Belediyelerde görev yapan genel sekreter yardımcılarının kamu sendikalarına üye olup olamayacağı konusu, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir. İşte detaylar...
4688 Sayılı Kanun'un Sendika Üyeliğine İlişkin Hükümleri
Kanunun 14. maddesinde sendika üyeliğinin kazanılması düzenlenmiştir. Buna göre kamu görevlileri, çalıştıkları işyerinin hizmet kolunda kurulu bir sendikaya üye olabilirler. Üyelik başvurusu, üç nüsha form ile sendikaya yapılır ve 30 gün içinde reddedilmezse kabul edilmiş sayılır. Ancak birden çok sendikaya üyelik mümkün değildir; sonraki üyelikler geçersizdir.
Sendika Üyesi Olamayacaklar
Kanunun 15. maddesinde ise sendika üyesi olamayacak kamu görevlileri sayılmıştır. Bunlar arasında bakanlar, bakan yardımcıları, genel müdürler ve yardımcıları, daire başkanları, belediye başkanları ve yardımcıları gibi üst düzey yöneticiler yer almaktadır. Genel sekreter ve genel sekreter yardımcıları ise bu maddede ismen sayılmamakla birlikte, "genel müdür yardımcıları ile bunlara eşit veya daha üst düzeyde olan kamu görevlileri" ifadesi kapsamında değerlendirilmektedir.
5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'ndaki Düzenleme
5216 sayılı Kanun'un 22. maddesine göre, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar, bakanlık müstakil daire başkanları için öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatlarından yararlanır. Bu düzenleme, genel sekreter yardımcılarının daire başkanı düzeyinde olduğunu göstermektedir.
Anayasa Mahkemesi Kararı
Anayasa Mahkemesi'nin 13.9.2023 tarihli kararıyla, 4688 sayılı Kanun'un 15. maddesindeki "daire başkanları" ibaresi iptal edilmiştir. Bu karar doğrultusunda daire başkanları sendikaya üye olabilmektedir. Ancak genel sekreter yardımcıları, hiyerarşik olarak daire başkanının üstünde yer aldığından bu iptal kararı kapsamı dışında kalmaktadır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Görüşü
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü'nün 30.04.2026 tarihli görüş yazısında, büyükşehir belediyelerindeki genel sekreter yardımcılarının, belediye teşkilatında daire başkanının üstü, genel sekreterin altı düzeyde olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, 4688 sayılı Kanun'un 15. maddesinin (c) bendindeki "genel müdür yardımcıları ile bunlara eşit veya daha üst düzeyde olan kamu görevlileri" kapsamında değerlendirilerek sendikalara üye olamayacakları ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, mevzuat hükümleri ve Bakanlık görüşü çerçevesinde genel sekreter yardımcısı kadrosunda görev yapan personelin kamu sendikalarına üye olması mümkün değildir.
