Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Haziran ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerini değerlendirdi. Açıklamaya göre markette 38 ürünün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde düşüş görüldü. Fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek olurken, en fazla düşen ürün yüzde 37,8 ile domates oldu.
Üretici-Market Fiyat Farkı En Yüksek Elmada
Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 379,3 ile elmada görüldüğünü belirtti. Elmayı yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kiraz takip etti. Elma üreticide 18,75 TL iken markette 89,87 TL'ye, havuç 22,50 TL'den 86,45 TL'ye, çilek 43 TL'den 164,91 TL'ye, yeşil fasulye 46,25 TL'den 162,45 TL'ye ve kiraz 57,50 TL'den 199,48 TL'ye satıldı.
Markette En Çok Artan ve Düşen Ürünler
Haziran ayında markette çileğin ardından en çok artan ürünler sırasıyla havuç (yüzde 52,2), kabak (yüzde 32,8), kuru soğan (yüzde 32,5) ve patates (yüzde 24,7) oldu. Fiyatı en fazla düşen domatesi yüzde 22,3 ile karpuz, yüzde 17,1 ile nohut, yüzde 13,3 ile kuru üzüm ve yüzde 10,5 ile yumurta izledi.
Üreticide Durum: Kabakta Yüzde 112,5 Artış
Üreticide 30 ürünün 12'sinde fiyat artışı, 9'unda düşüş yaşanırken 9 üründe değişim olmadı. En yüksek artış yüzde 112,5 ile kabakta görüldü. Kabaktaki artışı yüzde 50 ile havuç, yüzde 47,4 ile patlıcan, yüzde 33,4 ile sivri biber ve yüzde 28,1 ile patates takip etti. Üreticide en çok düşüş ise yüzde 54,8 ile karpuzda oldu. Karpuzu yüzde 43,3 ile domates, yüzde 30,4 ile limon, yüzde 25,4 ile yeşil fasulye ve yüzde 15,7 ile maydanoz izledi.
Fiyat Değişimlerinin Nedenleri
Bayraktar, seralarda sezonun bitmek üzere olduğunu belirterek kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalığın söküldüğünü, bu durumun arzı düşürerek fiyatları artırdığını söyledi. Domateste ise Antalya, Mersin ve Balıkesir'in yayla kesimlerinde hasadın başlamasıyla arz arttı ve fiyatlar düştü. Karpuzda hasat miktarındaki artış, limonda talepteki azalma fiyat düşüşüne yol açtı. Patateste ilkbahar yağışlarının uzun sürmesi bozulmalara neden oldu, arz azaldı ve fiyatlar yükseldi. Havuçta turizm sezonuna bağlı talep artışı fiyatları yukarı çekti.
Girdi Fiyatlarında Değişim
Haziran ayında Mayıs ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,6, DAP gübresi yüzde 0,3 artarken, ÜRE gübresi yüzde 9, amonyum sülfat yüzde 4, amonyum nitrat yüzde 2,4 düştü. Geçen yılın aynı ayına göre amonyum sülfat yüzde 77,9, amonyum nitrat yüzde 72,4, 20.20.0 kompoze yüzde 46,1, DAP yüzde 39,5 ve ÜRE yüzde 12,2 arttı. Besi yemi aylık yüzde 0,1, süt yemi yüzde 0,4 artarken yıllık artışlar sırasıyla yüzde 30,9 ve yüzde 29,2 oldu. Elektrik yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı yüzde 27,8 arttı. Mazot aylık yüzde 2,7 düşerken yıllık yüzde 31,5 yükseldi.
