Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bir inşaat şirketinde kaynakçı olarak çalışan işçinin, işverenin ücret indirimi teklifini yazılı olarak kabul ettikten sonra iş sözleşmesinin feshi üzerine açtığı tazminat davasında, işçinin iyi niyetli olmadığına hükmetti. Karar, iş hukukunda dürüstlük kuralının önemini bir kez daha ortaya koydu.
Ücret indirimi teklifi ve işçinin kabulü
Ekonomik darboğaza giren inşaat şirketi, personel ihtiyacının azalması ve feshin son çare olması ilkelerinden hareketle, iş sözleşmesini feshetmek yerine ücretlerde indirime gidilmesini önerdi. İşçi, bu teklifi aynı gün el yazısıyla yazdığı ve imzaladığı bir dilekçeyle kabul etti. Ancak daha sonra iş sözleşmesi feshedilen işçi, mahkemeye başvurarak ücretinin düşük gösterildiğini, fazla çalışma yaptığını, haftanın 7 günü çalıştığını ve izinlerinin kullandırılmadığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı talebinde bulundu.
İş Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları
İlk derece mahkemesi olan İş Mahkemesi, işçinin davasını kabul etti. Davalı şirketin itirazı üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne (BAM) taşındı. BAM, işverenin itirazını haksız bularak kararı onadı. Ancak davalının temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne geldi.
Yargıtay'ın değerlendirmesi
Yargıtay, kararında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22/1 maddesine dikkat çekti. Bu maddeye göre, işverenin çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yapabilmesi için durumu işçiye yazılı olarak bildirmesi ve işçinin de bu değişikliği altı iş günü içinde yazılı olarak kabul etmesi gerekiyor. Kanunun amacı, işçiyi işverenin tek taraflı değişikliklerine karşı korumak.
Yargıtay, somut olayda işçinin, 'Çalışma Şartlarında Değişiklik Bildirimi' başlıklı belgeyi imzalayarak ücret indirimini kabul ettiğini tespit etti. Kararda şu ifadelere yer verildi: "Davacının aynı gün, ücrette indirime gidilmesine ve buna yönelik çalışma şartlarında değişiklik talebine muvafakat ettiğine dair beyan dilekçesini, el yazısı ile yazıp imzaladığı ve işverene sunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. İş sözleşmesinin devamı sırasında tarafların karşılıklı olarak ve ileriye dönük şekilde, ücrette bir miktar indirim yapılması hususunda anlaştıkları ortadadır."
Yargıtay, işçinin önce indirimi kabul edip, iş sözleşmesi feshedildikten sonra eksik ücret talebinde bulunmasını "dürüstlük kuralına aykırı" olarak nitelendirdi. Ayrıca, işçinin irade fesadı (yanılma, aldatma, tehdit) iddiasını usulüne uygun şekilde ispatlayamadığını belirtti. Bu nedenle, işçinin imzalı muvafakat belgesinin geçerli olduğuna hükmederek, yerel mahkeme kararını bozdu.
Kararın önemi
Bu karar, işçilerin ücret indirimi gibi esaslı değişiklikleri kabul etmeleri durumunda, bu kabulün bağlayıcı olduğunu ve daha sonra bu değişikliğe itiraz edilemeyeceğini gösteriyor. Yargıtay, işçinin iyi niyetli davranması gerektiğini vurgulayarak, iş hukukunda dürüstlük kuralının önemine dikkat çekti.
