TBMM Komisyonu'nda Finansal Sistemdeki Riskler ve Toplumsal Etkiler Detaylıca Ele Alındı
TBMM Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılması ve Düzeyinin Artırılması Alt Komisyonu, finansal sistemdeki riskleri ve toplumsal etkilerini gözler önüne seren önemli bir toplantı gerçekleştirdi. Komisyon Başkanı Sunay Karamık'ın başkanlığında düzenlenen oturumda, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkilileri kapsamlı sunumlar yaparak sektördeki gelişmeleri ve sorunları masaya yatırdı.
MASAK'tan Çarpıcı Veriler: 464 Bin Şüpheli İşlem ve 3,6 Milyar Lira Ceza
MASAK Yükümlülük Denetimi Dairesi Başkanı Hasan Avcı, toplantıda yaptığı açıklamalarla dikkat çekti. Avcı, yalnızca 2025 yılı içinde 464 binden fazla şüpheli işlem bildirimi alındığını belirtti. Bu bildirimlerin 559 farklı yükümlü kuruluş tarafından iletildiğini ifade eden Avcı, toplamda 900 binden fazla kişinin bu kapsamda incelendiğini vurguladı.
Denetim faaliyetlerine ilişkin verileri de paylaşan Hasan Avcı, 2025 yılında 793 kurum ve kuruluşun denetlendiğini, bunlardan 247 kuruluşa idari para cezası uygulandığını açıkladı. Toplam cezanın 3,6 milyar lirayı aştığını kaydeden Avcı, mal varlığı dondurma kararlarına aykırı hareket edenlere yönelik adli süreçlerin de işletildiğini söyledi. Bu kapsamda yalnızca denetim kaynaklı olarak 23 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulduğu bildirildi.
Yasa Dışı Bahisle Mücadelede 192 Bin Kişilik Dosya ve Organize Yapılar
Toplantının en dikkat çekici başlıklarından biri yasa dışı bahisle mücadele oldu. Hasan Avcı, bu kapsamda 502 analiz dosyasının tamamlandığını ve bu dosyaların organize yapıları içerdiğini belirtti. Toplamda 192 bin kişi hakkında çalışma yürütüldüğünü ifade eden Avcı, hazırlanan analizlerin savcılıklar ve kolluk birimleriyle paylaşıldığını, kurumlar arası koordinasyonun mücadelede kritik rol oynadığını vurguladı.
SPK'dan Finansal Okuryazarlık Uyarısı: Bilgiyi Davranışa Dönüştüremiyoruz
SPK Başkan Danışmanı Buket Salkım, Türkiye'nin finansal okuryazarlık seviyesine ilişkin verileri paylaşarak önemli bir yapısal soruna dikkat çekti. OECD’nin 2016 araştırmasına göre Türkiye'nin finansal okuryazarlık puanı 21 üzerinden 12,5, OECD ortalaması ise 13,7 olarak ölçüldü. Salkım, bu veriyi şöyle yorumladı: "Bilgimiz var ama bunu doğru karar ve davranışa dönüştürmekte zorlanıyoruz. Her 10 kişiden 7’si dijital finansı bilmiyor."
Paravan Hesaplar ve Deepfake Dolandırıcılıkları: Kritik Tehditler
Toplantıda en kritik başlıklardan biri de 'paravan hesaplar' oldu. SPK yetkilileri, bu hesapların, yasa dışı bahis, dolandırıcılık, kaçakçılık gibi suçların temel altyapısını oluşturduğunu belirtti. Özellikle hedef kitlenin, üniversite öğrencileri ve ev kadınları olduğuna dikkat çekildi. Yetkililer, gençler arasında yaygın bir yanlış algıya da işaret ederek, 'Masum olduğumu ispat ederim' düşüncesinin çok yaygın olduğunu, oysa bu süreçte kaybedilen zamanın çok büyük olduğu uyarısında bulundu.
Ayrıca, 'deepfake' yöntemleriyle yapılan dolandırıcılıkların özellikle finans teknolojileri alanında hızla arttığına dikkat çekildi. Bu gelişmeler, finansal sistemdeki risklerin sadece geleneksel yöntemlerle değil, teknolojik açıdan da ciddi tehditler oluşturduğunu gösterdi.
