Eskişehir Anadolu Üniversitesi'nde yapılan çarpıcı bir araştırma, yapay zekanın edebi yeteneğinin artık insan algısını yanıltacak düzeye ulaştığını kanıtladı. Çalışmada, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde edebi metinler konusunda formasyon sahibi kişilerin, yapay zekanın yazdığı öyküleri Türk edebiyatının usta isimlerinin kaleminden ayırt etmekte zorlandıkları ve hatta daha başarılı buldukları ortaya konuldu.
Yapay Zeka Artık Ruhu Olan Hikayeler Yazabiliyor
Yapay zeka kod yazmanın ötesinde artık ruhu olan hikayeler de yazabilir mi? Anadolu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, edebiyat dünyasında kartların yeniden karılacağını gösteriyor. 160 lisans ve lisansüstü öğrencisinin katıldığı edebi kör tadım testinde, ChatGPT 4.5'in performansı usta yazarlardan ayırt edilemedi.
Türk Dili ve Edebiyatı Öğrencileri Bile Yanıldı
Araştırma kapsamında katılımcılara, modern Türk öykücülüğünde iki farklı üsluba sahip Sait Faik Abasıyanık ve Ferit Edgü'nün orijinal öyküleri ile yapay zekanın bu yazarların üslubuyla kaleme aldığı metinler sunuldu. Sonuçlar ise literatürde eşine az rastlanır türden oldu.
- Ferit Edgü Vakası: Katılımcıların yüzde 40,6'sı bizzat Edgü tarafından yazılan öyküyü yapay zeka ürünü sanarken, yapay zekanın Edgü stilinde yazdığı öyküyü doğru teşhis edebilenlerin oranı yüzde 29,4'te kaldı.
- Sait Faik Sürprizi: Sait Faik'in insancıl ve sıcak anlatımı bile yapay zeka tarafından o kadar başarıyla taklit edildi ki, uzmanların önemli bir kısmı yapay zekanın yazdığı metni daha insani bularak asıl ustayı eledi.
Yusuf Atılgan ve Oğuz Atay Üslubu da Dijital Pençede
Çalışmanın bir diğer aşamasında, yapay zekaya Yusuf Atılgan ve Oğuz Atay tarzında öyküler yazdırıldı. İki metnin de yapay zekaya ait olduğunu bilenlerin oranı sadece yüzde 11,9'da kalırken, katılımcıların büyük çoğunluğu bu metinlerin kanlı canlı birer yazar tarafından yazıldığına ikna oldu.
Neden Yapay Zekayı Daha Çok Seviyoruz?
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu ise beğeni ile insan olma algısı arasındaki ilişki oldu. Verilere göre bir metnin bir insan tarafından yazıldığına inanmak, o metne verilen puanı doğrudan artırıyor. Ancak asıl şaşırtıcı olan, özgünlük, kurgu, dil ve üslup gibi kriterler söz konusu olduğunda yapay zekanın puanlarının usta yazarların puanlarını geride bırakması.
Araştırmanın çarpıcı sonucu: Katılımcılar, yapay zekanın daha okunabilir ve anlaşılır buldukları metinlerini, usta yazarların kompleks ve katmanlı anlatımlarına tercih etme eğilimi gösteriyor.
Edebiyatın Geleceği Tehlikede mi?
Çalışma, yapay zekanın sadece minimalist (Edgü) değil, duygusal ve betimleyici (Sait Faik) tarzları da başarıyla taklit edebildiğini ortaya koyuyor. Bu durum, yapay zekanın edebi üretim kapasitesinin belirli bir tarzla sınırlı olmadığını, aksine her türlü üsluba bukalemun gibi uyum sağlayabildiğini kanıtlıyor. Okur artık yalnızca metne bakarak yazarın insan mı yoksa makine mi olduğunu anlamakta zorlanıyor. Bu da yapay zekanın edebi alandaki etkisinin önümüzdeki yıllarda daha da artacağının güçlü bir göstergesi.
