Danışman Bilgi Sistemi (DABİS), lise ve üniversite tercih döneminde gençlerin eğitim ve kariyer kararlarını desteklemek amacıyla İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden öğrenci ve velilerin kullanımına sunuldu. Uygulama, LGS'ye giren yaklaşık 1 milyon ve YKS'ye giren yaklaşık 2.5 milyon olmak üzere toplamda 3.5 milyon gencin veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetlerine erişimini hedefliyor.
DABİS ile Veriye Dayalı Kariyer Rehberliği
DABİS, İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler aracılığıyla sunulan bir sistemdir. Kullanıcılar, mesleki alanlar ve üniversite bölümleri hakkında kapsamlı bilgi edinebilecek. Sistem, eğitim tercihlerini yalnızca mevcut eğitim seçenekleri üzerinden değil, mezuniyet sonrası iş gücü piyasası koşullarını dikkate alarak değerlendirmeye imkân sağlıyor. DABİS'in İŞKUR Mobil uygulamasına taşınmasıyla veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetleri daha kapsayıcı ve erişilebilir hale geldi.
14 ve 15 Gösterge ile Detaylı Analiz
Sistemde, mesleki alan tercih edecekler için 14, üniversite bölümü tercih edecekler için 15 gösterge yer alıyor. Bu göstergeler arasında iş bulma süresi, ücret dağılımı, ortalama çalışılan işyeri sayısı, istihdam oranı, girişimcilik oranı, girişim yaşam süresi, akademide çalışma oranı ve sektör bazında dağılım bulunuyor. Kullanıcılar, farklı mesleki alanları, üniversiteleri ve bölümleri karşılaştırabiliyor; böylece tercih etmeyi düşündükleri alanlara ilişkin istihdam, ücret, iş bulma, kariyerde ilerleme ve girişimcilik görünümünü bütüncül biçimde inceleyebiliyor.
Veri Kaynakları ve Metodoloji
DABİS'te sunulan göstergeler, Yükseköğretim Kurulundan (YÖK) ve Millî Eğitim Bakanlığından (MEB) alınan lise ve üniversite mezun bilgileri ile Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) alınan 2010-2024 yılları arasındaki çalışan bilgilerinin anonimleştirilerek eşleştirilmesiyle oluşturulan mikro veri setlerinin analizine dayanıyor. Farklı kurumlardan elde edilen eğitim, sosyal güvenlik ve istihdam verileri belirli metodolojik kurallar çerçevesinde bir araya getirilerek iş gücü piyasası göstergeleri oluşturuluyor.
İlk İş Bulma Süresi ve İstihdam Oranları
Meslek lisesi ve yükseköğretim mezunlarına ilişkin göstergeler, mezunların çalışma hayatındaki devamlılıklarını ve mesleki hareketliliklerini ortaya koyuyor. İstihdam oranı göstergesiyle mezunların güncel yıl içerisindeki istihdam oranları görülebilirken, bölgesel istihdam oranı göstergesiyle de mezunların eğitim aldıkları ilde istihdam edilme durumları incelenebiliyor. İlk iş bulma süresi, tercih sürecinde gençlerin en fazla merak ettiği başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. DABİS'te mezunların ilk işlerine ne kadar sürede yerleştikleri ayrıntılı biçimde gösteriliyor: mezuniyetten önceki altı ay içinde çalışmaya başlayanlar, mezuniyet sonrası ilk altı ayda, altı-on iki ay arasında ve on iki aydan daha uzun sürede iş bulanlar ayrı ayrı değerlendiriliyor.
Üniversite Mezunlarına Özel Göstergeler
Yükseköğretim mezunlarına ilişkin göstergeler üniversite ve bölüm bazında hesaplanıyor. Sistem, ön lisans ve lisans programlarından mezun olanların iş gücü piyasasındaki durumunu çok boyutlu olarak ortaya koyuyor. Üniversite mezunlarının girişimcilik durumu da ayrı bir gösterge olarak yer alıyor. Mezuniyetten önceki altı ay ile mezuniyet sonrasındaki çalışma yaşamında kendi girişimini kuran mezunların oranları bölüm ve üniversite bazında hesaplanıyor. Ayrıca mezunların kariyerleri boyunca kaç farklı iş yerinde çalıştıkları ve girdikleri bir işte ortalama ne kadar süre kaldıkları da incelenebiliyor.
Mezuniyet Sonrası Çalışma Hayatına Öngörü
DABİS, gençlerin yerine tercih yapan bir sistem değil; geçmiş dönemlerde mezun olan kişilere ait toplulaştırılmış veriler üzerinden genel bir iş gücü piyasası görünümü sunuyor. Sistem, ekonomik koşulların, bireysel yetkinliklerin, yabancı dil bilgisinin, iş deneyiminin, yaşanılan bölgenin ve kişisel tercihlerin mezuniyet sonrasındaki kariyer sonuçlarını etkileyebileceği gerçeğini de göz önünde bulunduruyor. DABİS, öğrencilerin yalnızca 'Hangi bölümü kazanabilirim?' sorusuna değil, 'Bu alandan mezun olduğumda beni nasıl bir çalışma hayatı bekleyebilir?' sorusuna da cevap bulmalarına katkı sağlıyor.
Yüz Yüze Danışmanlık Hizmetleri Devam Ediyor
Dijital hizmetlerin yanı sıra yüz yüze kariyer danışmanlığı hizmetleri de kesintisiz şekilde devam ediyor. İŞKUR İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerinde görev yapan İş ve Meslek Danışmanları, tercih döneminde öğrencilere ve velilere bireysel kariyer danışmanlığı hizmeti sunmayı sürdürüyor. 2020 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda uygulanan DABİS platformu, 2025 yılı Temmuz ayında İŞKUR'a devredildi. Devir sürecinin ardından sistem, 81 ilde görev yapan İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından aktif olarak kullanılmaya devam ediyor. İŞKUR Mobil uygulamasıyla birlikte bu hizmet artık yalnızca danışmanlar ve rehber öğretmenler aracılığıyla değil, öğrenciler, veliler ve mezunlar tarafından da doğrudan erişilebilir hale geldi.
Sisteme Nasıl Erişilir?
Kullanıcıların sisteme erişim için öncelikle iOS ve Android marketlerden İŞKUR Mobil uygulamasını indirmeleri ve profil oluşturduktan sonra Danışman Bilgi Sistemi’ne girerek mesleki alanlar için Ortaöğretim, üniversite bölümleri için Yükseköğretim sekmelerini seçmeleri gerekiyor.
