Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu, 2026 yılında fahiş fiyat artışı nedeniyle toplam 1.258 işletmeye 389 milyon 430 bin 962,50 TL tutarında idari para cezası uyguladı. Denetimlerin artması olumlu bir gelişme olarak değerlendirilse de para cezalarının etkinliği tartışma konusu. Fahiş fiyat uygulayan işletmeler sürekli açıklanmasına ve cezalar kesilmesine rağmen sorunun çözülmediği belirtiliyor.
Tağşiş listelerinde aynı firma 82 kez yer aldı
Sahtecilik yapan ve gıda teröristi olarak nitelendirilen firmaların sayısında azalma yaşanmıyor. Bunun en çarpıcı örneği, İzmir'de faaliyet gösteren SSC Grup Tarım Zeytinyağı Tic. Ltd. Şti. oldu. Bu firma, 2024 yılından bu yana tam 82 kez tağşiş listesinde yer aldı. Aynı firmanın bugüne kadar 46 ayrı marka ile tağşiş yaptığı tespit edildi. Şirket sahibinin ceza ödeme pahasına sahte ürün üretmeyi daha kârlı bulduğu için kimseden çekinmediği ifade ediliyor.
Adli soruşturma ve fail odaklı yaptırım şart
Uzmanlar, fahiş fiyat uygulayanlara ve hileli ürün satanlara suçu tekrarladıklarında adli soruşturma başlatılması gerektiğini vurguluyor. Avrupa Birliği genelinde bir firmanın farklı markalar üzerinden aynı ihlali sürdürmesi 'gıda dolandırıcılığı' kapsamında değerlendiriliyor. Bu durumda yalnızca ürün bazlı değil, doğrudan şirket ve yöneticiler hedef alınarak lisans iptali, faaliyet yasağı ve sınır ötesi ürün toplatma gibi ağır yaptırımlar devreye giriyor. İngiltere'de suç tekrarlanırsa ceza davası açılıyor. Yaptırımın 'marka' değil 'fail' odaklı olması gerektiği belirtiliyor. Şirket tüzel kişiliği ve yöneticiler doğrudan sorumluluk altına alınmalı. Yaptırım cezaları almalarına rağmen fahiş fiyat politikasına devam edenler ve sürekli sahtecilik yapanlar tutuklu yargılanıp iş yerleri kapatılırsa sorunun çözülebileceği ifade ediliyor. Bir yasa değişikliğinin bu sorunu çözmek için yeterli olacağı kaydediliyor.
