Schengen bölgesine seyahat için vize almak giderek zorlaşırken, Türk vatandaşlarının yeşil pasaporta olan ilgisi de hızla yükseliyor. Bu artan talep, yeşil pasaportun ayrıcalıklı statüsünü ve geleceğini yeniden tartışmaya açtı. Meclis'e sunulan yeni bir düzenleme teklifi ve bazı Avrupa ülkelerinden gelen sinyaller, konuyu daha da kritik bir hale getiriyor.
Mühendis ve Mimarlara Yeşil Pasaport Teklifi
Konuyla ilgili son gelişme, mühendis ve mimarlara yeşil pasaport verilmesini öngören bir teklifin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması oldu. Mevlüt Tezel'in de bugünkü köşe yazısında ele aldığı bu teklife göre, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne (TMMOB) bağlı olan, fiilen mesleğini icra eden ve en az 15 yıl kademe sahibi olan mühendis ve mimarların yeşil pasaport alabilmesi öneriliyor.
Bu teklifin arka planında, 2025 yılı başı itibarıyla 705 bin 792 olan TMMOB'a bağlı odaların kayıtlı üye sayısı yer alıyor. Bu sayının son bir yılda daha da arttığı düşünüldüğünde, potansiyel başvuru sayısının ne kadar yüksek olabileceği merak konusu. Ancak asıl soru, bu üyeler arasında 15 yıllık kademe şartını sağlayanların sayısının ne olduğu.
Yeşil Pasaport Üretimi Bordo Pasaportu Geçti
Yeşil pasaporta olan talebin boyutları rakamlara da yansıdı. 2023 yılının Aralık ayında, tarihte ilk kez yeşil pasaport üretimi, bordo pasaport üretimini geride bıraktı. Bu durum, vatandaşların Schengen vizesi engellerine karşı bir çıkış yolu olarak yeşil pasaportu gördüğünün net bir göstergesi.
2024 yılı verilerine göre Türkiye'de 6 milyon 929 bin 100 yeşil pasaportlu vatandaş bulunuyor. Schengen ülkelerinin vize politikalarını sıkılaştırması, bu sayının daha da artacağına işaret ediyor.
Avrupa'dan Gelen Zorluklar ve Gelecek Endişesi
Ancak yeşil pasaport sahipleri için de umut verici olmayan gelişmeler yaşanıyor. İngiltere ve ABD zaten yeşil pasaportu vize muafiyeti kapsamında kabul etmiyor. Son dönemde ise bazı Avrupa Birliği ülkeleri de yeşil pasaport sahiplerine yönelik kontrolleri artırmaya veya çeşitli zorluklar çıkarmaya başladı.
Bu gidişat, "Yakında yeşil pasaporta da vize gelirse şaşırmam!" endişesini beraberinde getiriyor. Avrupa ülkelerinin, göçmen artışı endişesiyle vize vermemek için ellerinden geleni yaptığı bir ortamda, yeşil pasaportun da bu sıkı politikadan nasibini alabileceği konuşuluyor. Temel beklenti, herkesin istediği ülkeye rahatça seyahat edebilmesi olsa da, mevcut uluslararası siyasi ve göçmenlik dinamikleri bunu zorlaştırıyor.
Özetle, Schengen vizesindeki zorluklar yeşil pasaport talebini patlatsa da, bu pasaportun uzun vadede aynı ayrıcalıkları sunup sunamayacağı belirsizliğini koruyor. Meclis'teki genişletme teklifi tartışılırken, bir yandan da yeşil pasaportun uluslararası geçerliliği sorgulanıyor.
