Bankaların yüksek kredi kartı limitleri, nakit sıkışıklığı yaşayan vatandaşları yeni bir yasa dışı finans yöntemine yöneltti. Emniyet kaynaklarının dikkat çektiği 'POS tefeciliği' sistemiyle, gerçekte yapılmayan altın alışverişleri üzerinden kredi kartı limitleri nakde çevriliyor. Sistemde kuyumcular komisyon alıyor, vatandaş ise hiç teslim almadığı altının borcunu aylarca kredi kartıyla ödüyor.
POS Tefeciliği Nedir?
Güvenlik birimleri, yöntemin yasa dışı bahis ve kara para soruşturmalarında da sıkça karşılarına çıktığını belirtiyor. Mali Suçlarla Mücadele Birimleri, son dönemde mali suçlar ve yasa dışı bahis soruşturmalarında POS cihazları üzerinden dönen şüpheli işlemleri mercek altına aldı. Özellikle kuyumculuk sektöründeki hareketlilik, MASAK ve savcılık birimlerince yakından takip ediliyor.
Sahte Altın Alışverişi Nasıl Yapılıyor?
Sistemin temelinde 'sahte alışveriş' bulunuyor. Nakit ihtiyacı olan kişi, kredi kartı limitini kullanarak kuyumcuda yüksek tutarlı bir altın alışverişi yapmış gibi POS cihazından işlem yapıyor. Ancak ortada gerçek bir altın teslimi bulunmuyor. Kuyumcu, işlem üzerinden komisyonunu kesiyor ve kalan tutarı nakit olarak kişiye veriyor. Örneğin 1 milyon liralık işlemde yaklaşık 150 bin lira komisyon kesiliyor. Kişi eline geçen nakdi kullanırken, kredi kartındaki borç ise taksit taksit ödenmeye devam ediyor. Sistem dışarıdan bakıldığında normal bir kuyum alışverişi gibi görünüyor.
Emniyet birimleri, bu yöntemde özellikle altının tercih edilmesinin tesadüf olmadığını vurguluyor. Türkiye'de altın satışında doğrudan KDV uygulanmaması, yalnızca işçilik kısmı üzerinden vergi alınması nedeniyle işlemler daha kolay gizlenebiliyor. Bu nedenle POS tefeciliğinde en sık kullanılan sektör kuyumculuk oluyor.
Organize Suç Örgütleri de İnceleme Altında
POS tefeciliğinin yaygınlaşması üzerine kuyumculara yönelik yeni düzenlemeler devreye alındı. Özellikle 185 bin lira üzerindeki işlemlerde kimlik tespiti ve otomatik MASAK bildirimleri zorunlu hale getirildi. Ancak sistemin aktörleri bu kez işlemleri küçük parçalara bölmeye başladı. Büyük tutarlı tek işlem yerine, aynı gün içinde çok sayıda düşük miktarlı işlem yapılıyor. Piyasada bu yönteme 'şirinler yöntemi' adı veriliyor. Amaç, MASAK denetim eşiklerinin altında kalarak dikkat çekmemek.
POS tefeciliğiyle vatandaşların kredi kartı limitleri kuyumcular üzerinden komisyon karşılığında nakde çevrilirken, sistem yasa dışı bahis ve kara para soruşturmalarında da sıkça gündeme geliyor. Gerçekte yapılmayan alışverişlerle yürütülen bu işlemler, hem mali sistemi yanıltma hem de organize suç bağlantıları nedeniyle ciddi suç kapsamında değerlendiriliyor.
Yasa Dışı Bahis ve Kara Para Şüphesi
POS tefeciliğinin son dönemde yasa dışı bahis ve kara para soruşturmalarında sıkça gündeme geldiği ifade ediliyor. Özellikle farklı aracı hesaplardan gelen yüksek para transferleri, savcılıkların dikkatini çekiyor. Soruşturmalarda yalnızca kredi kartı işlemleri değil, paranın hangi aracı şirketler üzerinden aktarıldığı, neden gönderildiği ve organize suç bağlantısı olup olmadığı da inceleniyor. Güvenlik birimleri, bazı dosyalarda POS tefeciliği ağlarının yasa dışı bahis gelirlerinin dolaşıma sokulmasında kullanıldığı şüphesi üzerinde duruyor.
Emniyet birimleri, POS tefeciliğinin 'kolay nakit yöntemi' değil doğrudan suç teşkil eden bir sistem olduğunun altını çiziyor.
Kontrolsüz Limit Artışı Sistemi Büyüttü
Sistemin büyümesindeki en önemli nedenlerden biri de kontrolsüz kredi kartı limitleri. Maaşın birkaç katı olması gereken limitlerin bazı durumlarda 10 kata kadar çıktığına dikkat çekiliyor. Bankaların müşteriye danışmadan limit artırması da eleştiriliyor. Ekonomik sıkışıklık yaşayan birçok kişinin yalnızca kredi kartının asgari tutarını ödeyebildiği, yüksek faiz nedeniyle borçların hızla büyüdüğü belirtiliyor. Bu durumun vatandaşları yasa dışı finans yöntemlerine daha açık hale getirdiği değerlendiriliyor. Sistem yalnızca nakit ihtiyacında değil, geçmişte farklı alanlarda da kullanıldı.
