Bangladeş'in Demokratik Olgunlaşma Yolculuğunda Önemli Bir Adım
Güney Asya'nın siyasi ve demografik açıdan en dinamik ülkelerinden biri olan Bangladeş, son derece hassas bir seçim dönemini başarıyla geride bıraktı. Uzun süren siyasi çalkantı ve derin kutuplaşma dönemlerinin ardından gerçekleştirilen genel seçimler, korkulanın aksine büyük çaplı şiddet olayları yaşanmadan, barışçıl bir şekilde tamamlandı. Bu durum, ülkenin demokratik olgunlaşma yolculuğunda değerli ve anlamlı bir adım olarak kayıtlara geçti.
Bangladeş'in bu süreci, kendi iç dinamikleriyle bir normalleşme ve kurumsallaşma arayışı olarak okumak mümkündür. Seçimlerin sorunsuz atlatılması, ülkenin bölgesel denklemdeki konumunu güçlendirirken, uluslararası toplumun Dakka'ya yönelik bakışında da temkinli bir normalleşme ve toparlanma işareti olarak algılandı.
Parlamentodaki Yeni Aritmetik ve Uzlaşı İhtiyacı
Yeni dönemde başbakanlık görevini Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) lideri Tarık Rahman'ın devralması, ülkenin siyasi ikliminde belirgin bir restorasyon ve uzlaşı ihtiyacını beraberinde getiriyor. Uzun yıllardır gergin ve kaotik bir siyasetin yorgunluğunu taşıyan Bangladeş toplumu, artık istikrar ve ekonomik kalkınma bekliyor.
Bu noktada, parlamentodaki yeni aritmetik dikkat çekicidir. Cemaat-i İslami'nin ilk defa ana muhalefet konumuna yükselmesi ve meclis zemininde temsil kabiliyetini artırması önemli bir gelişmedir. Şüphesiz iktidar ile ana muhalefet arasındaki ilişkinin rasyonel bir dengeye oturması, ülkenin iç barışını tesis etmede belirleyici bir rol oynayacaktır.
Bu bağlamda BNP lideri Tarık Rahman'ın görevi devralmadan hemen önce seçimdeki rakip parti liderlerine nezaket ziyareti yapması kadar, Cemaat-i İslami'nin seçim sonuçlarını kabul edip yapıcı bir muhalefet yapacağını deklare etmesi oldukça önemliydi. Demokratik kurumların işlerlik kazanması ve siyaset kurumunun yapıcı dönüşümü, Bangladeş'in bu dönemeci başarıyla aşmasının temel anahtarı olacaktır.
Ankara'dan Dakka'ya Çok Boyutlu Destek
Öte yandan dış politika ekseninde Dakka'yı zorlu bir sınav bekliyor. Bangladeş'in komşularıyla yeni dönemdeki ilişkileri, ülkenin ekonomik ve güvenlik mimarisinin temelini oluşturacaktır. Hindistan ile olan geleneksel ve karmaşık bağların egemenlik haklarına saygı ve karşılıklı çıkar temelinde yeniden tanımlanması muhtemeldir.
Çin ile ekonomik ilişkilerin dengeli bir biçimde sürdürülmesi ve Myanmar sınırındaki güvenlik kaygılarının yönetilmesi, Tarık Rahman yönetiminin öncelikli mesaileri arasında yer alacak. Bangladeş bu süreçte hiçbir küresel veya bölgesel gücün yörüngesine girmeden, kendi ulusal menfaatlerini önceleyen pragmatik bir dış politika izleme eğilimindedir.
İşte tam da bu kırılgan ama umut verici geçiş sürecinde Türkiye'nin Bangladeş'e sunduğu çok boyutlu destek her zamankinden daha derin bir anlam ifade ediyor. Türkiye'nin bu seçimlere en fazla gözlemci gönderen ikinci ülke konumunda bulunması, Ankara'nın Dakka'daki demokratik sürece verdiği önemin en somut kanıtıdır.
Üstelik bu ilginin bürokratik bir seviyede kalmayıp TBMM Bangladeş Dostluk Grubu'nun sahadaki aktif varlığıyla desteklenmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin halklar ve parlamentolar düzeyinde ne kadar güçlü bir zemine oturduğunu göstermiştir. Türkiye, Bangladeş'in iç işlerine müdahil olmadan doğrudan doğruya demokratik mekanizmaların sağlıklı işlemesine yönelik yapıcı bir katkı sunmuştur.
Diplomatik Taçlandırma ve İnsani Ziyaretler
Bu yapıcı angajmanın diplomatik taçlandırması ise yemin töreninde yaşanmıştır. Tarık Rahman'ın görevi devraldığı törene Türkiye'yi özel olarak davet etmesi, Dakka'nın yeni dönemde Ankara'yı ne kadar stratejik bir partner olarak gördüğünün işaretidir. Dışişleri Bakan Yardımcısı Berris Ekinci'nin bu törene katılımı, Türkiye'nin Bangladeş'in yeni yönetimine duyduğu güven ve desteğin tescil edilmesidir.
Bu tür diplomatik adımlar, geçiş süreçlerinde ülkelerin uluslararası alanda hissettikleri baskıyı hafifleten ve onlara özgüven aşılayan hamlelerdir. İlişkilerin devletlerarası ve siyasi boyutunun ötesinde, her zaman derin bir insani ve kültürel boyutu da mevcut.
Bunun en güzel örneğini, Ramazan ayının ilk gününde idrak ettik. İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan, TİKA Başkanı Abdullah Eren ve eski futbolcu Mesut Özil'in de aralarında bulunduğu heyetin Cox's Bazar'a yaptığı ziyaret, iki ülke ilişkilerinin ruhunu yansıtan son derece kıymetli bir adımdı.
Arakanlı Müslümanların sığındığı kamplarda yapılan o ilk iftar, uluslararası toplumun giderek unutmaya yüz tuttuğu bir trajediye yeniden ışık tutmuştur. Türkiye, bu ziyaretiyle Bangladeş'in omuzlarındaki o ağır mülteci yükünü paylaşmaya devam edeceğinin ve mazlumların yanında duracağının mesajını net bir biçimde vermiştir.
Sonuç: Karşılıklı İtimada Dayalı Köklü Ortaklık
Netice itibarıyla Bangladeş, kendi tarihi içinde oldukça kritik bir eşikten geçmekte. Türkiye, bu dönüşüm serüveninde mesafeli bir gözlemci kalmak yerine; diplomatik birikimi, parlamenter diyalog kanalları ve insani yardım kurumlarıyla Bengal halkına bütünüyle refakat etmeyi seçmiştir.
Söz konusu dayanışma abartılı manşetlere ihtiyaç duymadan, sahada sükunetle ama kararlılıkla inşa edilen, karşılıklı itimada dayalı köklü bir ortaklığın yansımasıdır. Zira uluslararası ilişkilerin sert gerçekliğinde mesele çoğu zaman ne vaat ettiğinizden ziyade, zorlu dönemeçlerde kiminle yol yürüdüğünüz ve bu birlikteliği ne denli sürdürülebilir kıldığınızdır.
Ankara, Dakka hattında bütünüyle doğru bir zeminde konumlanmaktadır. Bu tutum, kriz anlarında yan yana kalmanın stratejik değerini bilen bir devlet aklının ve gösterişten uzak, vakur bir diplomasi anlayışının doğal neticesidir. Bangladeş'in istikrar ve kalkınma yolculuğunda Türkiye'nin desteği, sadece bugün değil, gelecek için de önemli bir güvence olarak görülmektedir.
