Hürmüz Boğazı Krizi Asya Ülkelerinde Yakıt Sıkıntısını Tetikledi
Orta Doğu'daki gelişmelerin ardından Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kriz, dünya genelinde enerji piyasalarını etkilerken, özellikle Asya ülkelerinde ciddi yakıt sıkıntılarına yol açtı. Birçok ülke, bu krize karşı acil önlemler almak zorunda kaldı.
Filipinler'de Ulaşım Sektörü Çöktü: Ulusal Acil Durum İlan Edildi
Filistin'den yaklaşık 7 bin kilometre uzakta olmasına rağmen, krizden en çok etkilenen ülkelerden biri Filipinler oldu. Ülkede "Ulusal Acil Durum" ilan edildi. Başkentte çalışan "jeepney" sürücülerinin günlük kazançları dörtte bir oranında gerilerken, birçok sürücü masrafları karşılayamadığı için işi bıraktı. Balıkçılar ve çiftçiler ise yüksek yakıt maliyetleri nedeniyle üretimlerini durdurmak zorunda kaldı. Hükümetin açıkladığı nakit yardım planı, halk tarafından yetersiz bulundu.
Tayland'da Enerji Tasarrufu Seferberliği Başlatıldı
Tayland hükümeti, krizin etkilerini hafifletmek için bir dizi tasarruf tedbirini hayata geçirdi. Kamu yayıncısı Thai PBS sunucuları, hava sıcaklığına rağmen yayında ceketlerini çıkararak enerji tasarrufuna dikkat çekti. Tüm kamu kurumlarına evden çalışma talimatı verilirken, klimaların 26-27 derecenin altına düşürülmemesi istendi. Yetkililer, krizin sürmesi durumunda enerji arzını korumak için daha sert önlemler alınabileceğini açıkladı.
Sri Lanka ve Myanmar'da Yakıt Kısıtlamaları Devreye Girdi
2022 yılındaki finansal krizden yeni çıkan Sri Lanka, bu kez parası olmasına rağmen yakıt bulamama sorunuyla karşı karşıya kaldı. Hükümet, çarşamba günlerini resmi tatil ilan etti ve akaryakıt tüketimi için kota sistemine geçti. İstasyonlardaki uzun kuyruklar nedeniyle halk işlerine gidemez hale geldi.
İç savaşın devam ettiği Myanmar'da ise özel araçlar için "tek-çift plaka" benzeri gün aşırı yakıt alım politikası uygulandı. Bu durum, sadece iş hayatını değil, sosyal hayatı da felç ederken, ülkede yeni bir karaborsa oluşmasından endişe ediliyor.
Hindistan'da Sanayi Üretimi Durduruldu
Dünyanın en kalabalık ülkesi Hindistan, Orta Doğu'daki krizden en derin etkilenen ülkeler arasında yer aldı. Batıdaki Gujarat eyaletinde gaz arzındaki sıkıntı nedeniyle seramik endüstrisi bir ay boyunca kepenk kapattı. Sektörde çalışan 400 bin kişi işsizlik ve açlık tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Hindistan'ın kullandığı likit petrol gazının (LPG) yaklaşık yüzde 60'ı ithal ediliyor ve bu sevkiyatın yüzde 90'ı Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Mumbai gibi metropollerde gaz bulunamadığı için restoranların beşte biri kapandı, menülerden uzun süre pişmesi gereken yemekler çıkarıldı. Ülke genelinde mutfak tüpü alabilmek için uzun kuyruklar oluştu.
Küresel Etkiler ve Diğer Ülkelerin Önlemleri
Kriz, sadece Asya ülkelerini değil, dünya genelinde hükümetleri harekete geçirdi. Birçok ülkede, yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla:
- Mesai saatleri kısaltıldı,
- Uzaktan çalışma düzenine geçildi,
- Üniversiteler erken tatil edildi.
Üç aylık ithalata eş değer rezervi bulunan Çin bile, akaryakıt fiyatlarındaki yüzde 20'lik artış karşısında düzenlemeye gitti. Bu durum, krizin küresel boyutunu ve enerji güvenliğinin ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne serdi.
