TBMM'den Doğa Koruma İçin Tarihi Karar: Milli Parklar Kanunu'nda Dev Değişiklik
TBMM Genel Kurulu, 'Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni kabul ederek yürürlüğe soktu. Meclis Başkanvekili Pervin Buldan'ın başkanlık ettiği oturumda, gündem dışı konuşmalar ve milletvekillerinin değerlendirmelerinin ardından teklif oylamaya sunuldu ve büyük çoğunlukla onaylandı.
Planlama Yetkileri Genişletildi: Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'ne Yeni Yetkiler
Yeni kanuna göre, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün yetkileri önemli ölçüde artırıldı. Milli park dışındaki korunan alanlarda da milli parklar için geçerli olan plan hazırlama süreçlerinin uygulanması öngörülüyor. Genel Müdürlük, milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının özelliklerini dikkate alarak koruma ve kullanma amaçları doğrultusunda planlar hazırlatabilecek ve bu planları yürürlüğe koyabilecek.
Planlar kapsamında, iskan ve yapılaşmaya açılacak alanlar için imar mevzuatına uygun imar planları hazırlanacak. Bu planlar, milli park ve tabiat parkı gelişme planı hükümlerine uygun olarak düzenlenecek ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın onayı ile işleme konulacak.
Kiralama Süreleri ve Turizm Yatırımlarında Yeni Düzenlemeler
Kanunla birlikte, milli parklar ve tabiat parklarında inşa edilen yapıların kiralama sürelerinde de önemli değişiklikler getirildi. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri dışında kalan alanlarda, kamu yararı şartıyla turistik amaçlı bina ve tesislerin yapımı için Tarım ve Orman Bakanlığı izin verebilecek. Bu izin üzerine gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri lehine tesis edilecek kiralama hakkı süresi 49 yılı geçemeyecek.
Ancak, işletmesinin başarılı olduğu Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belgelenen hak sahiplerinin kiralama hakkı, tesisin rayiç değeri üzerinden belirlenecek bedelle 99 yıla kadar uzatılabilecek. Bu durumda, tesislerin Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'ne devir işlemi uzatma sonunda gerçekleştirilecek.
Cezai Yaptırımlar Ağırlaştırıldı: Ekolojik Dengeyi Bozanlara Hapis Cezası
Yeni düzenlemeyle, milli parklarda doğal ve ekolojik dengeyi bozanlara yönelik cezai yaptırımlar da önemli ölçüde artırıldı. Milli parklarda, tabii ve ekolojik dengeyi bozan, yaban hayatını tahrip eden veya tabii dengeyi bozacak her türlü faaliyette bulunanlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Ayrıca, milli parklara gelen ziyaretçilere uygulanacak giriş ücretini Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü belirleyecek. Giriş ücretini ödemeden giriş yaptığı tespit edilenlere ise giriş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası uygulanacak. Tahsil edilen idari para cezalarının %25'i Genel Müdürlüğe, %75'i ise genel bütçeye gelir kaydedilecek.
Avcılık Kontrolü ve Denetim Mekanizmaları Güçlendirildi
Kanunla birlikte, avcılığın kontrolü ve denetim mekanizmaları da yeniden düzenlendi. Av ve yaban hayatı yönetimi ile avlanma planlarına göre yapılacak avlanmalar için alınacak avlama ve avlanma izin ücretleri Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nce belirlenecek.
Avcılığın kontrolü, av hayvanlarının korunması, av yasaklarının takibi ve kanun kapsamında üretim yapan yerlerin denetimi, Doğa Koruma ve Milli Parklar ile Orman Genel Müdürlükleri'nce yapılacak. Avcılar, talep halinde orman muhafaza memurlarına, av ve doğa koruma memurlarına avlanma belge ve izinleri ile avladıkları hayvanları ibraz etmek zorunda olacak.
Bu kapsamlı düzenlemeyle, Türkiye'nin doğal varlıklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımı için önemli bir adım atılmış oldu. Yeni kanun, korunan alanların yönetiminde daha etkin bir sistem öngörürken, çevre suçlarına yönelik caydırıcı cezalar getiriyor.
