Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu (YİBBGK), işçi alacakları başta olmak üzere tüm hukuk davalarını ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Karara göre, dava dilekçesinde yer almayan bir talep, yargılama sırasında kısmen ıslah yoluyla davaya dahil edilemeyecek. Bu karar, işçilerin açtığı alacak davalarında sıkça başvurulan ıslah yöntemini doğrudan etkiliyor.
İçtihat farklılığı giderildi
Hukuk davalarında dilekçede talep edilmeyen alacak kalemlerinin sonradan ıslah yoluyla talep edilmesi konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile hukuk daireleri arasında uzun süredir görüş ayrılığı bulunuyordu. Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu, bu görüş ayrılığının giderilmesi için YİBBGK'ye başvurdu. YİBBGK'de Yargıtay Birinci Başkanı ve Başkanvekillerinin yanı sıra tüm hukuk ve ceza dairelerinin başkanları, tüm Yargıtay üyeleri, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekili görev yapıyor. Bu kurulda alınan kararlar tüm mahkemeleri, Yargıtay dairelerini ve genel kurulları bağlıyor.
9. Hukuk Dairesi ıslah uygulamasını savundu
Konuyla ilgili olarak öncelikle Hukuk Genel Kurulundan ve ilgili hukuk dairelerinden görüşler alındı. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yazısında, aynı hukuki ilişkiden kaynaklanan ve birden fazla alacak kalemi içeren alacak davalarında (iş ilişkisi gibi) alacak kalemlerinden birinin daha sonra ortaya çıkması veya öğrenilmesi halinde bu eksikliğin ıslah yolu ile tamamlanabileceği belirtildi. Ancak konunun tartışmalı olduğu, Hukuk Genel Kurulu ile Yargıtay hukuk daireleri kararları arasında içtihat farklılığı olduğu kaydedildi.
İşçi davalarına bakan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çok net bir şekilde ıslah uygulamasının devam etmesi gerektiğini belirtti. Dairenin yazısında, hemen her iş davasında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarının talep edildiği, ücretin ekleri devreye girdiğinde ise çok daha fazla sayıda alacak kaleminin talep edilebildiği vurgulandı. Bazen dava dilekçesinde vakıalar açıklandığı ve hukuki sebepler gösterildiği halde bir alacak kaleminin unutulabildiği, buna rağmen bilirkişi hesaplama yaptığında ıslah yoluyla diğer alacak kalemlerinde miktar artırıldığında dava dilekçesinde talep edilmeyen alacak için de istekte bulunulabildiği kaydedildi.
Islah uygulaması usul ekonomisine uygun bulunuyordu
9. Hukuk Dairesi yazısında, ıslahın hatalı şekilde yapılan usul işleminin düzeltilmesi anlamına geldiği, dava dilekçesinde talep edilmeyen bir alacağın ıslah yoluyla istenmesine engel bulunmadığı belirtildi. Islah yoluyla dava konusu miktarların artırılmasını yasaklayan yasa hükmünün Anayasa Mahkemesi tarafından iptalinden sonra ıslah yoluyla dava konusu miktarların artırılmasının mümkün hale geldiği ifade edildi. Yazıda şu ifadelere yer verildi: "İş yargılamasında sıkça karşımıza çıkan bu uygulama dava dilekçesinde unutulan bir alacak kaleminin sonradan yeni bir dava ile istenmesi yerine, aynı delillerle ispatı mümkün olduğu üzere açılmış bulunan davada ıslah yoluyla ileri sürülmesi usul ekonomisi ve işçinin korunması ilkesine son derece uygundur."
YİBBGK kararı: Kısmen ıslah yapılamaz
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, görüşleri topladıktan sonra hukuk davalarında dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya dahil edilemeyeceğine karar verdi. Kararın gerekçesinde, "Dava, dava dilekçesi ile açılır. Davacı dava dilekçesini hazırlarken tüm taleplerini düşünmek, hangi husus ya da hususlarda hukuki korunma istiyorsa buna ilişkin iradesini tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açıkça bildirmek ve sistematik şekilde ortaya koymak zorundadır" denildi. Dava dilekçesinin yargılamanın sınırlarını çizen ve hukuki ilişkinin çerçevesini belirleyen bir irade beyanı olduğu kaydedilen kararda, mahkemelerin kararını özellikle dava dilekçesindeki taleplere göre verdiği vurgulandı.
Kararda, dava konusu edilmeyen bir şeyin kısmen ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine olanak bulunmadığı, çünkü bu durumda daha önce dava konusu edilmeyen yeni bir talebin kısmen davaya dahil edilmesiyle adeta ikinci bir dava açılmış olunacağı ifade edildi. Gerekçeli kararda, dava ile talep edilmeyen bir talebin kısmen ıslah ile davaya dahil edilmesinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile Anayasa'nın adil yargılamanın temel unsurlarından olan silahların eşitliği ilkesine de uygun düşmediği belirtildi. Karar oy çokluğu ile alındı.
