12 Ağustos 2026 tarihinde üç önemli gökyüzü olayı aynı gün içinde peş peşe yaşanacak. Şafak öncesinde altı gezegenin dizilimiyle başlayacak süreç, akşam saatlerinde Kuzey Yarımküre'nin belirli bölgelerinden izlenebilecek tam Güneş tutulmasıyla devam edecek. Gecenin ilerleyen saatlerinde ise Perseid meteor yağmuru zirveye ulaşacak. Türkiye'den Güneş tutulması gözlemlenemezken, Perseid meteor yağmuru gece yarısından itibaren ülke genelinde izlenebilecek.
Güneş tamamen kaybolacak
Güneş tutulması, Ay'ın Dünya ile Güneş'in arasına girerek Güneş diskini tamamen örtmesiyle gerçekleşecek. NASA'nın verilerine göre, tam tutulma hattı kuzey Rusya'dan başlayarak Grönland, İzlanda ve Atlantik üzerinden ilerleyecek; ardından İspanya'yı ve Portekiz'in küçük bir bölümünü geçecek. Tutulmanın tam evresi bazı bölgelerde 2 dakika 18 saniyeye kadar sürecek.
İspanya'nın ana karasında bir asrı aşkın sürenin ardından ilk kez tam Güneş tutulması yaşanacak. İspanya'daki tutulma gün batımına yakın gerçekleşeceği için Güneş ufka yaklaşırken hava tamamen kararacak. Tam tutulma hattının dışında kalan Avrupa'nın önemli bir bölümünde, Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde ve Kuzeybatı Afrika'da ise Güneş'in yalnızca bir kısmı Ay tarafından örtülecek.
Türkiye'den tutulma gözlemlenemeyecek
Güneş tutulması Türkiye'den izlenemeyecek. Türkiye'den izlenebilecek bir sonraki Güneş tutulması 2 Ağustos 2027 tarihinde parçalı olarak gerçekleşecek. NASA, 12 Ağustos 2026'daki Güneş tutulmasını Türkiye saatiyle 20.15'ten itibaren canlı yayınlayacak. Tutulmayı bulunduğu bölgeden izleyemeyenler, gökyüzü olayını NASA'nın nasa.gov/live adresi üzerinden takip edebilecek.
Altı gezegen aynı gökyüzünde buluşacak
Günün bir diğer gökyüzü olayı ise şafak öncesindeki gezegen geçidi olacak. Satürn, Neptün, Uranüs, Mars, Merkür ve Jüpiter 12 Ağustos sabahı gökyüzünde geniş bir yay boyunca aynı anda yer alacak. Bu sıralanma, gezegenlerin uzayda gerçekten aynı çizgi üzerine gelmesi anlamına gelmiyor. Durum, Dünya'dan bakıldığında gökyüzünün aynı bölümünde bir yay boyunca görülmelerini ifade ediyor. Türkiye de bu olayın izlenebildiği bölgeler arasında bulunuyor.
İstanbul verilerine göre Satürn, Mars ve Uranüs şafaktan önce görülebilirken, Merkür ile Güneş'e oldukça yakın konumdaki Jüpiter ufka yakın olduğu için daha zor seçiliyor. Uranüs için dürbün, Neptün için ise dürbün veya teleskop kullanılması gerekiyor. Dolayısıyla altı gezegenin çıplak gözle görülebileceği yönündeki ifadeler gerçeği yansıtmıyor. Altı gezegen aynı gökyüzünde bulunmasına rağmen hepsini çıplak gözle görmek mümkün olmuyor.
Perseid meteor yağmuru zirve yapacak
12 Ağustos'un Türkiye'den izlenebilecek en belirgin gökyüzü olayı Perseid meteor yağmuru olacak. NASA'ya göre Perseidler 12 Ağustos'u 13 Ağustos'a bağlayan gece zirveye ulaşacak. Bu yıl meteor yağmurunun zirvesi yeni Ay dönemine denk geldiği için gözlem koşulları elverişli durumda bulunuyor. Ay ışığının olmaması, gökyüzünü daha karanlık hale getirerek sönük meteorların da görülmesini kolaylaştıracak. Perseidler Kuzey Yarımküre'den rahatlıkla izlenebildiği için Türkiye'den de takip edilebilecek. En uygun gözlem saatleri gece yarısından sonra başlayıp şafak öncesine kadar sürecek.
İdeal ve ışık kirliliğinden uzak koşullarda saatte 50 ila 100 meteor görülebilecek. Daha gerçekçi kırsal gözlem koşullarında ise Amerikan Meteor Derneği, saatte yaklaşık 30 ila 50 meteorun görülebileceğini belirtiyor. Meteorları görmek için teleskop veya dürbün gerekmiyor. Şehir ışıklarından uzak, karanlık ve gökyüzü görüşü açık bir noktaya gitmek ile gözlerin karanlığa alışması için yaklaşık yarım saat beklemek yeterli oluyor. Perseid meteorları, Dünya'nın 109P/Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının bıraktığı parçacıkların içinden geçmesi sırasında oluşuyor. Küçük parçacıklar Dünya atmosferine yüksek hızla girerek yanıyor ve gökyüzünde kayan yıldız olarak bilinen ışık izlerini meydana getiriyor.
