Türkiye'de sanayide verimliliği artırma ve küresel rekabette öne çıkma hedefiyle dijital dönüşüm yatırımları hız kazanırken, özellikle KOBİ'ler üretim hatlarını yapay zekâ, robotik otomasyon, nesnelerin interneti (IoT) ve veri analitiği teknolojileriyle yenilemeye başladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın dijital dönüşüm stratejileri ile KOSGEB ve kalkınma ajanslarının destek programları da bu süreci hızlandırırken, uzmanlar önümüzdeki dönemde rekabetin yalnızca üretim kapasitesiyle değil, "akıllı fabrika" yetkinliğiyle şekilleneceğine dikkat çekiyor.
Yapay Zekâ Kullanımı Hızla Artıyor
TÜİK'in 2025 yılı Yapay Zekâ İstatistikleri'ne göre, 10 ve daha fazla çalışanı bulunan işletmelerde yapay zekâ kullananların oranı 2021'de yüzde 2,7 seviyesindeyken 2025 itibarıyla yüzde 7,5'e yükseldi. Büyük işletmelerde bu oran yüzde 24,1'e kadar çıkarken, 10-49 çalışanı bulunan işletmelerde ise yüzde 6,6 olarak gerçekleşti. Üretim planlaması, kalite kontrol, kestirimci bakım ve depo yönetimi gibi alanlarda yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, KOBİ'lerin de dijital dönüşüm yatırımlarını hızlandırmasına neden oluyor.
Enerji Tasarrufu ve Sürdürülebilirlik
Sanayi temsilcilerine göre dijital dönüşüm artık yalnızca maliyet düşüren bir yatırım olmaktan çıktı. Sensörlerle anlık veri toplayan üretim hatları, otomatik kalite kontrol sistemleri ve dijital ikiz uygulamaları sayesinde üretim süreçleri daha esnek hale gelirken, enerji tüketimi ve hammadde kayıplarında da önemli tasarruf sağlanıyor. Özellikle ihracat yapan KOBİ'ler, Avrupa pazarının talep ettiği izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik kriterlerini karşılamak için dijital altyapıya yatırım yapıyor.
Üretim Hacmi Tarihi Rekor Kırdı
Türkiye'de sanayinin büyüyen üretim hacmi de dijital yatırımları destekleyen unsurlar arasında yer alıyor. TÜİK verilerine göre, girişimlerin ürettikleri sanayi ürünlerinden yaptıkları satışlar 2025 yılında 24 trilyon 28,7 milyar liraya ulaşarak tarihi seviyeye çıktı. Üretim hacmindeki artış, işletmeleri kapasiteyi daha verimli yönetebilecek otomasyon ve akıllı üretim teknolojilerine yönlendiriyor.
KOBİ'ler Dönüşümün Başrolünde
Türkiye'deki işletmelerin yaklaşık yüzde 99,6'sını oluşturan KOBİ'ler, sanayide dijital dönüşümün de ana aktörü konumunda bulunuyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde yapay zekâ destekli üretim planlama sistemleri, otonom robotlar, bulut tabanlı üretim yönetimi ve siber güvenlik yatırımlarının özellikle KOBİ'lerde hız kazanacağını belirtiyor. Dijitalleşme sürecini başarıyla tamamlayan işletmelerin hem verimliliklerini artırması hem de uluslararası pazarlarda daha güçlü rekabet avantajı elde etmesi bekleniyor.
