Uluslararası Basketbol Federasyonu (FIBA), 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek kapsamlı kural değişikliklerini açıkladı. FIBA Kural Danışma Grubu tarafından önerilen ve FIBA Teknik Komisyonu ile Merkez Kurulu tarafından onaylanan yeni kurallar, oyunun daha adil ve dengeli bir disiplin sistemine kavuşmasını hedefliyor.
Teknik Faullerde Yeni Düzenleme
FIBA'dan yapılan açıklamaya göre, teknik fauller artık niteliği ve ciddiyet derecesine göre iki farklı kategoriye ayrılacak. Birinci kategori, oyuncunun diskalifiye edilmesine yol açabilecek ciddi ihlalleri kapsarken; ikinci kategori, diskalifiyeye neden olmayan daha hafif ihlalleri içerecek. Bu değişiklik, önceki kuralın yeterince dengeli bir disiplin sistemi sunmaması nedeniyle yapıldı.
Anında Tekrar Sistemi (IRS) Genişletildi
Görüntü inceleme sisteminde de önemli değişiklikler yapıldı. Açıklamada, "Maçın herhangi bir anında, bir faulün ardından verilen çembere temas (goaltending) veya çembere müdahale (basket interference) ihlalinin Anında Tekrar Sistemi (IRS) ile incelenmesine izin verilecek" denildi. Ayrıca, dördüncü periyodun son 2 dakikası ile tüm uzatma periyotlarında, kenardan top oyuna sokulurken savunma takımının yaptığı faul anında topun hala oyuna sokan oyuncunun elinde olup olmadığının IRS ile incelenmesine izin verilecek. Bu değişiklik, maçların kritik anlarında daha doğru kararlar alınmasını sağlayacak.
"Şut Hareketi" Tanımına Düzenleme
FIBA, oyuncuların kuralları manipüle ederek haksız faul almasının önüne geçmek amacıyla "şut hareketi" tanımını yeniden düzenledi. Yeni düzenlemeye göre, bir hareketin "şut eylemi" olarak kabul edilebilmesi için topa sahip oyuncunun, potaya şut atma niyetiyle omuzlarını ve kollarını yukarı doğru kaldırma hareketini başlatmış olması gerekecek. Bu değişiklik, özellikle hücum oyuncularının temas aldıktan sonra şut atıyormuş gibi davranarak faul almaya çalışmasının önüne geçmeyi amaçlıyor.
Sportmenlik Dışı Faul Kavramı Kaldırıldı
Yeni kurallarla birlikte "sportmenlik dışı faul" kavramı kaldırılarak yerine "engelleme faulü" ve "ağır faul" tanımları getirildi. FIBA, bu değişikliğin daha orantılı cezaların uygulanmasını sağlamak, taktiksel amaçla yapılan oyun durdurmalarını tehlikeli temaslardan daha net ayırmak ve oyuncuların otomatik olarak daha ağır disiplin yaptırımlarıyla karşılaşma ihtimalini azaltmak amacıyla yapıldığını açıkladı.
Diğer Değişiklikler ve Uygulama Takvimi
Yeni kurallar kapsamında basketbolcuların çoraplarının görünür olmasına ilişkin zorunluluk kaldırılırken, modern pazarlama ihtiyaçlarına uyum sağlamak amacıyla çizgi renkleri ve saha işaretlemeleri konusunda daha fazla esneklik tanınacak. FIBA, Ağustos ayında ulusal federasyonlara yönelik bir dizi çevrim içi seminer düzenleyecek ve güncellenmiş kurallar Eylül ayında yayımlanacak. Tüm değişiklikler 1 Ekim 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girecek.
