İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından İstanbul Altın Rafinerisi’ne (İAR) yönelik yürütülen soruşturma tamamlandı. İddianameye göre, İAR’ın da aralarında bulunduğu, devlet desteği almak için usulsüz ihracat yapan 31 şirket malen sorumlu olarak yer alırken, İstanbul Altın Rafinerisi’nin sahibi Özkan Halaç’ın da arasında olduğu 44 kişi şüpheli sıfatıyla yer aldı. 9 Ekim günü tutuklanan Halaç’ın 1 Nisan 2026 günü ev hapsi şartıyla tahliye edildiği iddianamede belirtildi.
Örgüt lideri Özcan Halaç
İddianamede, Özcan Halaç’ın tüm organizasyonu yapan örgüt lideri olduğu kaydedildi. Erkam Halaç’ın kazanılan para ile alınan arsaların alım, satım ve kamulaştırma işlerine baktığı, Bülent Halaç ve İbrahim Sontur’un sistemin devamlılığı için kamu görevlilerine verilecek rüşvet işlerini ayarladıkları vurgulandı. Erman Dönmez’in şirketlerin yurt dışı sorumlusu olduğu, Serdar Saraç’ın gayri resmi işlemlerin takibini yaptığı, Ayşen Esen ve Nasuh Göçmen’in şirketlerin genel idaresinde ve altın takibinde görev aldıkları belirtildi. Özcan Halaç’ın kuzeni Mehmet Bora Tütüncüoğlu’nun ise Halaç’ın olmadığı zamanlarda onun adına tüm işlemleri yürüttüğü ifade edildi. Cenk Kocaktüfek’nun suç gelirinin aklanmasına yönelik paravan şirketler kurduğu kaydedildi.
Karı koca hayali ihracatla devleti dolandırdı
Örgüt şemasında Özcan Halaç örgüt lideri, eşi Zeynep Başak Halaç ise örgüt yöneticisi konumunda yer aldı. Karı kocanın tanıdıkları üzerine kurdukları şirketler aracılığıyla “Altın Bileşenleri” ve “Kolloidal Altın” adı altında ihracat gerçekleştiriyormuş gibi gösterdikleri iddia edildi. İAR’ın Genel Müdürü Ayşen Esen de örgüt yöneticisi olarak konumlandırılırken, ihracat beyanlarının planlaması ve döviz destek başvurularını organize ettiği belirtildi. Diğer şüpheliler ise örgüt üyesi sıfatıyla yer aldı.
Devlet desteğini suistimal ettiler
İddianamede, İAR ve ilişkili şirketlerin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 15 Ekim 2024’teki ‘Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğine İlişkin Uygulama Talimatı’ kapsamında; devletin ihracat yaparak ülkeye döviz girişi sağlayan şirketlere, döviz tutarı üzerinden verdiği yüzde 3 oranındaki devlet desteğini suistimal ettiği kaydedildi.
İthal altını eritip işlenmiş gibi gösterdiler
Yurt dışından ithal edilen altınlar, ülke içerisinde bulunan altın ocaklarında eritildi. Ardından asit solüsyonlar ile karıştırılarak işlenmiş gibi gösterildi. Bu şekilde ortaya çıkan kıymetli maden yurt dışına yasal olarak çıkarıldı ve haksız bir şekilde döviz kazancı elde edildi.
12,5 milyon dolarlık zarar
27 suç eyleminden bahsedilen iddianamede, söz konusu şirketlerin bu yöntemle 543 milyon 634 bin dolarlık ihracat yaptığı kaydedildi. Bu miktar üzerinden devletin yüzde 3 desteğiyle 12 milyon 537 bin dolar zarara uğradığı tespit edildi. İAR’ın sahibi Özcan Halaç’ın tanıdıkları veya eski çalışanı gibi kişiler tarafından kurulan bu şirketlerin gerçek bir ticari faaliyet yürütmedikleri, bütün faaliyetlerinin devlet desteği almaya yönelik olduğu belirlendi. Özellikle Ekim 2024’ten sonra döviz dönüşüm desteği talimatı sonrası birçok şirketin kısa sürede ve aynı adreste kuruldukları tespit edildi.
Halaç’ın ifadesi iddianamede
İddianamede ifadesine yer verilen Özcan Halaç, İstanbul Altın Rafinerisi ve Gram Altın A.Ş’nin büyük hissedarının kendisi olduğunu, ancak suça konu ihracat hareketleri hakkında bilgisi olmadığını söyledi. Çalışanlarının üzerine kurulu şirketlerle devlet desteği almasına ilişkin sorulan soruya Halaç, çalışanlarının işlerini aksatmadıkları, rakip olmayacak veya zarar vermeyecek şekilde kendi işlerini yapabilmelerine izin verdiğini, onların bu girişimlerine karışmadığını ifade etti. Savcılık bu beyanı suçtan kurtulmaya yönelik olarak değerlendirdi.
2024 sonrası dikkat çeken para transferi
Soruşturma dosyasına giren mali inceleme raporuna göre, Özcan Halaç’ın nakit ve para transfer işlemlerinde özellikle 2024 yılından itibaren dikkat çekici artış yaşandı. Raporda, suç tarihleri dikkate alındığında söz konusu para hareketleri “suçtan elde edilen gelir” kapsamında değerlendirildi.
Satış düştü ama parası arttı
Halaç’a ait İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş.’nin bilanço büyüklüğünün 2023’te 3,7 milyar TL, 2024’te ise 3,9 milyar TL olduğu aktarıldı. Şirketin mal satış tutarlarında düşüş yaşanmasına rağmen para transfer hacminde olağan dışı artış görüldüğü, toplam para giriş-çıkış hacminin 2023 yılında 718 milyar TL seviyesindeyken 2024’te 1,7 trilyon TL’ye, 2025’te ise 2,3 trilyon TL’ye yükseldiği belirtildi. Raporda, satış rakamları düşmesine rağmen transfer hacmindeki bu artışın “izaha muhtaç” olduğu değerlendirmesine yer verildi.
Kara para ihracat kılıfıyla aklandı
Yine Halaç’ın sahibi olduğu Dubai merkezli Fine Gold firması üzerinden kurduğu paravan şirketler ile ihracat adı altında kaynağı belirsiz paraların ülkeye sokulduğu ve çeşitli finansal işlemler ile bu paraların kaynağından uzaklaştırılarak ekonomik sisteme dahil edilip aklanması anlatıldı.
839 yıla kadar hapsi istendi
27 eylemden sorumlu tutulan Özcan Halaç’ın “Suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “Zincirleme Şekilde Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık” ve “Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama” suçlarından 121 yıldan 839 yıla kadar hapsi talep edilirken, diğer şüpheliler hakkında da değişen oranlarda hapis cezası istendi.
