Domates, bugün sofraların vazgeçilmezi olmasına rağmen, geçmişte insanların korkulu rüyasıydı. Kırmızı rengi yüzünden zehirli olduğuna inanılan domates, yüzyıllar boyunca sadece süs bitkisi olarak yetiştirildi. Avrupa'da bazı kişiler domatese yaklaşmanın bile tehlikeli olduğunu düşünüyordu.
Kırmızı Renk Korkusu
Parlak kırmızı görüntüsü nedeniyle birçok kişi domatesin doğal olmadığına inanıyordu. O dönemlerde insanlar, dikkat çekici renklere sahip birçok bitkinin zehirli olduğunu düşünüyordu. Domates tükettikten sonra hastalanan bazı zenginlerin hikâyeleri dilden dile yayıldı ve ölümlerin bile domatesten kaynaklandığı öne sürüldü.
Asıl Suçlu Tabaklar Çıktı
Yıllarca süren bu yanlış anlaşılmanın nedeni, domatesin ait olduğu bitki ailesiydi. Domates, gerçekten zehirli üyeleri bulunan itüzümügiller ailesine aitti. Ancak araştırmalar ilerledikçe ilginç bir gerçek ortaya çıktı: Ölümlere neden olan şey domatesin kendisi değil, insanların kullandığı tabaklardı. O dönemde varlıklı kişiler kurşun içeren kalaylı tabaklarda yemek yiyordu. Domatesin asidik yapısı, tabaktaki kurşunun yiyeceğe karışmasına neden oluyordu. İnsanlar kurşundan zehirleniyor, fakat suç domatese atılıyordu.
Dünyanın En İyi Domatesleri Listesi
Bugün domates, dünya mutfağının temel taşlarından biri. TasteAtlas tarafından yapılan değerlendirmede dünyanın en iyi 10 domates çeşidi belirlendi. Listede İtalya ağırlıklı olarak yer alırken, Türkiye'den Ayaş Domatesi 8. sırada kendine yer buldu. İşte dünyanın en iyi 10 domatesi:
- Pomodoro S. Marzano (İtalya – 4.5 Puan): Sos, pizza ve makarna tariflerinde tercih ediliyor.
- Tomataki Santorinis (Yunanistan – 4.5 Puan): Güneşte kurutmaya elverişli, yoğun aromalı.
- Pomodoro di Pachino (İtalya - 4.4 Puan): Taze atıştırmalık olarak tüketiliyor.
- Datterino (İtalya - 4.4 Puan): Tatlı soslar ve fırın yemekleri için ideal.
- Costoluto Fiorentino (İtalya - 4.4 Puan): Izgara ve bruschetta için uygun.
- Piennolo del Vesuvio (İtalya - 4.4 Puan): Vezüv eteklerinde yetişir, közleme ve kurutma için mükemmel.
- Cuore di Bue (İtalya - 4.3 Puan): Sandviç ve Caprese salatasının yıldızı.
- Ayaş Domatesi (Türkiye - 4.3 Puan): İnce kabuğu ve aromasıyla kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi.
- Creole Tomato (ABD - 4.3 Puan): Sandviç ve taze salatalar için sevilen bir çeşit.
- Veselaya Sosedka (Rusya - 4.3 Puan): Taze salatalarda başarılı.
Türkiye'nin Gururu: Ayaş Domatesi
Listede 8. sırada yer alan Ayaş Domatesi, ince kabuğu ve kendine has aromasıyla sadece Türkiye'de değil, dünyada da takdir topluyor. Özellikle kahvaltı tabaklarında ve taze salatalarda fark yaratan bu lezzet, Anadolu'nun verimli topraklarının gücünü bir kez daha kanıtlıyor. TasteAtlas'ın sebze ve meyve kategorisindeki incelemeleri dünya mutfaklarındaki yerimizi sağlamlaştırırken, Türk mutfağı tatlı listelerinde de büyük başarı elde etti.
