Köpek Kisti Hastalığına Dikkat: Otçul Hayvanlara da Bulaşıyor
Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Türkmen Bahadır Arıkan, halk arasında 'köpek kisti' olarak bilinen karaciğer kist hidatik hastalığı hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Arıkan, bu paraziter hastalığın sadece insanları değil, aynı zamanda otçul hayvanları da etkileyebileceğini vurguladı.
Hastalığın Kaynağı ve Bulaşma Yolları
Doç. Dr. Arıkan, hastalığa neden olan parazitin Echinococcus granulosus olduğunu belirtti. Bu parazitin yaklaşık yarım santimetre boyutunda olduğunu ve çakal, köpek gibi etçil hayvanların bağırsaklarında yaşadığını ifade etti. Parazitin köpeklere zarar vermediğini ancak bağırsakta yumurtlayarak milyonlarca yumurtayı dış ortama saçtığını söyledi. Bu yumurtaların insanlar tarafından alınmasıyla kist hidatik hastalığının oluştuğunu belirtti.
Yumurtaların bulaşma yollarına değinen Arıkan, enfekte köpeğin sevilmesi ve ardından elin ağza götürülmesiyle oral yoldan bulaşabileceği gibi, enfekte sular, meyveler ve çiğ sebzeler aracılığıyla da bulaşabileceğini söyledi. Parazit yumurtalarının dış ortamda bir yıl boyunca canlı kalabildiğini vurguladı.
Hastalığın Vücuttaki Etkileri
Yumurtaların oral yolla insana bulaştıktan sonra bağırsaktan kana geçtiğini belirten Arıkan, yüzde 75 oranında karaciğerde hastalık yaptığını, yüzde 15-20 oranında akciğerde, yüzde 5 oranında ise göz, kalp, beyin, cilt dokusu gibi diğer organlarda hastalık oluşturabildiğini ifade etti. Hastalığın küçük ve yavaş büyüdüğü için ilk yıllarda belirti vermediğini, ancak ilerleyen zamanlarda 15-20 santimetre boyutlarına ulaşabildiğini söyledi. Karaciğerde safra yolu tıkanıklıklarına, ağrıya, nefes darlığına ve çeşitli semptomlara neden olabileceğini belirtti.
Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Doç. Dr. Arıkan, parazitin tanısının ultrason ile konulduğunu, tedavisinin ise girişimsel radyoloji tarafından ya da başarısız olması durumunda genel cerrahi tarafından ameliyat edilerek yapıldığını ifade etti.
Korunma Yöntemleri ve Öneriler
Arıkan, hastalığın insanları etkileyebildiği gibi, otçul hayvanlara da enfekte yumurtaların otlar ve sular aracılığıyla alınması sonucu bulaşabileceğini belirtti. Bu nedenle hayvan kesiminde enfekte organların derin olarak toprağa gömülmesi gerektiğini vurguladı. Aksi takdirde bu enfekte sakatatları köpeklerin yemesiyle döngünün yeniden başladığını söyledi.
Türkiye'nin karaciğer kist hidatik hastalığının sık görüldüğü ülkelerden biri olduğunu belirten Arıkan, bunun kontrolsüz kesimler ve enfekte iç organların derin şekilde gömülmemesinden kaynaklandığını ifade etti. Korunma yöntemleri olarak şunları sıraladı:
- Enfekte otçul hayvanların sakatatlarının derin şekilde gömülmesi ve etçil hayvanlara bulaştırılmaması
- Serbest dolaşan köpeklerin yılda dört kez antiparaziter ilaçlarla ilaçlanması
- Toplum bilinçlendirilmesi ve el hijyenine dikkat edilmesi
- Çocukların köpek temasından sonra ellerini bol su ve sabunla yıkaması
- Sebzelerin iyi yıkanarak tüketilmesi
- Köpek dışkılarının sahipleri tarafından toplanıp çöpe atılması
Doç. Dr. Arıkan, kist hidatik hastalığıyla mücadelenin bu şekilde sürdürülebileceğini belirtti.
