Kaşınmak İçin Sopayı Alet Olarak Kullanan İnek Bilim Dünyasında Heyecan Yarattı
Avusturya'nın tablolara konu olacak güzellikteki doğal kasabalarından birinde, Veronika adında 13 yaşında bir inek yaşıyor. Veronika, üretim hayvanı olmaktan ziyade bir ailenin sevilen evcil hayvanı olarak, ağaçlıklı otlaklarda özgürce dolaşıyor. Ancak onu diğer ineklerden ayıran ve bilim dünyasının dikkatini çeken olağanüstü bir yeteneği var: kaşınmak için sopa kullanmak.
Esnek Alet Kullanımının Nadir Bir Örneği
Veronika, ağzıyla bir sopayı tutarak vücudunun kaşınan bölgelerini ustalıkla kaşıyor. Bu davranış, hayvanlar aleminde nadiren gözlemlenen esnek alet kullanımı olarak sınıflandırılıyor. Current Biology dergisinde yayınlanan bilimsel makale, geleneksel olarak zekalarıyla ön plana çıkmayan sığırlarda alet kullanımını belgeleyen ilk çalışma olarak tarihe geçti.
Viyana Veterinerlik Üniversitesi'nden bilişsel biyolog Dr. Alice Auersperg, "İnekleri aptallıkla eşanlamlı olarak kullanıyoruz ama bu doğru değil. Veronika'nın yetenekleri, çiftlik hayvanlarına farklı bir gözle bakmamız gerektiğini gösteriyor" yorumunu yapıyor.
Araştırmanın Başlangıcı ve Deney Süreci
Araştırma, bir film yapımcısının tesadüfen Veronika'nın eski bir tırmıkla sırtını kaşıdığını görüntülemesiyle başladı. Dr. Auersperg ve ekibi, bu görüntülerin ardından Veronika'nın sahibi Witgar Wiegele ile iletişime geçti. Wiegele, Veronika'ya alet kullanmayı hiç öğretmediğini, ancak yaklaşık on yıl önce onun çubukları alıp kendini kaşımaya başladığını fark ettiğini belirtti.
Araştırmacılar, Veronika'nın yeteneklerini daha detaylı incelemek için ona uzun tahta saplı bir güverte temizleme süpürgesi sundu. Geçen yaz yapılan deneylerde, Veronika'nın süpürgeyi 76 kez kendini kaşımak için kullandığı gözlemlendi. Bilim insanları, bu davranışın temel nedeninin yaz aylarında yaygın olan at sineği ısırıklarının neden olduğu kaşıntıyı yatıştırmak olduğunu düşünüyor.
Gelişmiş Kaşınma Teknikleri
Veronika, vücudunun farklı bölgelerini kaşımak için süpürgenin farklı uçlarını kullanarak gelişmiş beceriler sergiliyor. Örneğin:
- Sırtındaki kalın deriyi kaşırken süpürgenin kıllı ucunu kullanıyor.
- Memeleri veya karın derisi gibi hassas bölgeleri kaşırken ise tahta sapını nazikçe dürtüp iterek kaşıyor.
Bu davranış, Veronika'nın farklı deri tiplerine uygun kaşınma stratejileri geliştirdiğini gösteriyor.
Çiftlik Hayvanlarına Bakış Açısını Değiştiren Bir Keşif
Almanya'daki Çiftlik Hayvanları Biyolojisi Araştırma Enstitüsü'nden Dr. Christian Nawroth, bu çalışmanın hayvanların alet kullanımı konusunda açık bir örnek olduğunu vurguluyor. Nawroth, "Çiftlik hayvanlarının duyguları ve karmaşık problem çözme davranışları olduğunu biliyoruz. Ancak onların gerçekte neler yapabildiği konusunda hala büyük bir bilgi eksikliği var" diyor.
Dr. Auersperg ise Veronika'nın yeteneklerinin, ineklerin hafife alınmasının belki de onlara bilişsel yeteneklerini gösterme fırsatı verilmemesinden kaynaklandığına dikkat çekiyor. "Veronika'yı diğer ineklerden ayıran şey, onun sığırların Einstein'ı olması değil, bir evcil hayvan olarak bakılıyor olması ve uyarıcı bir ortamda yaşamasıdır" ifadelerini kullanıyor.
Bu çalışma, geleneksel olarak zekalarıyla tanınmayan hayvan türlerinde bile karmaşık bilişsel yeteneklerin olabileceğini göstererek, hayvan davranışları ve zekası konusundaki anlayışımızı genişletiyor.
