüşme sonrası basın toplantısında her iki tarafın ve garantörlerin, '5+1' toplantısına geçme konusunda onayını aldığını, ancak bunun için yeterli hazırlık, güven artırıcı önlemler, metodolojik ve içerik hazırlıkları yapılması gerektiğini söyledi. Özellikle üç garantör ülke olan Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık'ın sürekli desteğine güvendiğini kaydeden Guterres, 'Birleşmiş Milletler barışı zorla dayatamaz, ancak ada ve daha geniş bölge için hayati önem taşıyan bu dönemde Kıbrıs halkına destek verme konusunda kararlılığını tam olarak sürdürmektedir' dedi.
Genel Sekreter, 'Kıbrıs'ta bir çözüme ulaşılması, Kıbrıs halkının çıkarlarını ve barışını korumanın yanı sıra giderek tehlikeli bir şekilde istikrarsızlaşan bölgede bir istikrar unsuru olarak da kesinlikle hayati önem taşımaktadır' ifadelerini kullandı.
Türkiye'den Uzlaşmazlık Vurgusu
Dışişleri Bakanlığı, BM Genel Sekreteri António Guterres'in görevinin başından bu yana Kıbrıs meselesiyle ilgili ortaya koyduğu çabaları takdirle karşıladıklarını belirtti. Açıklamada, 'Ada'daki iki taraf arasında çözüme yönelik ortak zeminin halen mevcut olmadığı bu dönemde, Genel Sekreter Guterres'in 2025 yılında başlattığı süreç kapsamında önemli işbirliği alanlarında ilerleme sağlanmasına odaklanılmasının, güvenin inşasına hizmet edeceğine inanıyoruz. Diğer taraftan, Kıbrıs Rum tarafının uzlaşmaz tutumu değişmedikçe ve bölge güvenliğini de olumsuz etkileyen eylemleri sona ermedikçe çözüm perspektifinin somutlaşmayacağını bir kez daha vurguluyoruz' ifadelerine yer verildi.
Diplomatik Protokol Tartışması
Rum lider Hristodulidis'in görüşmelerinin ardından Guterres'i iki eli cebinde uğurlaması ve üçlü görüşmeye geç kalması, diplomatik teamüllerle bağdaşmayan bir davranış olarak nitelendirildi. Yüksek düzeyli bir misafiri uğurlarken bu şekilde davranılması, 'diplomatik protokol açısından saygısızlık' olarak değerlendiriliyor.
