Muğla'nın Milas kıyılarında yürütülen Posidonia (deniz çayırı) Koruma ve Rehabilitasyonu Projesi kapsamında hazırlanan VI. Ara İzleme Raporu'nun sonuçları açıklandı. Yaklaşık 3 yıldır süren çalışmalarda deniz çayırlarının yüzde 90'ından fazlasının yaşamını sürdürdüğü tespit edildi.
Proje kapsamında 200 deniz çayırı ve 1300 fide dikildi
Yeniköy Kemerköy Enerji'nin, Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü himayesinde yürüttüğü projeye ilişkin Kemerköy Sosyal Tesisleri'nde basın toplantısı düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda, Doğu Akdeniz Üniversitesi işbirliğiyle gerçekleştirilen projede, izleme sonuçları ve saha bulguları paylaşıldı.
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, kıyılarda tehdit altındaki çayırları rehabilite etmek ve yaygınlaştırmak için çalıştıklarını belirtti. Baydar, "Bir yerde üretilen 200 deniz çayırı getirildi. Onların yaşayıp yaşamayacağı, tutup tutmayacağı gözlendi ayrıca ilave olarak 1300 fide dikildi" dedi.
Yüzde 90'ın üzerinde yaşam oranı dünya literatürüne girecek
Baydar, 3 yılın sonunda elde edilen sonucun çok kıymetli olduğunu dile getirerek, "Yüzde 90'ının üzerinde bu çayırların yaşadığı, varlığını sürdürdüğü görüldü. Deniz çayırları çok kıymetli canlılar. Su ürünleri için yaşam alanı, üreme alanı ama aynı zamanda deniz çayırları çok büyük karbon yutak alanı. Aynı zamanda denize ve doğaya oksijen salınımı yapan çok önemli bir kaynak. Deniz çayırları suyu temizleyen, filtreleyen turizmin gelişmesini sağlayan çok özel bitkiler" diye konuştu.
Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdürü Ahmet Eyidoğan, bölgenin deniz çayırlarının büyüyebilmesi için uygun bir habitat olduğunun akademik çalışmalarda ortaya çıktığını ifade etti. Eyidoğan, "Kamu, üniversite ve özel sektör işbirliğiyle burada çok ciddi başarı yakaladık. Şu anki yaptığımız çalışmalarda yüzde 90'a varan bir başarı elde ettik. Bu dünya literatürüne girecek bir başarı. İnşallah bundan sonraki süreçte bunu sürdürmeyi düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.
Bilimsel izleme ve gelecekte tohumdan üretim hedefi
Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdür Yardımcısı Burak Işık, üniversite ve kamu kurumlarıyla birlikte yürütülen projenin düzenli bilimsel izleme sayesinde somut verilerle akademik olarak değerlendirildiğini vurguladı. Doğu Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burak Ali Çiçek, projenin en önemli çıktılarından birinin Türkiye'de deniz çayırlarının rehabilitasyonuna yönelik uygulanabilir yöntemlerin geliştirilmesi olduğunu söyledi.
Çiçek, proje süresince farklı derinliklerde transplantasyon ve implantasyon uygulamalarını düzenli olarak izlediklerini belirterek, "Literatürdeki bilgileri yoğurarak farklı deneyler yaptık ve aslında büyük bir bilimsel deney gerçekleştirdik. Elde ettiğimiz bilimsel sonuçlar yüksek başarı gösterdi. Kendi doğal ortamında Posidonia çayır parçacıklarından, mat kısmı ve matın altındaki bölüm de alınacak şekilde öbekler oluşturduk. Bunları alırken ölçümler yaptık, Gökova Körfezi'ndeki parametreleri belirledik ve bu yapıyı bozmadan aktardığımızda ne olacağını test ettik. Yapıyı hafifçe oynatıp manipüle ederek aktardığımızda ne olduğunu da gözlemledik. İmplantasyon dediğimiz benzer bir uygulamada ise matsız, köklü kısımlara uygulamalar yaparak transferi sağladık. Bunların çoğu deneyim oldu ve bu çalışma bir pilot uygulama niteliği taşıdı. Buradan elde ettiğimiz verileri ileride uygulamalarda kullanacağız" dedi.
Çiçek, yapmak istedikleri bir diğer uygulamanın çekirdekten üretim olduğunu anlattı. Deniz çayırlarının yosun değil, çiçekli bir bitki olduğuna ve tohum verdiğine dikkati çeken Çiçek, "Deniz çayırları sıcaklık veya besinsel stres gibi koşullarda tohumlanabiliyor ancak 3 yıllık süreçte tohumlanma gerçekleşmedi. Bunu izlemeye devam edeceğiz. Tohumlama gerçekleştiğinde, tohumlardan fide yetiştirip implantasyona geçmeyi hedefliyoruz" dedi.
