Özgür Özel ve beraberindeki milletvekillerinin CHP'den ayrılarak Yeni Parti'yi kurması, sosyal demokrat cephede yaklaşık 30 yıl sonra yeni bir ayrışmanın önünü açtı. Yeni Parti'nin kuruluşuyla birlikte merkez solda CHP'nin yanı sıra yeni bir siyasi adres oluşurken, bu tablo DSP-SHP-CHP rekabetini yeniden gündeme taşıdı.
Tarihsel Bölünme ve Birleşme Süreci
1980 askeri darbesinin ardından kapatılan CHP'nin yerine kurulan Halkçı Parti (HP), SODEP ve DSP arasındaki bölünme, SODEP ve HP'nin Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) adı altında birleşmesiyle kısmen aşıldı. SHP uzun yıllar merkez solun ana temsilcisi oldu. Ancak parti içinde Erdal İnönü ile Deniz Baykal arasında yaşanan ve 'Kurultay Savaşları' olarak bilinen liderlik mücadeleleri partiye damga vurdu. Baykal'ın 1992 yılında CHP'yi yeniden açmasıyla merkez soldaki bölünme derinleşti. Aynı dönemde Bülent Ecevit'in liderliğindeki DSP'nin de ayrı siyasi çizgisini sürdürmesiyle sosyal demokrat oylar üç parti arasında dağıldı. Erdal İnönü'nün siyaseti bırakmasının ardından SHP'de Murat Karayalçın ile Aydın Güven Gürkan arasındaki liderlik mücadelesi, partide yeni bir ayrışma sürecini başlattı.
1994 Yerel Seçimleri ve Birleşme Arayışı
Merkez soldaki parçalı yapı, 1994 yerel seçimlerinde yaşanan ağır kayıpların ardından yeniden birleşme tartışmalarını beraberinde getirdi. SHP ile CHP, 18 Şubat 1995'te CHP çatısı altında birleşme kararı aldı. Birleşme sürecinde genel başkanlık konusunda yaşanan kriz, Hikmet Çetin'in uzlaşma adayı olarak kısa süreliğine genel başkan seçilmesiyle aşıldı. Aynı yıl yapılan kurultayda ise Deniz Baykal yeniden genel başkanlığa geldi. Buna karşın DSP, tüm birleşme çağrılarını reddederek bağımsız siyasi çizgisini korudu.
'Oyları Bölen Parti' Tartışması Yeniden Gündemde
Yeni Parti'nin kurulmasıyla birlikte geçmişte Bülent Ecevit'in DSP'si üzerinden yürütülen 'solda oyları bölen parti' tartışmaları da yeniden gündeme geldi. Siyasi kulislerde, sosyal demokrat seçmenin CHP ile Yeni Parti arasında bölünmesinin seçim sonuçlarına nasıl yansıyacağı tartışılıyor. Geçmişte SHP-CHP-DSP rekabetinin sağ partilerin önünü açtığı yönündeki değerlendirmeler yeniden hatırlatılırken, benzer bir tablonun oluşup oluşmayacağı önümüzdeki seçimlerde ortaya çıkacak.
