Terörsüz Türkiye Sürecinde Tarihi Adım: Meclis Komisyon Raporu Kabul Edildi
Terörsüz Türkiye sürecinde önemli bir kilometre taşı geride bırakıldı. 5 Ağustos'tan bu yana yoğun mesai harcayan TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, hazırladığı kapsamlı süreç raporunu nihai şekliyle görüşmek üzere toplandı. Komisyonun 21'inci toplantısına TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlık ederken, komisyonda görev yapan 50 milletvekili de çalışmalara katılım gösterdi.
82 Sayfalık Kapsamlı Raporun Detayları
Terörsüz Türkiye sürecinin yasal çerçevesini belirleyecek olan rapor, 82 sayfa ve 7 ana bölümden oluşuyor. Raporun ilk bölümünde komisyonun çalışma süreci ve metodolojisi detaylı şekilde anlatılırken, ikinci bölümde temel hedefler çerçevesinde yapılan tartışmalara yer verildi. Üçüncü bölüm Türk-Kürt kardeşliğinin tarihi köklerini ve hukuki boyutlarını ele alırken, dördüncü bölümde dinlenilen görüşlerden çıkan mutabakat alanları analiz edildi.
Beşinci bölümde PKK'nın silah bırakma ve kendini feshetme sürecinin aşamaları belgelendi. Altıncı ve yedinci bölümlerde ise sürece ilişkin yasal düzenlemeler ile demokratikleşme yolunda somut öneriler sıralandı.
Raporda Öne Çıkan Temel Başlıklar
Silah Bırakma Sürecinin Kritik Eşikleri:- Sürecin en belirleyici aşaması, terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının devlet kurumları tarafından resmi olarak tespit ve teyit edilmesi olacak.
- Silah bırakma sonrası dönemi yönetmek üzere bağımsız ve geçici nitelikte özel bir yasal düzenleme hazırlanacak.
- Örgüt mensupları hakkında mutlaka adli işlem yapılacak, düzenlemeler af veya cezasızlık algısı oluşturmayacak şekilde tasarlanacak.
- Toplumsal kaynaşma için eğitim, istihdam, psikososyal destek ve yerel kalkınma programları devreye alınacak.
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarına uyum mekanizmaları güçlendirilecek.
- İnfaz ve yargılama mevzuatı kapsamlı şekilde gözden geçirilecek.
- Toplantı, gösteri yürüyüşleri ve basın mevzuatında hak ve özgürlükleri genişletici düzenlemeler öneriliyor.
- Yerel yönetimlerde idari vesayet yetkisinin demokratik standartlara uygun kullanılması ve yeni Siyasi Partiler Kanunu hazırlanması tavsiye ediliyor.
Resmi Dil ve Üniter Yapı Vurgusu
Raporda, Terörsüz Türkiye sürecinin Meclis zemininde yürütülmesinin demokratik meşruiyet açısından hayati önemi vurgulandı. Silah bırakma sürecinin herhangi bir pazarlık veya müzakere sonucu olmadığı özellikle belirtildi. Türkiye'nin üniter devlet yapısı, toprak bütünlüğü, Türkçenin resmi dil statüsü ve laik Cumhuriyet ilkelerinin korunacağı net şekilde ifade edildi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş'tan Açıklamalar
Raporun altıncı ve yedinci bölümlerini kamuoyu ile paylaşan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, tarihi nitelikte açıklamalarda bulundu. "Komisyon çalışmaları, toplumsal barışın, birliğin ve milli dayanışmanın güçlendirilmesine yönelik tarihi sorumluluğun bir yansımasıdır" diyen Kurtulmuş, "Bugün terör meselesinde tarihi bir dönemden geçiyoruz. Gazi Meclis'imiz üzerine düşen vazifeyi tereddütsüz üstlenmiştir" ifadelerini kullandı.
Kurtulmuş, raporun bir af düzenlemesi niteliği taşımadığını vurgulayarak, "Yeni bir anayasa hazırlama konusu komisyonumuzun görev alanında olmamakla birlikte, ülkemiz için yerine getirilmesi gereken ortak bir ödev olarak önümüzde durmaktadır" dedi.
Siyasi Parti Temsilcilerinden Açıklamalar
AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, raporu "bir Türkiye mutabakatı ve uzlaşısı" olarak nitelendirirken, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman sürecin "bir devlet ve millet politikası" olduğunu belirtti.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşat Zorlu, yapılacak yasal düzenlemelerin şehit ailelerinin vicdanını incitmeyecek şekilde hayata geçirileceğine olan inancını dile getirdi. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel ise "Evlatlarımız değil, silahlar toprağa gömülsün" mesajını verdi.
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, infaz sisteminin değiştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, AİHM kararlarına hukuk devleti olarak uyulması zorunluluğunun altını çizdi.
Oylama Sonuçları ve Muhalefetin Tutumu
Gruplar ve partiler adına yapılan konuşmaların ardından taslak rapor oylamaya sunuldu. Yapılan oylamada rapor, oy çokluğuyla kabul edildi. 47 milletvekili "kabul", 2 milletvekili "ret", 1 milletvekili ise "çekimser" oy kullandı.
CHP Milletvekili Türkan Elçi, eşi Tahir Elçi cinayetinin aydınlatılmadığını ve raporda failli meçhul cinayetlere yer verilmediğini gerekçe göstererek çekimser oy kullandı. Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Emek Partisi (EMEP) ise rapora "ret" oyu verdi. Muhalefetin itirazları tutanaklara geçmesine rağmen oylama sonucu değişmedi.
DEM Parti ve Öcalan'dan Tepkiler
DEM Parti'nin Terörsüz Türkiye sürecine yönelik tavrı tartışmalara neden oldu. Komisyonda söz alan DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, raporda "Terörsüz Türkiye", "terör" ve "terör belası" ifadelerinin kullanılmasından rahatsızlık duyduklarını açıkladı.
Komisyon oylamasının tamamlandığı saatlerde, DEM Parti'den yapılan yazılı basın açıklamasında İmralı heyetinin PKK elebaşı Abdullah Öcalan'la gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin detaylar paylaşıldı. Öcalan'ın mesajında, DEM Parti'nin komisyondaki tavrına paralel olarak "terör" ifadesine karşı olduğu belirtildi.
Öcalan'ın mesajında, "TBMM komisyon raporunun temel toplumsal gerçeklerle uyumlu olması gerekir. Sürecin bundan sonraki ilerleyişinde komisyon raporunun bu niteliği son derece önemli olacaktır. 'Terörü tasfiye' mantığıyla yaklaşan bir siyaset çözümü değil, çözümsüzlüğü ifade eder" ifadeleri yer aldı.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada, raporun şerh eklemeleri ve düzeltmelerden sonra Meclis Başkanlığı'na resmi olarak gönderileceğini duyurdu. Bu gelişmelerle birlikte Terörsüz Türkiye sürecinin yasal altyapısının oluşturulması için önemli bir adım atılmış oldu.
