Macaristan'da 16 Yıllık İktidar Sona Mı Eriyor? Orban'ın En Zorlu Seçimine Geri Sayım
Macaristan'da 2010 yılından bu yana kesintisiz olarak iktidarda bulunan Başbakan Viktor Orban, 12 Nisan'da düzenlenecek genel seçimlerde siyasi kariyerinin en zorlu mücadelesine hazırlanıyor. Anketlere göre, Orban'ın lideri olduğu Fidesz Partisi, ilk kez bu kadar ciddi bir yenilgi riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
Seçimin Önemi Sadece Macaristan İle Sınırlı Değil
Bu seçim, yalnızca Macaristan'ın iç siyasi geleceğini değil, aynı zamanda Avrupa Birliği'nin (AB) bütünlüğünü ve bölgedeki sağ ile aşırı sağ partilerin siyasi rotasını da doğrudan etkileyecek bir nitelik taşıyor. Uzmanlar, oyların sayılmasının ardından ortaya çıkacak sonucun, Macaristan'ın Brüksel ile olan gerilimli ilişkilerinin seyrini belirleyebileceğini ve Avrupa'daki sağ hareketler için bir dönüm noktası olabileceğini vurguluyor.
Anketler Muhalefet Lehinde Sonuçlar Gösteriyor
Son dönemde yayımlanan kamuoyu yoklamaları, muhalefetin önemli bir avantaj elde ettiğine işaret ediyor. Yapılan araştırmalara göre:
- 21 Research Center'ın Mart sonunda gerçekleştirdiği ankette, Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi kararlı seçmenler arasında %56 destek alırken, Fidesz Partisi'nin oy oranı %37 seviyesinde kaldı.
- Zavecz Research'in benzer tarihlerdeki çalışması da Tisza Partisi'ni %51, Fidesz'i ise %38 olarak gösterdi.
- Anketlerin ortalamasına bakıldığında, Magyar önderliğindeki muhalefetin, Orban'ın partisini geçme ihtimalinin yüksek olduğu görülüyor.
Dış Politika Seçimin Ana Gündem Maddesi
Orban'ın izlediği dış politika, seçim kampanyasının merkezinde yer alıyor. Macaristan hükümeti, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı konusundaki tutumu nedeniyle AB içerisinde sık sık eleştiriliyor. Budapeşte yönetimi, Ukrayna'ya sağlanan askeri ve mali yardımları bloke etmesi ve Rus enerjisine yönelik yaptırımlara karşı çıkmasıyla biliniyor. Orban son olarak, AB'nin Ukrayna'ya yönelik 90 milyar avroluk kredi paketini veto etti.
Birçok AB lideri, Orban'ı "Rusya yanlısı" bir çizgi izlemekle suçlarken, Macaristan'ın birlik içindeki karar alma süreçlerini zorlaştıran bir aktör haline geldiğini ifade ediyor.
Muhalefet Lideri Magyar: "Bu Seçim Bir Referandum"
Orban'ın en güçlü rakibi konumundaki Peter Magyar, seçimi Macaristan'ın geleceği için bir referandum olarak nitelendiriyor. Magyar, Associated Press'e (AP) verdiği demeçte, oylamanın ülkenin "Doğu'daki otokratik rejimlere" doğru sürüklenip sürüklenmeyeceği ya da "Avrupa'nın demokratik toplumları" arasındaki yerini geri alıp alamayacağına karar vereceğini söyledi.
Eski bir diplomat olan Magyar, Macar halkının büyük bölümünün AB ve NATO üyeliğini ülkenin güvenliği ve refahı için temel gördüğünü belirterek, "Macar halkı ülkenin bir Rus uydusu olmasını istemiyor." ifadelerini kullandı. Magyar, iktidara gelmesi halinde AB ile ilişkileri güçlendirmeyi ve daha pragmatik bir dış politika izlemeyi vaat ediyor.
Uluslararası Destek ve Olası Senaryolar
Seçim kampanyası uluslararası arenada da büyük yankı uyandırıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Orban'a açık destek verirken, Başkan Yardımcısı JD Vance'in de 7-8 Nisan'da Budapeşte'yi ziyaret ederek bu desteği pekiştirmesi bekleniyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da video mesajla Orban'ın yanında olduğunu duyurdu.
Uzmanlar, seçimin iki olası sonucunu şu şekilde değerlendiriyor:
- Orban'ın Yeniden Kazanması: Macaristan ile AB arasındaki mevcut gerilimlerin devam etmesi ve Brüksel'in politikalarına karşı çıkan cephenin güçlenmesi bekleniyor.
- Muhalefetin Zaferi: Macaristan'ın AB ile ilişkilerinde bir normalleşme sürecine girebileceği, Ukrayna'ya yönelik destek paketlerinin onaylanması ihtimalinin artacağı ve AB içindeki eleştirel blokun zayıflayabileceği öngörülüyor.
Seçim Sonrası Olası Siyasi Krizler
Seçimlerin ardından iktidar değişimi yaşanması durumunda, Macaristan'da siyasi bir krizin patlak verme ihtimali de konuşuluyor. 2025 sonunda parlamentonun, cumhurbaşkanının görevden alınmasını zorlaştıran bir düzenlemeyi kabul etmesi, olası bir geçiş sürecini karmaşık hale getirebilir.
Uzmanlar, Orban'ın 16 yıllık iktidarı boyunca kilit kamu kurumlarına yerleştirdiği isimlerin, yeni bir hükümetin bütçe ve yasama süreçlerini engelleme gücüne sahip olabileceğini belirtiyor. Anayasa Mahkemesi ve bütçe konseyi gibi yapılar üzerinden, yeni başbakanın ciddi zorluklarla karşılaşabileceği ifade ediliyor.
Tüm bu gelişmeler ışığında, 12 Nisan'da Macaristan'da gerçekleştirilecek olan genel seçimlerin, ülkenin kaderini belirlemenin ötesinde, tüm Avrupa siyasi iklimi ve AB'nin geleceği üzerinde de derin ve kalıcı etkiler bırakması bekleniyor.
