Sokak Hayvanları Düzenlemesi Meclis'te Masaya Yatırıldı: Rakamlar Netleşti
Sokak hayvanlarına ilişkin yeni düzenlemenin yasalaşmasının ardından uygulama sürecinin detayları, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kapsamlı bir şekilde ele alındı. Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu'nun düzenlediği önemli toplantıda, sahada elde edilen güncel veriler ve bulgular paylaşılarak, politikanın etkileri değerlendirildi.
Resmi Rakamlar Açıklandı: Köpek Sayısı 1.25 Milyon
Komisyonda İçişleri Bakanlığı Müşaviri Ahmet Yavuz Karaca, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından sağlanan verilere dayanarak, Nisan 2026 itibariyle Türkiye genelindeki sokak köpeği sayısının 1 milyon 250 bin olduğunu açıkladı. Karaca, bu rakamın bazı iddiaların aksine 4 milyon olmadığını vurgulayarak, verilerin titizlikle derlendiğini belirtti. Ayrıca, 15 Mart 2025 tarihinden bu yana 81 ildeki sokak köpeklerinin yüzde 78'inin toplandığını ifade etti.
Barınaklarda Ölüm Oranları Düşük, Kırsalda Kısırlaştırma Yoğun
Karaca, kırsal alanlarda kısırlaştırma çalışmalarının yoğun bir şekilde sürdürüldüğünü bildirdi. Sokakta doğan her 10 köpekten 8'inin öldüğünü, ancak barınaklardaki ölüm oranının bu rakamın yarısı kadar olduğunu kaydetti. Bu açıklama, barınaklara yönelik muhalefet sözcülerinden gelen eleştirilere yanıt niteliği taşıdı. Karaca, kalıcı barınak oluşturulmadığını da belirterek, "Kalıcı yapı istemiyoruz, 5 yıl sonra bu sorun kalmayacak" sözleriyle uzun vadeli hedefi ortaya koydu.
51 İlde Hedef Yüzde 100'e Ulaştı, Toplama İşlemleri Sona Erdi
Sunumda, 51 ilde bildirilen hedef sayıya yüzde 100 oranında ulaşıldığı açıklandı. 30 büyükşehirde ise sokak hayvanlarının yüzde 67,68'inin toplandığı belirtildi. Karaca, Erzurum, Mardin, Manisa, Mersin, Van, Şanlıurfa, Kayseri, Sakarya ve Denizli gibi illerde toplama işlemlerinin tamamlandığını, 9 ilde ise yüzde 60'ın üzerinde toplama yapıldığını aktardı. Ayrıca, 12 ilde kısa sürede hedefe ulaşılmasının beklendiği ifade edildi.
Aşılama ve Kısırlaştırma Rakamları Açıklandı
Bakanlık sunumuna göre, 51 ilde 136 bin 46 sokak hayvanı aşılandı, 99 bin 354'ü kısırlaştırıldı ve 15 bin 495'i sahiplendirildi. 30 büyükşehirde ise 218 bin sokak hayvanının aşılandığı, 157 bininin kısırlaştırıldığı ve 63 bininin sahiplendirildiği kaydedildi.
Eski Model Başarısız Oldu, Yeni Sistem Uygulanıyor
Karaca, önceki yıllarda uygulanan 'yakala–kısırlaştır–yerine bırak' yönteminin neden sonuç vermediğine de değindi. Bu modelde başarı için ilk yıl yüzde 70 kısırlaştırma gerektiğini, ancak bunun sağlanamadığını vurguladı. 2025 öncesindeki 5 yılda 260 bin kısırlaştırmaya rağmen yol alınamadığının altını çizen Karaca, bu modelin hayvan sağlığı açısından da ciddi sorunlar doğurduğunu söyledi. Yeni sistemde ise hayvanların kısırlaştırıldıktan sonra uzun süreli barınaklarda tutulmasının esas alındığı belirtildi.
Kuduz Riskinde Çarpıcı Artış ve Maliyetler
Komisyondaki sunuma göre, son 10 yılda kuduz şüpheli temas sayısı yüzde 147 oranında arttı. Verilere göre, kuduz şüpheli temas sayısı 2014’te 197 bin 125 iken, 2024’te 487 bin 794’e yükseldi. Kuduz aşısının doz başına yaklaşık 10 dolar olduğu ve temas halinde bir kişiye en az 3 doz uygulandığı düşünüldüğünde, maliyetin ciddi boyutlara ulaştığı vurgulandı. 2018-2024 yılları arasında hayvan aşı maliyeti 244 milyon TL’yi, oral aşı maliyeti ise 3 milyar TL'yi buldu. 2024 yılı verilerine göre, kuduz riskli vaka sayılarının Türkiye genelinde yaygın olduğu, özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi nüfus yoğunluğu yüksek şehirlerde dikkat çekici düzeyde olduğu belirtildi.
