Depozito Yönetim Sistemi (DOA) 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde 81 ilde uygulanmaya başlandı. Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen sistemle, her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı karşılığında vatandaşlara 1 lira teşvik bedeli ödeniyor. Uygulama, vatandaşlardan büyük ilgi gördü.
Emine Erdoğan: Her ambalaj ülke ekonomisine değer katacak
Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Depozito Yönetim Sistemi ile DOA makinelerinin 81 ilimizde uygulanmaya başlaması, çevresel sorumluluğumuzu somut kazanımlara dönüştüren önemli bir adımdır. Her geri kazandırılan ambalaj, doğamıza nefes, kaynaklarımıza bereket, ülkemizin ekonomisine ise değer olarak dönecektir. Projede emeği geçenleri gönülden tebrik ediyor, DOA ile geri dönüşüm kültürünün daha da güçlenmesini diliyorum" ifadelerini kullandı.
İade bedeli dijital cüzdana yükleniyor
İade makinelerinde yapılan işlemler sonrasında iade bedeli DOA uygulamasındaki dijital cüzdana yükleniyor. Vatandaşlar biriken tutarı banka hesaplarına aktarabiliyor, ATM'lerden nakit olarak çekebiliyor veya anlaşmalı iş yerlerinde alışverişlerinde kullanabiliyor. Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafe gibi işletmeler de DOA'ya geçti. İşletmeler biriken içecek ambalajlarını seçtikleri saha operatörüne teslim ediyor.
Bakan Kurum: Şişeni DOA'ya at, 1 TL kazan
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Şişeni DOA'ya at, 1 TL kazan. Sıfır Atık'ta DOA dönemi başladı. Depozito Yönetim Sistemimizi Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde, her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak. Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak, yapacağımız her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak" dedi.
81 il 973 ilçede uygulama başladı
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA sisteminin ulusal entegrasyon sürecini geçerek 81 il, 973 ilçede uygulanmaya başladığını bildirdi. Öztürk, "1 Temmuz itibarıyla DOA sistemimiz, ulusal entegrasyon sürecini geçerek 81 il, 973 ilçemizde uygulanmaya başlıyor. Bu adımla birlikte ülkemiz içecek ambalajlarının yeniden ekonomiye kazandırıldığı önemli bir kaynak yönetimi modeli haline geliyor" dedi. Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajı tüketildiğini belirten Öztürk, bu ambalajların önemli bölümünün yeniden üretime kazandırılabilecek değerli bir kaynak olduğunu ancak sistemin dışında kaldığını ifade etti.
Her ambalaj için 1 lira teşvik
Öztürk, vatandaşların DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine veya manuel iade noktalarına teslim ederek her uygun ambalaj için 1 lira teşvik bedeli kazanabileceğini söyledi. "Bireysel iadelerde sistemin adil ve sürdürülebilir işleyişini desteklemek amacıyla günlük üst limit olarak 200 ambalaj belirledik. Teşvik bedeli DOA cüzdanına aktarılacak. Vatandaşlarımız, biriken bakiyelerini banka hesaplarına transfer edebilecek, ATM'lerden çekebilecek ya da alışverişlerinde kullanabilecek" dedi.
Yıllık 30 milyar TL ekonomik değer
Öztürk, sistemin 3 fazdan oluştuğunu, 1. fazı geçen yıl Sakarya'da pilot uygulamayla test ettiklerini belirterek, 2. faz olan ulusal entegrasyon sürecine geçtiklerini söyledi. 3. ve son fazın tam yaygınlaşma dönemi olacağını belirten Öztürk, hedeflerinin sistemi Türkiye'nin her noktasında aynı standartta çalışan, vatandaşların kolaylıkla erişebildiği kalıcı bir yapıya dönüştürmek olduğunu ifade etti. Her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının atık haline geldiğini ve bu ambalajların bir araya getirildiğinde yaklaşık 100 bin futbol sahasını dolduracak bir hacim oluşturduğunu söyleyen Öztürk, "İşte biz bu tabloyu değiştirmek için dünyanın en büyük depo yönetim sistemlerinden birini hayata geçiriyoruz" dedi. Bir yıl içinde Türkiye'nin her mahallesinde en az bir depozito iade noktası hizmete alınacağını belirten Öztürk, depozito iade makinelerinin sayısının artırılacağını ve manuel iade noktalarına gerekli saha ekipmanlarının sağlanacağını açıkladı.
Otel, restoran ve kafelerin rolü büyük
Öztürk, 25 milyar ambalajın yaklaşık yüzde 65'inin otel, restoran ve kafelerde oluştuğuna dikkat çekerek, bu işletmelerde toplanacak her ambalajın geri dönüşüm hedeflerine doğrudan katkı sağlayacağını söyledi. İşletmelerin toplu olarak teslim edecekleri DOA logolu her ambalaj için 20 kuruş teşvik bedeli alacağını belirten Öztürk, işletmelerin depo bilgi yönetim sistemi üzerinden kayıtlarını tamamlayarak yetkili operatörlerle çalışacağını ifade etti.
Yerli makineler ve istihdam
Öztürk, sahadaki makinelerin yerli sanayiciler tarafından geliştirildiğini ve Türkiye'nin bu alandaki teknolojisinin diğer ülkelere referans oluşturacağını söyledi. DOA sisteminin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık ekonomik değer kazandırmasının beklendiğini belirten Öztürk, önümüzdeki 20-30 yıllık süreçte sistemin 20 bin kişiye istihdam alanı açmasının öngörüldüğünü ifade etti. İçecek ambalajı ham maddesi ithalatında yıllık yüzde 35 ila 40 oranında azalma öngörüldüğünü söyleyen Öztürk, bunun üretim maliyetlerini olumlu etkileyeceğini ve dışa bağımlılığı azaltacağını belirtti.
