İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) 2023 yılı faaliyetlerini mercek altına alan denetim süreci, büyük bir şeffaflık sorunuyla karşı karşıya kaldı. CHP'li yönetim tarafından hazırlanan İBB Meclisi Denetim Komisyonu raporu, belediyenin pek çok konuda bilgi ve belgeyi meclis denetiminden sakladığını gözler önüne serdi.
Denetim Komisyonunun Talepleri Karşılıksız Kaldı
Rapora göre, İBB Meclisi Denetim Komisyonu, belediyenin yıllık gider bütçesi, gelir bütçesi ve bilançosuna ilişkin tüm tertipleri kapsayan, ayrıntılı ve açıklamalı yevmiye hareket listelerini talep etti. Ancak bu üç temel mali başlıkta istenen hiçbir bilgi ve belge komisyona sunulmadı. Bu durum, denetim mekanizmasının en hayati ayağını işlevsiz hale getirdi.
Hangi Kalemler Belirsiz Kaldı?
Komisyonun taleplerine rağmen paylaşılmayan bilgiler, belediyenin çok geniş bir operasyonel yelpazesini kapsıyor. Toplamda 19 ayrı başlıkta bilgi ve belgenin komisyona gönderilmediği tespit edildi.
"Yuvamız İstanbul" kreşlerine ilişkin sayı, ilçe dağılımı, kira bedelleri, hizmet alan çocuk sayısı, gelir ve giderler komisyona iletilmedi.
İBB'ye ödenen banka promosyonları, çalışanlar ile yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenen net ücretler ve SGK primleri açıklanmadı. Ayrıca, İETT ve İSKİ'nin pay sahibi olduğu şirketlerdeki yönetici ücretleri ve tazminatları da gizli tutuldu.
Belediye tarafından yapılan binek araç tahsisleri tamamen denetim dışında kaldı. Hangi aracın kime, ne zaman ve ne kadar süreyle verildiği, bu araçların yakıt tüketimi ve kat ettikleri kilometreler hakkında bilgi paylaşılmadı.
İBB ve bağlı kuruluşların hissedarı olduğu şirketlerin yıl sonu bilanço, bütçe ve gelir tabloları iletişmedi. Bu şirketlerdeki yönetim ve denetim kurulu üyelerinin listeleri ve onlara sağlanan sosyal ve ekonomik haklar da paylaşılmayan bilgiler arasında yer aldı.
Sosyal Destek ve İşçi Alımları da Kapsam Dışında
İş akdi sona eren işçilerin listesi, ödenen tazminatlar, işe iade kararı verilen işçi sayısı ve durumları hakkında da komisyona herhangi bir veri sunulmadı.
Aile Destek Paketi, Anne-Bebek Destek Paketi, Eğitim Destek Paketi ve Ulaşım Destek Paketi kapsamında bağışçılardan toplanan paraların miktarı ve bu kaynakların hangi muhasebe kayıtlarıyla, nasıl bir yöntemle vatandaşa ulaştırıldığı bildirilmedi.
Son olarak, süt alım ve dağıtımına ilişkin dosyalar, dağıtılan miktar, kullanılan araçlar, yakıt giderleri, personel sayısı ve tüm maliyet kalemleri de denetim kapsamı dışında bırakıldı.
Denetim Süreci İşlevsiz Hale Geldi
Bütçe kalemlerinden şirket bilançolarına, araç tahsislerinden sosyal yardım harcamalarına kadar uzanan bu kapsamlı bilgi eksikliği, İl Meclisi denetimlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini engelledi. Resmi taleplere rağmen bilgi paylaşılmaması, denetim sürecinin fiilen işlevsiz bırakıldığını ortaya koydu. Bu durum, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ait çok sayıda mali işlem ve uygulamanın, seçilmiş meclis üyelerinin denetim yetkisi dışında tutulduğu anlamına geliyor.
