Sıfır Atık Vakfı, uluslararası veriler ve Türkiye göstergeleriyle hazırladığı "Plastik Atık Raporu"nu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre Türkiye'de kişi başına plastik atık üretimi yılda 48 kilogram ile dünya ortalamasının yüzde 44 üzerinde. Vakıf Başkanı Samed Ağırbaş, plastik kirliliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, ekonomi, iklim güvenliği, halk sağlığı, gıda güvenliği ve gelecek nesillerin yaşam hakkını ilgilendiren küresel bir mesele haline geldiğini vurguladı.
Plastik Kullanımı 2000'den Bu Yana İki Katına Çıktı
Ağırbaş, raporda yer alan çarpıcı verilere dikkat çekerek, "2000 yılında 234 milyon ton olan plastik kullanımı bugün 460 milyon tona ulaştı. Plastik atık miktarı ise aynı dönemde 156 milyon tondan 353 milyon tona yükseldi. Buna rağmen üretilen plastiklerin yalnızca yüzde 9'u geri dönüştürülebiliyor. Bu çok vahim bir durum" dedi. Türkiye'deki duruma değinen Ağırbaş, "Türkiye'de kişi başına plastik atık üretimi yılda 48 kilo ile dünya ortalamasının ne yazık ki yüzde 44 üzerinde. Yani biz Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşayan vatandaşlar olarak dünya ortalamasının yüzde 44 üzerinde plastik kullanıyoruz" ifadelerini kullandı.
Nehirlerden Her Yıl 14 Bin 300 Ton Plastik Doğaya Karışıyor
Sıfır Atık Vakfı olarak plastik kullanımının azaltılmasına yönelik kapsamlı bir seferberlik başlattıklarını belirten Ağırbaş, bu çalışmayı Türkiye'nin 81 iline ve dünyanın 193 ülkesine yaymayı hedeflediklerini söyledi. Her yıl nehirlerden 14 bin 300 ton plastiğin doğaya karıştığını anlatan Ağırbaş, sorunun yalnızca plastik üretim miktarı değil, plastiklerin yaşam döngüsünün doğru yönetilememesi olduğunu ifade etti.
İstanbul'u Sıfır Atık Başkenti Yapma Hedefi
Türkiye'nin düşük kaliteli plastiklerin depolandığı bir ülke değil, yüksek çevre standartlarına sahip, geri dönüşümde kaliteyi esas alan ve ikincil ham madde üretiminde güvenilir bir merkez olması gerektiğini vurgulayan Ağırbaş, bu doğrultuda İstanbul'u "Sıfır Atık Başkenti" yapmayı hedeflediklerini bildirdi. Bu kapsamda sıfır atık uyumlu teknoparklar, kongre merkezleri ve uluslararası kuruluşların ofislerinin İstanbul'da kurulmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Ağırbaş, İstanbul Valiliği koordinasyonunda oluşturulacak Sıfır Atık Başkenti Koordinasyon Kurulu ile çalışmaların daha etkin sürdürüleceğini söyledi.
Sıfır Atık Enstitüsü Bu Yıl İlk Öğrencilerini Kabul Edecek
Sıfır Atık Hareketi'nin bugün 193 ülkede karşılık bulduğunu dile getiren Ağırbaş, İstanbul Teknik Üniversitesi işbirliğiyle kurulan Sıfır Atık Enstitüsünün bu yıl ilk öğrencilerini kabul edeceğini, enstitü bünyesinde plastik ve atık kirliliğine yönelik bilimsel çalışmalar ile eylem planlarının hazırlanacağını kaydetti.
Rapordaki Öneriler ve Plastik Eylem Planı
Raporda, tek kullanımlık plastiklerin kademeli olarak azaltılması, yeniden kullanılabilir ürün tasarımlarının yaygınlaştırılması, ayrı toplama sistemlerinin güçlendirilmesi, dijital izlenebilirlik, nitelikli geri dönüşüm, bağımsız veri altyapısının oluşturulması, su kaynaklarının düzenli izlenmesi ve plastik atık ithalatının kalite ile risk esasına göre yeniden yapılandırılması önerilerinin yer aldığını dile getiren Ağırbaş, iyi yönetilen atığın ekonomik değer, kötü yönetilen atığın ise çevresel felaket anlamına geldiğini söyledi.
