Macaristan'da Tarihi Seçim Geri Sayımı: Orban'ın 16 Yıllık İktidarı Sallantıda
Macaristan, 2010 yılından bu yana iktidarda olan Başbakan Viktor Orban için son 16 yılın en kritik seçimine hazırlanıyor. 12 Nisan Pazar günü gerçekleştirilecek genel seçimler, ülkenin siyasi geleceğini ve Avrupa Birliği ile olan ilişkilerini doğrudan şekillendirecek önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.
AB ile İlişkilerde Değişim Talebi Yüksek
Seçimlere günler kala yayımlanan European Council on Foreign Relations (ECFR) araştırması, Macar seçmenlerin büyük çoğunluğunun Avrupa Birliği üyeliğini desteklediğini ve ilişkilerde yenilenme istediğini ortaya koydu. Ankete göre:
- Seçmenlerin %77'si AB üyeliğini destekliyor.
- %68'lik bir kesim Macaristan'ın AB ile ilişkilerinde en azından kısmi bir değişim talep ediyor.
- Fidesz seçmenlerinin yaklaşık %45'i AB ile ilişkilerde "yenilenme" istediğini belirtiyor.
Bu veriler, Orban'ın yıllardır sürdürdüğü AB karşıtı söylemine rağmen, Macar halkının Brüksel ile daha iyi ilişkiler kurma arzusunu net bir şekilde yansıtıyor.
Seçmenlerin Öncelikleri: İç Politika ve Dış İlişkiler
Anket, seçmen davranışını belirleyen ana faktörün AB değil, iç politika olduğunu da gösterdi. Seçmenlerin öncelikleri partilere göre şu şekilde farklılık gösteriyor:
- Tisza Partisi seçmenleri için öne çıkan konular:
- Yolsuzluk ve yönetişim (%31)
- Kamu hizmetleri (%18)
- Hayat pahalılığı (%17)
- Fidesz seçmenleri için önemli sorunlar:
- Enerji güvenliği (%22)
- Enflasyon (%20)
Merkez sağ rakip Peter Magyar ve partisi Tisza'nın seçmenleri arasında değişim isteği %91 ile en yüksek seviyede ölçülürken, Fidesz seçmenlerinin %27'si "barış ve güvenliği" öncelik olarak görüyor.
Ukrayna ve Rusya Konusunda Derin Ayrışma
Araştırma, Orban'ın Ukrayna karşıtı söyleminin seçmenler arasında daha fazla karşılık bulduğunu ortaya koydu. İki parti seçmenleri arasında Ukrayna ve Rusya algısında belirgin farklılıklar bulunuyor:
- Ukrayna algısı: Tisza seçmenleri Ukrayna'yı daha çok "ortak" olarak görürken, Fidesz seçmenleri "rakip" olarak değerlendiriyor.
- Mali destek: Fidesz seçmenlerinin %85'i Kiev'e ek mali yardımı reddederken, Tisza seçmenleri bu konuda ikiye bölünmüş durumda (%48 destek, %45 karşı).
- Rusya algısı: Fidesz seçmenlerinin yalnızca %6'sı Moskova'yı "rakip" olarak görürken, bu oran Tisza seçmenlerinde %40'a çıkıyor.
Seçim Sonuçlarının Olası Etkileri
Uzmanlar, seçim sonuçlarının Macaristan'ın AB ile ilişkilerinin yönünü doğrudan belirleyebileceğini, aynı zamanda Avrupa'daki sağ hareketler için dönüm noktası niteliği taşıdığını vurguluyor. Tisza'nın kazanması halinde Macaristan'ın Brüksel ile daha işbirlikçi bir çizgiye gelebileceği, ancak özellikle Ukrayna konusunda dış politikada "tam bir U dönüşü" beklenmemesi gerektiği belirtiliyor.
Araştırmacılar, yeni bir hükümetin öncelikle ülke içindeki sorunlara odaklanması gerekeceğini, bu nedenle Avrupa liderlerinin "yeni normalin ne olacağını birlikte şekillendirmesi" gerektiğini ifade ediyor. Orban'ın Avrupa'ya ve dünyaya sunduğu Macaristan imajından farklı bir tablo ortaya çıkaran bu seçim, hem ülke içinde hem de uluslararası arenada önemli sonuçlar doğurabilir.
