Ukrayna Savaşı Dördüncü Yılında: İnsanlık Dramı ve Ağır Maliyetler
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik kapsamlı işgali, 24 Şubat 2022'de başlamasının üzerinden tam dört yıl geçerken, Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük ve en yıkıcı çatışmasına dönüşmüş durumda. Savaşın insani, toprak ve ekonomik maliyetleri her geçen gün daha da yükseliyor.
Milyonlarca Askeri Kayıp: İki Tarafın Ağır Bedeli
El Cezire'nin haberine göre, her iki tarafın açıkladığı sayılar arasında farklılıklar bulunsa da, savaşın neden olduğu toplam askeri kayıpların milyonlara ulaştığı tahmin ediliyor. Rusya ordusunun dört yıl içinde yaklaşık 1,2 ila 1,25 milyon askeri kayıp verdiği düşünülüyor. Bağımsız araştırmalar, bu kayıpların en az 325 bininin ölü, geri kalanların ise yaralı askerlerden oluştuğunu belirtiyor.
Ukrayna tarafı ise kendi verilerine göre yaklaşık 600 bin askeri kayıp yaşadığını açıkladı. Bu kayıpların içinde 140 bin civarında ölüm olduğu tahmin ediliyor. Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, savaş boyunca Ukrayna ordusunda 55 bin civarında askerin hayatını kaybettiğini ifade etti.
Sivil Halkın Çektiği Acılar: Yerinden Edilme ve Ölümler
Sivil halk da bu savaştan ağır bir bedel ödedi. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları İzleme Misyonu'na göre, yaklaşık 15 bin Ukraynalı sivil yaşamını yitirdi, 40 binin üzerinde sivil ise yaralandı. 2025 yılı, savaşın siviller açısından en ölümcül yılı olarak kayıtlara geçti.
Savaşın yol açtığı belki de en büyük toplumsal etki, nüfusun kitlesel olarak yer değiştirmesi oldu. Savaş öncesi 42 milyon civarında nüfusu olan Ukrayna'da:
- Yaklaşık 5 milyon kişi Rus işgali altındaki bölgelerde yaşıyor.
- 5,9 milyon kişi ülkeyi terk ederek Avrupa'ya sığındı.
- Milyonlarca kişi ise yerinden oldu.
Ayrıca, binlerce çocuğun zorla Rusya'ya götürüldüğü iddiaları uluslararası toplumda endişe yaratmaya devam ediyor.
Toprak Kontrolü: Rusya Hâlâ Yüzde 19'luk Alanı Elinde Tutuyor
Rusya, 2022'de savaşın başında Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde 26'sını kontrol ederken, daha sonra kayıplar yaşadı. 2025 sonu itibarıyla hâlâ ülkenin yaklaşık yüzde 19,3'ü Rus kontrolü altında bulunuyor. Bu, yaklaşık 116 bin kilometrekarelik bir alana denk geliyor.
Ukrayna'nın Zaporijya, Kırım ve Donbass bölgelerinin çoğunluğu Rus işgali altında kalmış durumda. Toprak kayıpları, Ukrayna'nın egemenliği ve bütünlüğü açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Ekonomik Boyut: Savunma Bütçeleri ve Batı Yardımı
Savaş, her iki tarafın da savunma bütçelerini büyük ölçüde yükseltti. Rusya'nın savunma harcamaları 2022'de 102 milyar dolara çıkarken, 2024'te yaklaşık 149 milyar dolara ulaştı. Ukrayna'nın bütçesi ise 2025'te rekor seviyeye yükselerek yaklaşık 71 milyar dolar oldu.
Bu artış, büyük ölçüde AB ve ABD'nin sağladığı destekler sayesinde finanse edildi. Aralık 2025 itibarıyla ABD, AB ve diğer ülkelerin Kiev'e maddi yardımı 297 milyar doları buldu. Ayrıca, Batı yaptırımları Rusya'nın yastık fonu niteliğindeki altın ve döviz rezervlerinin yarısından fazlasını dondurdu. Bu fonlar, Avrupa tarafından Ukrayna'nın askeri ve yeniden yapılanma ihtiyaçları için kullanılmak üzere tahsis edildi.
Dört yıllık savaş, Ukrayna'nın demografik, ekonomik ve sosyal yapısında derin yaralar açarken, uluslararası toplumun desteği sürmekte. Ancak, barışa giden yolun ne zaman ve nasıl bulunacağı belirsizliğini koruyor.