Ağırbaş, İstanbul'da düzenlenen Sıfır Atık Festivali'ne 1 milyondan fazla kişinin katıldığını, Sıfır Atık Forumu'nun ise 183 ülkeden 5 bini aşkın katılımcıyı bir araya getirdiğini belirterek, Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 hazırlıklarının da sürdüğünü ifade etti.
Plastik atık sorununa yönelik yol haritasının oluşturulması amacıyla geniş katılımlı çalıştay gerçekleştireceklerini bildiren Ağırbaş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Valiliğimiz işbirliğinde, 14 bakanlığımızın katılımı ve işbirliğinde, 40'tan fazla genel müdürlüğümüzün katılımıyla, yine üniversitelerimizin, sivil toplum kuruluşlarımızın ve plastik atık konusunda uzmanların katılımıyla 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında İstanbul'da yine yakın tarihimizin en büyük plastik atık ve atık çalıştayını düzenleyeceğiz. Bu çalıştayda, bahsettiğimiz bütün sorunların çözüm yollarını arayacağız ve önümüzdeki 5, 10, 15 ve 30 yıllık planları tartışacağız. İnşallah çalıştayın çıktısı olarak da 'Plastik Eylem Planı'mızı milletimizin takdirine sunuyor olacağız."
Plastik kirliliğine ilişkin güvenilir veriye ulaşmanın önemine değinen Ağırbaş, vakıf bünyesinde kurulan Veri Merkezinin bu alandaki çalışmaları yürüttüğünü belirterek, çevre sorunlarının çözümünde kamu kadar vatandaşların da plastik kullanımını azaltarak sürece katkı sunmasının önem taşıdığını söyledi. Gelecek nesillere temiz çevre ve güçlü bir döngüsel ekonomi bırakmayı hedeflediklerini vurgulayan Ağırbaş, plastik kullanımının azaltılmasının çevre politikalarının temel unsurlarından biri olması gerektiğini ifade etti.
Vali Gül: Dünyanın En Önemli Sorunlarından Bir Tanesi
Toplantıda konuşan İstanbul Valisi Davut Gül, Emine Erdoğan'ın ortaya koyduğu sıfır atık vizyonunun dünyada karşılık bulduğunu ve geniş destek gördüğünü söyledi. Çevre konusunun toplumun tüm kesimlerini ilgilendirdiğini ifade eden Gül, şöyle konuştu: "Bazı konular var ki sıfır atık bunların başında geliyor. Karşısında kimsenin olmadığı, herkesin desteklediği, herkesin sahiplendiği ve olumlu gelişmelerde herkesin yararlandığı, olumsuzlukta da herkesin olumsuz anlamda etkilendiği konulardır. Çevre konusu bunların başında geliyor. Marmara depremi ile ilgili bir şey söylendi ki doğrudur. Bir milli güvenlik sorunudur. Sıfır atık meselesi, çevre meselesi de sadece milli güvenlik değil, dünyanın en önemli sorunlarından bir tanesidir."
İstanbul'un Türkiye'nin dünyaya açılan kapısı olduğunu vurgulayan Gül, Sıfır Atık Vakfı ile yürütülen çalışmaları toplumun her kesimine ulaştırmayı hedeflediklerini belirtti. Kentte 60 üniversite, yaklaşık 3 bin okul, 2 milyon 800 bin öğrenci, 170 bin öğretmen ve 20 binden fazla sivil toplum kuruluşunun bulunduğunu hatırlatan Gül, sıfır atık bilincinin eğitim kurumları ve sivil toplum aracılığıyla toplumun tüm kesimlerine yayılacağına inandığını ifade etti. Gül, yıl içinde hayata geçirilecek çalışmalarla raporda ortaya konulan hedeflerin daha ileriye taşınacağına inandığını belirterek, emeği geçenlere teşekkür etti.
