Cambridge Üniversitesi'nden bilim insanları, yapay zeka kullanarak dünyada bir ilki gerçekleştirdi ve yeni bir aşı türü tasarladı. BBC'nin haberine göre, bu aşı tüm Covid varyantları dahil olmak üzere tüm koronavirüslere ve hayvanları enfekte eden, gelecekte pandemiye yol açma potansiyeli taşıyan virüslere karşı etkili olacak şekilde geliştirildi.
Yapay Zeka ile Aşı Tasarımı Nasıl Çalışıyor?
Normal aşılar mevcut bir virüs türü kullanılarak tasarlanırken, Cambridge araştırmacıları genetik kodları çeşitli koronavirüslerden aldı. Bu kodlar yapay zeka tarafından analiz edildi ve bağışıklık sistemini eğitecek, virüs ailesinin tamamına karşı koruma sağlayacak bir 'süper-antijen' oluşturuldu. Antijenler, bağışıklık sisteminin saldırmayı öğrendiği temel bileşenler olduğu için aşıların kritik parçalarıdır.
Prof. Jonathan Heeney, yapay zeka tarafından tasarlanan bir antijenin ilk kez insanlarda test edildiğini belirtti. Teknolojinin 'hepimizi şaşırttığını' ve insanlık yararına yapılabileceklerin 'inanılmaz' olduğunu söyledi.
Gelecekteki Salgınlara Karşı Koruma
Heeney, 'Bu, bizi sadece bugünün virüslerinden değil, gelecekteki salgınlara yol açabilecek etkenlerden de koruyacak aşılar yapmakla ilgili. Bu, pandemi hazırlığında temel bir değişim' dedi. 39 kişi üzerinde yapılan denemeler aşının güvenliğini değerlendirmek için tasarlandı. Yaklaşık 200 kişinin katılacağı ikinci bir çalışma ise bağışıklık sistemini ne kadar iyi eğittiğini anlamayı amaçlayacak.
Journal of Infection'da yayımlanan bulgular, bağışıklık sistemi üzerindeki etkinin 'ılımlı' olduğunu belirtiyor. Southampton Üniversitesi'nden Prof. Saul Faust, yapay zeka tasarımının 'kesinlikle potansiyel taşıdığını' ve 'çok heyecan verici' olduğunu söyledi. Faust, 'En ilginç nokta, bu teknolojinin virüsler değişirken olası pandemiler için aşı tasarlamada çok daha iyi olması' dedi.
Evrensel Grip Aşısı ve Diğer Çalışmalar
Cambridge ekibi ayrıca her yıl güncellenmesi gerekmeyen evrensel mevsimsel grip aşıları ve H5N1 kuş gribi aşısı üzerinde hayvan deneyleri yapıyor. Ayrıca viral hemorajik ateşler için bir aşı üzerinde çalışıyorlar; buna Ebola türleri de dahil. Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki mevcut salgına neden olan tür için henüz bir aşı bulunmuyor.
Oxford Aşı Grubu direktörü Prof. Andy Pollard, yaklaşımın hayvan deneylerinde güçlü kanıtlar ürettiğini ancak asıl testin insan deneyleri olduğunu belirtti. İnsan bağışıklık sistemi, yıllarca maruz kaldığı enfeksiyonlarla şekillenmiş durumda ve laboratuvar farelerinden farklı çalışıyor. Pollard, yapay zekanın aşı araştırmaları için 'oyun değiştirici' olacağını, geliştirmeyi hızlandırarak hayat kurtarma potansiyeli taşıdığını söyledi.
Önemli Bir Sıçrama
Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü Bilim Direktörü Prof. Marian Knight, 'Bu yapay zeka tasarımlı süper-antijen denemesinin olağanüstü başarısı, geniş ve kalıcı viral koruma sağlama kapasitemizde önemli bir sıçramayı temsil ediyor' dedi. Bilim Bakanı Lord Vallance ise 'Bir başka Britanya bilim başarısı olan bu çalışma, araştırma uzmanlığımızı yapay zeka ile birleştirerek yeni tedaviler geliştirmemizin harika bir örneği' şeklinde konuştu.
