Yasa dışı bahis şebekeleri ve çeşitli suç örgütleri, yüklü para transferlerini, kendilerine kiralanan ya da sahibini kandırıp ele geçirdikleri hesaplar üzerinden gerçekleştiriyor. Hesaplarını her ay düzenli ödeme karşılığında bu gibi şebeke ve suç örgütlerine kullandıranların yanı sıra banka hesapları bilgileri dışında kullanılan kişiler, yasa dışı para transferleri nedeniyle mağdur oluyor. Bir anda “şüpheli” veya “sanık” sıfatıyla davalık olan IBAN mağdurlarının sayısı her geçen gün artıyor.
En Yaygın Yöntem: “Hesabımda Bloke Var”
IBAN mağduriyetlerinde birçok senaryo kullanılıyor. En yaygın yöntem, kişilerin banka hesaplarını veya kartlarını güvendikleri arkadaşlarına, akrabalarına ya da yakın çevrelerine kullandırmaları. “Hesabımda bloke var”, “İcra nedeniyle işlem yapamıyorum” ya da “Acil para almam gerekiyor” gibi gerekçelerle hesap veya kart talep ediliyor. Kartını veren kişiler bunun yasa dışı para transferinde kullanılacağını bilmiyor. Bazen hesabı kullanan kişi kartı başka dolandırıcılara da devredebiliyor.
Eve Parça Başı İş Alan Kadınlar Dikkat
Ev ekonomisine katkı için eve parça başı iş alan ev kadınları da yasa dışı bahis şebekeleri ile çeşitli suç örgütlerinin hedefinde. “Evde paketleme, boncuk dizme” gibi ilanlarla ağa çekilen kadınlara, ödeme banka yoluyla yapılıyor. Hesabına özellikle fazla para gönderilen kadınlara “Yanlışlık oldu” denilip, fazla miktarın verilen IBAN’a transferinin yapılması isteniyor. Kendisine gönderilen fazla parayı iade ettiğini düşünen ev kadını, hesabını bilmeden suç örgütlerine kullandırmış oluyor.
Hesabını Kirala, Komisyon Kazan
Bir diğer senaryo da “kredi notunu yükseltme” vaadi. Bazı kişi veya ofisler, kredi notunu yükselteceklerini ve kredi çıkartabileceklerini belirterek vatandaşlardan banka bilgilerini alıyor. Birkaç farklı bankanın hesap bilgileri alınıp yasa dışı para transferinde kullanılıyor. “Hesabını kirala, komisyon kazan” reklamları da hayli yaygın. Hedef kitle tecrübesiz gençler. Para hayaliyle birçok genç bilmeden hesabını bu şebekelere açıyor. İş vaadiyle şehir dışına çağrılan kişilerin de mobil bankacılık uygulamalarına erişim sağlanıp suç faaliyetinde kullanılıyor.
Şüpheli İşlemlere Hızlı Müdahale Edilmeli
IBAN Mağdurları Platformu Başkanı İlyas Ataş, bu gibi şebekelerin önemli kısmının yurt dışında faaliyet yürüttüğünü, bazılarının arkasında organize suç şebekeleri olduğunu kaydetti. Ataş, “Bu nedenle asıl failler çoğu zaman tespit edilemezken, hesapları kullanılan kişiler mağduriyet yaşıyor” dedi. Bazı durumlarda vatandaşlardan habersiz hat veya hesap bile açıldığı bilgisini veren Ataş, bankalara da şüpheli işlemlere daha hızlı müdahale etmeleri çağrısında bulundu.
Maddi Manevi Zarar Gördük
IBAN mağduru ailelerin anlattıkları, suç örgütü ve şebeke üyelerinin güven kazandıktan sonra kendilerini yasa dışı para transferinde kullandıklarını ortaya koydu.
Fatma Kızıl: Oğlum muavinlik yapıyordu, çocukluk arkadaşıyla karşılaşıp Şanlıurfa’ya davet etmiş. ‘Çevre çok kötü, gelin evde kalın’ dedim. Oğlumun arkadaşı evimizde 15 gün kaldı. “Annem para atacak” deyip oğlumun IBAN’ını istemiş. Daha sonra İstanbul’a gitti. Oğlumun hesabını kullanmış, işlemler yapılmış. İfadeye çağırdılar, ardından hakkında çok sayıda dosya açıldı. Oğlum 1 yıldır cezaevinde, 128 yıl hapis cezası isteniyor.
Elif Yiğit: Oğlum 2022’de üniversite okurken komşumuz tarafından kandırıldı. Kendisini asker olarak tanıtan kişi oğlumun güvenini kazandıktan sonra, kız kardeşinin evleneceğini ve hesaplarının bloke olduğunu söyleyerek oğlumun banka hesap ve kart bilgilerini almış. Ne para gördük ne kazanç elde ettik. Oğlum 1,5 yıldır cezaevinde. Bu süreçte maddi manevi büyük zarar gördük.
Aysun Öztürk: Araç alım-satımı yaptığını, vergi borcu nedeniyle hesaplarında bloke olduğunu söyleyen komşum IBAN istedi. Hesaba gelen parayı çekip kendisine teslim etmemi istedi. Ben de istediğini yaptım. Hakkımda 3 ayrı dava açıldı, aylarca cezaevinde yattım. Denetimli serbestlikle tahliye edildim. Ciddi sağlık sorunları yaşadım, yüz felci geçirdim, görme kaybı yaşadım. Şeker ve tansiyon hastası oldum.
Kandırılan ile Kiralayan Ayrılacak
Kimi bilmeden kandırıldı, kimi ise menfaat karşılığı IBAN’ını kullandırdı. Bu iki durumun birbirinden keskin şekilde ayrılması için yasal adım atılıyor. Banka hesaplarının üçüncü kişilere para karşılığı kullandırılmasının önüne geçilecek. Türk Ceza Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, banka veya ödeme kuruluşlarındaki hesap bilgilerini maddi menfaat karşılığında başkalarına veren, kullandıran ya da kullanan kişiler için müstakil bir suç tanımı getirilecek. Düzenleme kapsamında söz konusu fiili işleyenlere 6 aydan 12 aya kadar hapis cezası uygulanacak.
