Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK), 2026 yılında toplam 525 hakim ve savcının disiplin dosyasını esastan karara bağladı. Bu kapsamda 333 yargı mensubuna çeşitli cezalar verilirken, 84 hakim ve savcı meslekten çıkarıldı. Kararlar, yargıda gecikmelerin önlenmesi ve performansın artırılması hedefiyle yürütülen çalışmaların bir parçası olarak dikkat çekiyor.
Disiplin cezaları ve ihraç kararları
HSK'nın yılın ilk altı ayında tamamladığı incelemeler sonucunda, hakkında işlem yapılan hakim ve savcılardan 333'üne ceza verildi. Ceza alanlar arasında 168 hakim ve savcı uyarma, 24'ü kınama, 23'ü aylıktan kesme, 4'ü kademe ilerlemesinin durdurulması, 30'u ise yer değiştirme cezası ile karşı karşıya kaldı. Meslek ilkeleriyle bağdaşmayan fiilleri nedeniyle 84 yargı mensubunun meslekten çıkarılmasına karar verildi.
Sıfır Gecikmeli Yargı modeli kapsamında yeni adımlar
Yargıda hedef süre uygulamasının başarıya ulaşması için başlatılan çalışmalar kapsamında, yargı teşkilatı mensuplarının performansları yakından takip ediliyor. HSK, 'Sıfır Gecikmeli Yargı' modeli çerçevesinde disiplin denetimlerinin yanı sıra yargılamalardaki gecikmelerin önlenmesine yönelik çalışmaları da hızlandırdı. Yeni sistemle birlikte, uzun süredir işlem görmeyen veya olağan sürenin dışına çıkan dosyaların neden beklediği yerinde belirlenecek.
Bilirkişi raporu, tebligat, keşif, talimat yazıları ve kurumlar arası yazışmalar gibi yargı makamlarının doğrudan karar verme alanı dışında kalan işlemlerdeki tıkanıklıkların giderilmesi için adalet komisyonları bünyesinde Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları oluşturuluyor. Bu bürolar, dosyaların akışını hızlandırmayı ve gecikmelerin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Performans takibi ve iş yükü dengesi
HSK'nın denetim, disiplin ve performans takibini birlikte yürüteceği yeni dönemde, görevini gereği gibi yerine getirmeyen yargı mensuplarının ayıklanması, özveriyle çalışan hakim ve savcıların iş yükünün hafifletilmesi ve soruşturmaların sonuç odaklı şekilde yürütülmesi hedefleniyor. Böylece gecikmenin olağan kabul edilmediği, her bekleyen dosyanın nedeninin ayrı ayrı sorgulandığı bir yargı düzenine geçilmesi amaçlanıyor.
HSK, daha önce mahkemelerin derdest, devir, gelen ve çıkan iş sayılarını karşılaştırarak yargı performansını izlemeye başlamıştı. Yeni sistemle birlikte bu izleme daha da derinleştirilecek ve gecikme nedenleri yerinde tespit edilecek.
Kamu maliyesine 402 milyon liralık yük
Geciken yargılamalar, vatandaşların hak kaybının yanı sıra kamu maliyesine de ciddi yük getiriyor. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla 2025 yılında Tazminat Komisyonu'na 44 bin 664 başvuru yapıldı. Komisyon, bu başvurular kapsamında 402 milyon 907 bin 603 lira tazminata hükmetti. Biriken dosyaların sonuçlandırılmasıyla hem vatandaşların uzun süre karar beklemesinin hem de tazminat giderlerinin azaltılması hedefleniyor.
