Bolu'da Genç Beyinlerden Oyun Bağımlılığına Teknolojik Çözüm
Bolu'da lise öğrencileri, mobil oyun bağımlılığına karşı yenilikçi bir projeye imza atarak dikkatleri üzerine çekti. Geliştirdikleri yapay zeka destekli uygulama, oyun kullanıcılarının yorumlarını analiz ederek bağımlılık riskini erken aşamada tespit etmeyi amaçlıyor.
Gözlemden Projeye: Bağımlılık Riskini Ölçen Sistem
Bolu Sosyal Bilimler Lisesi 9. sınıf öğrencisi Zeynep Sude Kaya ile İzzet Baysal Anadolu Lisesi öğrencileri İrem İnci Tosun ve Çağan Töredi, arkadaşlarının mobil oyunlarla aşırı zaman geçirdiğini gözlemlemeleri üzerine harekete geçti. Bolu Bilim ve Sanat Merkezi'nde (BİLSEM) tarih öğretmeni Sevinç Demir Tümen'in danışmanlığında geliştirdikleri proje, oyunların bağımlılık riskini beş farklı kategoride değerlendiriyor.
Uygulamanın analiz ettiği risk kategorileri şunlardır:
- Duygusal bağımlılık
- Finansal harcama
- Fiziksel etkiler
- Sosyal izolasyon
- Zaman kaybı ve aşırı oynama
TÜBİTAK'tan Birincilik Alan Proje
Geliştirilen yapay zeka destekli risk analiz uygulaması, TÜBİTAK'ın Ankara'da düzenlediği bölge yarışmasında psikoloji alanında birinci seçilerek büyük başarı elde etti. Sistem, uygulama marketlerindeki kullanıcı yorumlarını analiz ederek ailelere, rehber öğretmenlere ve uzmanlara erken uyarı imkanı sunuyor.
Projede yer alan öğrencilerden Zeynep Sude Kaya, "Biz hem velilere hem de rehber öğretmenlere bu oyunların ne kadar bağımlılık yaptığını daha önceden söyleyen bir ön uyarı sistemi oluşturduk" açıklamasını yaptı. Sistemin herhangi bir anket gerektirmeden, doğrudan oyun yorumlarını analiz ettiğini belirten Kaya, bu sayede ailelerin ve eğitimcilerin bilinçli kararlar alabildiğini vurguladı.
Gerçek Zamanlı Analiz ve Dijital Ayak İzi
Danışman öğretmen Sevinç Demir Tümen, oyun bağımlılığının çağın önemli sorunlarından biri olduğuna dikkat çekti. Geleneksel anket yöntemlerinin öğrenciler tarafından her zaman doğru yanıtlanmayabileceğini belirten Tümen, "Uygulama marketine yapılan yorumlar filtresiz ve insanın o anki duygularını yansıttığı yorumlar oluyor. O yüzden biz de oradaki yorumlar üzerinden gidebilir miyiz diye düşünerek o yorumları analiz eden bir program geliştirdik" ifadelerini kullandı.
Bu yaklaşımın, öğrencilerin oyun oynarkenki gerçek duygularını yakalama imkanı sunduğunu ve dijital ayak izine dayalı bir çalışma üretmelerine yardımcı olduğunu ekledi.
Aileler ve Eğitimciler İçin Karar Destek Sistemi
Öğrencilerden İrem İnci Tosun, geliştirdikleri sistemin ebeveynler, rehber öğretmenler ve uzmanlar için bir karar destek sistemi olduğunu belirtti. "Kullanıcılar bir oyunu oynamadan önce hangi konularda bağımlılık riski olduğunu uygulamamız sayesinde görebiliyor. Bu uygulamayı isteyen herkes kullanabilir" diyen Tosun, sistemin beş risk kategorisinde analiz yapabildiğini açıkladı.
BİLSEM öğrencisi Çağan Töredi ise uygulamanın güvenilir sonuçlar verdiğini ve rehber öğretmenler ile aileler tarafından kullanılmasını önemsediklerini vurguladı. "Anne baba kullandığı zaman, risk durumunu görebilecek. Hangi alanlarda bağımlılık yaptığını ya da hangi alanlarda risk içerdiğini görebilecek" şeklinde konuştu.
Milyonlarca Oyunun Gerçek Zamanlı Analizi
Sevinç Demir Tümen, uygulama marketinde yer alan milyonlarca oyunun analizinin gerçek zamanlı olarak yapılabildiğini açıkladı. Sistemin, oyunların hangi alanlarda risk barındırdığını ve bağımlılık yapma ihtimalinin yüzde kaç olduğunu gösterdiğini belirten Tümen, "Bu anne babalar ve öğretmenler için büyük avantaj çünkü her gün yeni oyunlar çıkıyor. Gençler arasında yeni oyunlar popüler oluyor. Biz kuşak farkından dolayı her zaman bunları yakalayamayabiliyoruz" dedi.
Program sayesinde ebeveynlerin, çocuklarının oynamak istediği oyunlar hakkında "Tehlikeli bir oyun mu?", "Şiddet içeriyor mu?" ve "Bağımlılık yapar mı?" gibi sorulara yanıt bulabileceğini ekledi. Tümen, ilerleyen süreçte programa uygulama mağazalarından ulaşılabileceğini de sözlerine ekledi.
